{"id":106,"date":"2006-12-18T07:00:50","date_gmt":"2006-12-18T06:00:50","guid":{"rendered":"http:\/\/adamczewski.blog.polityka.pl\/?p=106"},"modified":"2006-12-17T21:24:58","modified_gmt":"2006-12-17T20:24:58","slug":"cicha-noc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/2006\/12\/18\/cicha-noc\/","title":{"rendered":"Cicha noc…"},"content":{"rendered":"

Ta noc jest tu\u017c, tu\u017c. Jeszcze tylko par\u0119 dni zakup\u00f3w, przygotowa\u0144 i spotkamy si\u0119 pod iglastym drzewkiem ukrywaj\u0105cym worek z prezentami. Podzielimy si\u0119 op\u0142atkiem, z\u0142o\u017cymy sobie \u017cyczenia (na og\u00f3\u0142 szczere i prawdziwe), rozlegn\u0105 si\u0119 znane d\u017awi\u0119ki kol\u0119d (na og\u00f3\u0142 fa\u0142szywe). Ciiicha noc, \u015bwi\u0119\u0119\u0119ta noc<\/em>… B\u0119dzie cudownie. A na stole?<\/p>\n

Dawniej, podobnie jak dzi\u015b, znaczne by\u0142y r\u00f3\u017cnice regionalne: inne potrawy podawano na st\u00f3\u0142 wigilijny w Galicji, inne w Kr\u00f3lestwie, jeszcze inne w Wielkim Ksi\u0119stwie Pozna\u0144skim czy na Litwie. A i teraz podczas kolacji wigilijnej w jednych domach spo\u017cywa si\u0119 barszcz, w innych zup\u0119 grzybow\u0105, w niekt\u00f3rych zup\u0119 rybn\u0105 lub migda\u0142ow\u0105. Wsp\u00f3lna wszystkim dawniej i obecnie pozosta\u0142a raczej tylko tradycja podawania na Wigili\u0119 da\u0144 bezmi\u0119snych oraz ich liczba – 9 lub 13, zwykle bowiem powinna to by\u0107 liczba nieparzysta.<\/p>\n

Oto wspomnienia Aleksandra Je\u0142owieckiego o wigilijnej kolacji w rodzinnym dworze na kresach wschodnich (cyt. Za „W kuchni babci i wnuczki”) :<\/p>\n

sto\u0142y wys\u0142ane sianem, przykryte obrusem jak \u015bniegiem. Na stole w ogromnych srebrnych misach polewka migda\u0142owa, na srebrnych podstawach ogromne szczupaki wysadzane przezroczystymi przysmakami, jakby drogiemi kamieniami, tam \u0142ama\u0144ce z makiem, tam kutia, dalej wykwintne \u0142akocie i r\u00f3\u017cne owoce, na \u015brodku z\u0142ocisty kosz z cukrami, na koszu spocz\u0105\u0142 lec\u0105cy anio\u0142ek i trzyma op\u0142atki. Tak zastawiony st\u00f3\u0142 na Wigili\u0119 czeka na go\u015bci, go\u015bcie czekaj\u0105 na gospodarza, gospodarz czeka na pierwsz\u0105 gwiazdk\u0119.<\/p><\/blockquote>\n

Z ryb do tradycyjnie wigilijnych od stuleci nale\u017ca\u0142y, opr\u00f3cz \u015bledzi: szczupak w szarym sosie, sma\u017cone okonie, duszone liny z czerwon\u0105 kapust\u0105, karp w galarecie, karp duszony w ma\u015ble, szczupak w sosie pieczarkowym, ca\u0142y szczupak na zimno w sosie szafranowym, sandacz sma\u017cony, liny w galarecie, karaski sma\u017cone, karaski w \u015bmietanie, karp lub leszcz na szaro z rodzynkami, paszteciki z farszem rybnym w cie\u015bcie francuskim, kulebiak z ryb\u0105. Podawano te\u017c r\u00f3\u017cne dania z kapust\u0105: pierogi z farszem kapu\u015bciano-grzybowym, duszon\u0105 kapust\u0119 z grzybami, \u0142azanki z kapust\u0105 i grzybami, kapust\u0119 z grochem, go\u0142\u0105bki z farszem ry\u017cowo-grzybowym lub kartoflanym. Poniewa\u017c na legumin\u0119 musia\u0142o by\u0107 co\u015b z makiem\u00a0– przygotowywano kluski lub kuti\u0119 oraz \u0142ama\u0144ce, do tego kompoty z suszonych owoc\u00f3w, galaretki i kisiele owocowe, a np. na Litwie niezb\u0119dny by\u0142 kisiel \u017curawinowy polany roztartym na mleczko makiem. Spo\u015br\u00f3d ciast najbardziej typowy by\u0142 makowiec, strucla migda\u0142owa, pierniki i tort makowy. Konieczne by\u0142y na wigilijnym stole bakalie.<\/p>\n

A teraz opis sto\u0142u wigilijnego u Adamczewskich: nakrycie dla sp\u00f3\u017anionego w\u0119drowca czeka co rok na honorowym miejscu. Obrus najbielszy z bia\u0142ych. Ostatnio jest to pi\u0119kny koronkowy obrus przywieziony z wyspy Burano (wenecka laguna). Zastawa tak\u017ce najpi\u0119kniejsza jak\u0105 mamy czyli Bia\u0142a Maria – Rosenthal. Sztu\u0107ce le\u017c\u0105 wsparte na kozio\u0142kach, a obok serwetki haftowane r\u0119k\u0105 Prababci Eufrozyny w b\u0142\u0119kitne krzy\u017cyki.<\/p>\n

\"BuranoHouses.jpg\"\u00a0\u00a0
\nMalownicze Burano na Lagunie Weneckiej<\/strong>\u00a0<\/p>\n

Na p\u00f3\u0142miskach \u015bledzie w cytrynie, w winie i w \u015bmietanie, ryba faszerowana, ryba w galarecie, kapusta z grzybami, kulebiak z kapust\u0105 z grzybami w postaci ma\u0142ych pod\u0142u\u017cnych bu\u0142eczek ze s\u0142odkiego ciasta dro\u017cd\u017cowego. Te bu\u0142eczki wytrzymuj\u0105 w \u015bwie\u017co\u015bci niemal tydzie\u0144. Ale to czysta teoria. Ju\u017c w pierwszy dzie\u0144 \u015bwi\u0105t ich brakuje bez wzgl\u0119du na liczb\u0119 upieczonych, takie to pyszne. I zawsze dwie zupy\u00a0– grzybowa i barszcz z uszkami, by pogodzi\u0107 dwie rodzinne tradycje\u00a0– nasz\u0105 warszawsko-grecko-ukrai\u0144sk\u0105 z Basi\u00a0– \u015bl\u0105sko-wielkopolsk\u0105.<\/p>\n

Na koniec wp\u0142ywa na st\u00f3\u0142 brytfanna z karpiem pieczonym w \u015bmietanie z pieprzem grubo mielonym. Nikt ju\u017c nie ma na niego si\u0142y (zw\u0142aszcza \u017ce jeszcze b\u0119d\u0105 ciasta), a ja ciesz\u0119 si\u0119. Po p\u00f3\u0142nocy, gdy wszyscy ju\u017c wyjd\u0105 a Basia u\u015bnie, si\u0105d\u0119 sobie nad t\u0105 brytfann\u0105 z zimnym karpiem p\u0142ywaj\u0105cym w zastyg\u0142ym sosie \u015bmietanowym i popijaj\u0105c ch\u0142odnym bia\u0142ym winem (w tym roku mam ju\u017c w winiarce Chateauneuf-Du-Pape La Bernardine\u00a0– drogie, ale przecie\u017c w \u015bwi\u0119ta nie mo\u017cna by\u0107 sk\u0105pym) i jedz\u0105c ryb\u0119 b\u0119d\u0119 czyta\u0142 prezenty. Zawsze bowiem dostaj\u0119 co\u015b do czytania.<\/p>\n

\"Cndupape_wine.jpg\"\u00a0
\nJedna z winnic w okolicach Chateauneuf-Du-Pape (Prowansja)<\/strong>\u00a0<\/p>\n

Dwa zdania o ciastach i s\u0142odyczach. A wi\u0119c oczywi\u015bcie kutia mojej produkcji\u00a0– tak s\u0142odka i tak przesycona miodem, \u017ce nic jej w s\u0142odyczy nie przeskoczy. I Basi makowce, piernik oraz kruche ciasteczka wg przepisu Prababci Eufrozyny. Do tego kompot z suszu owocowego. I morze mocnej herbaty.<\/p>\n

Czy wspomnia\u0142em o kol\u0119dach?!<\/p>\n

A jak jest u Was? Pyra<\/em><\/strong> proponuje wymian\u0119 informacji wigilijnych. To niez\u0142y pomys\u0142. Mo\u017ce wzbogaci\u0107 nasz st\u00f3\u0142. A my, uczestnicy blogu „Gotuj si\u0119!”, poczujemy jak\u0105\u015b wi\u0119\u017a. Zaprzyja\u017animy si\u0119 mo\u017ce nie tylko na t\u0119 jedn\u0105 noc.<\/p>\n

fot. Wiki<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ta noc jest tu\u017c, tu\u017c. Jeszcze tylko par\u0119 dni zakup\u00f3w, przygotowa\u0144 i spotkamy si\u0119 pod iglastym drzewkiem ukrywaj\u0105cym worek z prezentami. Podzielimy si\u0119 op\u0142atkiem, z\u0142o\u017cymy sobie \u017cyczenia (na og\u00f3\u0142 szczere i prawdziwe), rozlegn\u0105 si\u0119 znane d\u017awi\u0119ki kol\u0119d (na og\u00f3\u0142 fa\u0142szywe). Ciiicha noc, \u015bwi\u0119\u0119\u0119ta noc… B\u0119dzie cudownie. A na stole? Dawniej, podobnie jak dzi\u015b, znaczne by\u0142y […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/106"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=106"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/106\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=106"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=106"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=106"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}