Niedawno opowiada\u0142em o ksi\u0105\u017ceczce przygotowanej przez m\u0142odego entuzjast\u0119 zdrowej kuchni Grzesia \u0141apanowskiego, w kt\u00f3rej r\u00f3\u017cni autorzy zaj\u0119li si\u0119 Sprawiedliwym Handlem, przedstawiali argumenty przeciwko modyfikacji produkt\u00f3w \u017cywno\u015bciowych i prezentowali \u017cywno\u015b\u0107 ich zdaniem najlepsz\u0105. W jednym z rozdzia\u0142\u00f3w Katarzyna Szeniawska zaj\u0119\u0142a si\u0119 jajami oraz\u00a0 mlekiem i krowim i kozim. Jej tekst wyda\u0142 mi si\u0119 dobrym zaczynem do naszych blogowych rozwa\u017ca\u0144, wi\u0119c go przytaczam:<\/p>\n
„Mleko w naszej kulturze jest postrzegane jako symbol zdrowia i natury. Tymczasem produkcja i spo\u017cywanie nabia\u0142u budzi wiele w\u0105tpliwo\u015bci zar\u00f3wno ze wzgl\u0119du na zdrowotne, jak i \u015brodowiskowe skutki jego produkcji. Trzeba bra\u0107 pod uwag\u0119 takie czynniki, jak u\u017cycie energii i wody, emisja gaz\u00f3w cieplarnianych, traktowanie zwierz\u0105t, r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 biologiczna, odpady i transport. W ostatnich latach produkcj\u0119 mleka zdominowa\u0142y du\u017ce gospodarstwa, kt\u00f3re stanowi\u0105 powa\u017cne obci\u0105\u017cenie dla \u015brodowiska. Krowy s\u0105 tam cz\u0119sto trzymane w boksach, kt\u00f3rych nigdy nie opuszczaj\u0105. \u017byj\u0105 praktycznie w bezruchu, niekoniecznie w higienicznych warunkach, karmione wysoko przetworzon\u0105 pasz\u0105, opart\u0105 na modyfikowanych genetycznie soji i zbo\u017cach. \u017beby unikn\u0105\u0107 chor\u00f3b, do paszy dodaje si\u0119 antybiotyki, kt\u00f3re trafiaj\u0105 p\u00f3\u017aniej do spo\u017cywanego przez nas mleka. Krowom podaje si\u0119 te\u017c cz\u0119sto hormony, \u017ceby podnie\u015b\u0107 ich mleczno\u015b\u0107 i regulowa\u0107 cykl reprodukcyjny. Problemem jest tak\u017ce produkcja metanu, jednego z gaz\u00f3w cieplarnianych, b\u0119d\u0105cego produktem ubocznym hodowli byd\u0142a. Do zmian klimatycznych przyczynia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c transport mleka na du\u017ce odleg\u0142o\u015bci, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 mo\u017cliwy dzi\u0119ki wynalezieniu procesu pasteryzacji. Pasteryzacja ma te\u017c skutki spo\u0142eczne – lokalne gospodarstwa nie mog\u0105 sobie pozwoli\u0107 na drogi sprz\u0119t niezb\u0119dny do jej przeprowadzania, wi\u0119c s\u0105 wypierane z rynku przez du\u017ce fermy.
\nOstatnio zwr\u00f3cono uwag\u0119 na zagro\u017cenie bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci teren\u00f3w \u0142\u0105kowych w niekt\u00f3rych regionach Polski. Nadmierne u\u017cywanie \u0142\u0105k do wypasu, zaorywanie ich i obsiewanie specjalnymi mieszankami nasion na pasz\u0119 sprawia, \u017ce coraz wi\u0119cej gatunk\u00f3w ro\u015blin jest zagro\u017conych. R\u00f3wnie\u017c rodzime odmiany zwierz\u0105t zacz\u0119ty powoli znika\u0107 z polskich pastwisk. Tymczasem niekt\u00f3rzy eksperci uwa\u017caj\u0105, \u017ce ekstensywny, tradycyjny wypas zwierz\u0105t naturalnie wyst\u0119puj\u0105cych na tych terenach, mo\u017ce przywr\u00f3ci\u0107 r\u00f3wnowag\u0119.
\nNa szcz\u0119\u015bcie, powsta\u0142y ju\u017c programy, kt\u00f3re zajmuj\u0105 si\u0119 przywracaniem hodowli ras pochodz\u0105cych oryginalnie z Polski, jak krowa czerwona, zielonon\u00f3\u017cka kuropatwiana, g\u0119\u015b bi\u0142gorajska, owca wrzos\u00f3wka, owca okulska itd.<\/p>\n
W odpowiedzi na problemy zwi\u0105zane z produkcj\u0105 mleka wprowadzono certyfikacj\u0119 dla ekologicznego nabia\u0142u. Nabia\u0142 ekologiczny jest produkowany z mleka zwierz\u0105t hodowanych w gospodarstwach spe\u0142niaj\u0105cych standardy hodowli ekologicznej. Krowy, kozy karmione s\u0105 paszami zielonymi, wolnymi od genetycznej modyfikacji (GMO), Zwierz\u0119ta s\u0105 hodowane w przestronnych budynkach, wy\u0142o\u017conych naturaln\u0105 \u015bci\u00f3\u0142k\u0105 i maj\u0105 dost\u0119p do pastwisk oraz wybieg\u00f3w na \u015bwie\u017cym powietrzu. Nie obcina si\u0119 im rog\u00f3w ani ogon\u00f3w. Nabia\u0142 ekologiczny nie zawiera sztucznych aromat\u00f3w ani substancji s\u0142odz\u0105cych. Produkty ekologiczne mo\u017cna rozpozna\u0107 dzi\u0119ki specjalnym oznaczeniom.(…)<\/p>\n
Je\u015bli chodzi o produkcj\u0119 jajek, pojawiaj\u0105 si\u0119 podobne problemy, jak w przypadku produkcji mleka. Tu r\u00f3wnie\u017c zaczynaj\u0105 dominowa\u0107 fermy prowadz\u0105ce tzw. ch\u00f3w klatkowy. Kury st\u0142oczone w klatkach zaczynaj\u0105 zachowywa\u0107 si\u0119 agresywnie. Obcina im si\u0119 w zwi\u0105zku z tym dzioby i pazury, \u017ceby nie rani\u0142y si\u0119 wzajemnie. Na szcz\u0119\u015bcie, w przypadku jajek mo\u017cemy \u0142atwo okre\u015bli\u0107 warunki, w jakich hodowana by\u0142a kura. Dzi\u0119ki oznaczeniom na skorupce, mo\u017cemy dowiedzie\u0107 si\u0119, z jakiego kraju, z jakiej fermy, a nawet z jakiego typu hodowli pochodzi dane jajko. Tylko najmniejsze hodowle (do 50 kur) mog\u0105 sprzedawa\u0107 jajka bez piecz\u0105tek, ale z pisemn\u0105 informacj\u0105 o pochodzeniu. Numer umieszczony na jajkach okre\u015bla:<\/p>\n
?\u00a0spos\u00f3b chowu: 0 – ch\u00f3w ekologiczny, I – ch\u00f3w wolnowybiego-wy, 2 – ch\u00f3w \u015bci\u00f3\u0142kowy, 3 – ch\u00f3w klatkowy;
\n?\u00a0kraj (np, PL), w kt\u00f3rym zarejestrowana jest ferma;
\n?\u00a0zak\u0142ad produkcyjny zakodowany w formie numeru identyfikacyjnego.<\/p>\n
Powszechnie uwa\u017ca si\u0119, ze kozie mleko jest zdrowsze i bardziej ekologiczne ni\u017c krowie. Jego produkcja nie r\u00f3\u017cni si\u0119 bardzo od produkcji mleka krowiego i wi\u0105\u017ce si\u0119 z podobnymi problemami. Na korzy\u015b\u0107 mleka koziego przemawia jednak fakt, \u017ce hodowla k\u00f3z, zw\u0142aszcza w Polsce, nie jest jeszcze prawie wcale zmodernizowana i odbywa si\u0119 zwykle w ma\u0142ych, rodzinnych gospodarstwach. Kozy s\u0105 tam hodowane ekstensywnie, w du\u017co lepszych warunkach ni\u017c krowy z ferm przemys\u0142owych. Sp\u0119dzaj\u0105 du\u017co czasu na wybiegach lub pastwiskach i w ten spos\u00f3b unikaj\u0105 problemu antybiotyk\u00f3w i przetworzonych pasz.”<\/p>\n
W moim przydomowym sklepie Viva Natura kupuj\u0119 \u015bwietne sery z mleka krowiego. Namawiam w\u0142a\u015bcicieli by sprowadzali te\u017c sery kozie oraz mleko i takie, i takie. Je\u015bli mnie to smakuje ? my\u015bl\u0119 sobie ? to i inni mieszka\u0144cy mojego oraz okolicznych dom\u00f3w mo\u017ce si\u0119 zach\u0119c\u0105 do tych wspania\u0142o\u015bci. A Wy jakie macie wspomnienia o pierwszym kubku koziego mleka?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Niedawno opowiada\u0142em o ksi\u0105\u017ceczce przygotowanej przez m\u0142odego entuzjast\u0119 zdrowej kuchni Grzesia \u0141apanowskiego, w kt\u00f3rej r\u00f3\u017cni autorzy zaj\u0119li si\u0119 Sprawiedliwym Handlem, przedstawiali argumenty przeciwko modyfikacji produkt\u00f3w \u017cywno\u015bciowych i prezentowali \u017cywno\u015b\u0107 ich zdaniem najlepsz\u0105. W jednym z rozdzia\u0142\u00f3w Katarzyna Szeniawska zaj\u0119\u0142a si\u0119 jajami oraz\u00a0 mlekiem i krowim i kozim. Jej tekst wyda\u0142 mi si\u0119 dobrym zaczynem do […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1002"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1002"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1002\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1002"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1002"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1002"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}