{"id":11746,"date":"2014-02-04T07:00:19","date_gmt":"2014-02-04T06:00:19","guid":{"rendered":"http:\/\/adamczewski.blog.polityka.pl\/?p=11746"},"modified":"2014-01-31T15:00:01","modified_gmt":"2014-01-31T14:00:01","slug":"stoliczku-nakryj-sie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/2014\/02\/04\/stoliczku-nakryj-sie\/","title":{"rendered":"Stoliczku nakryj si\u0119"},"content":{"rendered":"

Nakrywanie sto\u0142u to wa\u017cna umiej\u0119tno\u015b\u0107. \u0141adnie wygl\u0105daj\u0105cy st\u00f3\u0142 zach\u0119ca do d\u0142u\u017cszego ucztowania a co za tym idzie i do m\u0105drych, ciekawych rozm\u00f3w, kt\u00f3re winny by\u0107 nieod\u0142\u0105cznym atrybutem ka\u017cdego przyj\u0119cia. Temu tematowi po\u015bwi\u0119cili\u015bmy ju\u017c troch\u0119 czasu ale (zw\u0142aszcza w karnawale gdy wizyty i przyj\u0119cia zdarzaj\u0105 si\u0119 i par\u0119 razy w tygodniu) warto do niego wraca\u0107, bo zawsze co\u015b ciekawego si\u0119 us\u0142yszy lub zobaczy.<\/p>\n

\"\"<\/a>Kolacja dla o\u015bmiorga<\/em><\/p>\n

Regu\u0142y nakrywania do sto\u0142u i zachowania si\u0119 przy stole wykszta\u0142ca\u0142y si\u0119 bardzo powoli i by\u0142y odmienne w rozmaitych regionach. \u0141y\u017cka i n\u00f3\u017c to stary wynalazek, ale dopiero w XVI wieku upowszechni\u0142 si\u0119 zwyczaj poda\u00adwania ich do sto\u0142u; dawniej go\u015b\u0107 przychodzi\u0142 z w\u0142asnym no\u017cem. Tak samo zwyczaj stawiania przed ka\u017cdym osobnego kielicha\u00a0– dawna grzeczno\u015b\u0107 wymaga\u0142a, by po jednym \u0142yku odda\u0107 go s\u0105siadowi itd. Albo te\u017c napoje, wino lub wod\u0119, przynosi\u0142 z kredensu na \u017c\u0105danie s\u0142uga.<\/p>\n

\"\"<\/a>Tym razem b\u0119dzie sze\u015bcioro biesiadnik\u00f3w<\/em><\/p>\n

W po\u0142udniowych Niemczech, kt\u00f3re zwiedzi\u0142 i opisa\u0142 Micha\u0142 Montaigne w roku 1580 st\u00f3\u0142 wygl\u0105da\u0142 tak: „przed ka\u017cdym stoi osobny kufel albo srebrny kubek, nad kt\u00f3rym czuwa s\u0142uga, nape\u0142niaj\u0105c go, gdy pusty, winem lanym z daleka z cynowego lub drewnianego naczynia z d\u0142ugim dzi\u00f3bkiem.” By\u0142o to rozwi\u0105zanie eleganckie i u\u0142atwiaj\u0105ce obs\u0142ug\u0119, ale wymagaj\u0105ce, by przed ka\u017cdym go\u015bciem sta\u0142o osobne naczynie. Ka\u017cdy ma te\u017c sw\u00f3j talerz, cynowy lub drewniany, czasem pod spodem drewnian\u0105 misk\u0119, a na niej cynowy talerz.<\/p>\n

\"\"<\/a>Tylko troje – czy dadz\u0105 sobie z tym rad\u0119?<\/em><\/p>\n

Te drewniane talerze przetrwa\u0142y na wsi nie\u00admieckiej (i gdzie indziej te\u017c) a\u017c do XIX wieku.<\/p>\n

Zanim jednak wprowadzono te udoskonalenia, ludzie zadowalali si\u0119 przy stole drewnian\u0105 desk\u0105 lub kromk\u0105 chleba, na kt\u00f3r\u0105 nak\u0142adano mi\u0119so. <\/sup>Jeden wielki p\u00f3\u0142misek starcza\u0142 na wszystko i dla wszystkich: ka\u017cdy bra\u0142 palcami upatrzone kawa\u0142ki.<\/p>\n

\"\"<\/a>Mniej uroczysta zastawa<\/em><\/p>\n

Montaigne pisa\u0142 tak\u017ce o Szwajcarach: „U\u017cywaj\u0105 tylu drewnianych \u0142y\u017cek ze srebrn\u0105 r\u0105czk\u0105, ilu jest ludzi [czyli ka\u017cdy ma w\u0142asn\u0105]. Szwajcar zawsze ma przy sobie n\u00f3\u017c, kt\u00f3rym nabiera jedzenie, nie si\u0119gaj\u0105c r\u0119k\u0105 do p\u00f3\u0142miska.”<\/p>\n

Drewniane \u0142y\u017cki z metalow\u0105 r\u0105czk\u0105, niekoniecznie srebrn\u0105, oraz no\u017ce o najrozmaitszych kszta\u0142tach obejrze\u0107 dzi\u015b mo\u017cna w muzeum. S\u0105 to narz\u0119dzia znane od bardzo dawna, w odr\u00f3\u017cnieniu od widelca, kt\u00f3ry pojawi\u0142 si\u0119 p\u00f3\u017ano. Mam na my\u015bli widelec sto\u0142owy, gdy\u017c wielki dwuz\u0119bny widelec s\u0142u\u017c\u0105cy do podawania mi\u0119sa i do obracania go w piecu lub na palenisku kuchennym jest niew\u0105tpliwie ode\u0144 dawniejszy.<\/p>\n

\"\"<\/a>I wreszcie wiejski st\u00f3\u0142 na werandzie<\/em><\/p>\n

P\u00f3\u017aniej nast\u0105pi\u0142a era porcelany, srebrnych sztu\u0107c\u00f3w i kryszta\u0142owych kielich\u00f3w. Pi\u0119knie prezentowa\u0142y si\u0119 sto\u0142y w polskich zamo\u017cnych domach. I to nie tylko arystokratycznych. T\u0119 tradycj\u0119 nale\u017cy podtrzymywa\u0107. Warto wi\u0119c si\u0119ga\u0107 do starych (XIX i XX-wiecznych) ksi\u0105\u017cek kucharskich a tak\u017ce tych dotycz\u0105cych savoir vivre’u. Najwa\u017cniejsze za\u015b, by pod presj\u0105 po\u015bpiechu nie jada\u0107 byle jak i na byle czym, nawet gdy go\u015bci nie ma a domownik\u00f3w jest zaledwie dwoje.<\/p>\n

Fot. P. Adamczewski<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nakrywanie sto\u0142u to wa\u017cna umiej\u0119tno\u015b\u0107. \u0141adnie wygl\u0105daj\u0105cy st\u00f3\u0142 zach\u0119ca do d\u0142u\u017cszego ucztowania a co za tym idzie i do m\u0105drych, ciekawych rozm\u00f3w, kt\u00f3re winny by\u0107 nieod\u0142\u0105cznym atrybutem ka\u017cdego przyj\u0119cia. Temu tematowi po\u015bwi\u0119cili\u015bmy ju\u017c troch\u0119 czasu ale (zw\u0142aszcza w karnawale gdy wizyty i przyj\u0119cia zdarzaj\u0105 si\u0119 i par\u0119 razy w tygodniu) warto do niego wraca\u0107, bo […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11746"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11746"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11746\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11752,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11746\/revisions\/11752"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11746"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11746"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11746"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}