
{"id":1184,"date":"2009-09-11T08:00:33","date_gmt":"2009-09-11T06:00:33","guid":{"rendered":"http:\/\/adamczewski.blog.polityka.pl\/?p=1184"},"modified":"2009-09-03T09:03:05","modified_gmt":"2009-09-03T07:03:05","slug":"ty-piernikuslodki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/2009\/09\/11\/ty-piernikuslodki\/","title":{"rendered":"Ty pierniku&#8230;s\u0142odki!"},"content":{"rendered":"<p>\u00a0<\/p>\n<p>W ksi\u0105\u017cce Boles\u0142awa Ku\u017ami\u0144skiego o historii chleba znalaz\u0142em ciekawy rozdzia\u0142 o piernikach. Pomy\u015bla\u0142em, \u017ce i Wy z przyjemno\u015bci\u0105 go przeczytacie. Nasz blog bywa bowiem swoist\u0105 akademi\u0105 kulinarn\u0105 dzi\u0119ki Waszej wiedzy i znajomo\u015bci historii kuchni nie tylko polskiej. Pisze wi\u0119c autor: &#8222;Dawne pieczywo z dodatkiem miodu, tzw. miodownik, wypiekano w formie du\u017cych bochn\u00f3w, podobnych kszta\u0142tem do chleba. Przez d\u0142u\u017cszy czas piernik uchodzi\u0142 za odmian\u0119 chleba, tyle \u017ce pieprzn\u0105. A to dlatego, \u017ce opr\u00f3cz miodu dodawano do ciasta du\u017co przypraw korzennych. W \u0142aci\u0144skim wierszu z XIV wieku jest ju\u017c mowa o &#8222;pieprznym chlebie toru\u0144skim&#8221;. S\u0142owo &#8222;piernik&#8221; pochodzi od staropolskiego s\u0142owa pierny, czyli pieprzny.<\/p>\n<p>\u00a0<a href=\"\/wp-content\/uploads\/2009\/09\/blog-piernik-katarzynka2rg.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-1185\" title=\"blog-piernik-katarzynka2rg\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2009\/09\/blog-piernik-katarzynka2rg.jpg\" alt=\"\" width=\"356\" height=\"480\" srcset=\"\/adamczewski\/wp-content\/uploads\/2009\/09\/blog-piernik-katarzynka2rg.jpg 356w, \/adamczewski\/wp-content\/uploads\/2009\/09\/blog-piernik-katarzynka2rg-222x300.jpg 222w\" sizes=\"(max-width: 356px) 100vw, 356px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Pierniki zacz\u0119to piec u nas w czasie wypraw krzy\u017cowych, chocia\u017c narody kultur nad\u015br\u00f3dziemnomorskich zna\u0142y ten przysmak du\u017co wcze\u015bniej. Uczestnicy wypraw krzy\u017cowych przywozili ze Wschodu r\u00f3\u017cne korzenne przyprawy o intensywnym ostrym smaku, jak imbir, go\u017adziki, cynamon, pieprz. Korzenie te, bardzo modne, dodawano jako przypraw\u0119 nieomal do ka\u017cdej potrawy, nawet do s\u0142odkich ciast.<\/p>\n<p>Jakkolwiek pierwsi piernikarze pojawili si\u0119 w Krakowie ju\u017c we wczesnym \u015bredniowieczu, to s\u0142aw\u0119 miasta\u00a0\u00a0 piernikowego\u00a0\u00a0 zdoby\u0142\u00a0 sobie\u00a0\u00a0 Toru\u0144.\u00a0\u00a0 Historia piernikarstwa toru\u0144skiego si\u0119ga po\u0142owy XIII wieku, kiedy to piekarze zaczynaj\u0105 organizowa\u0107 si\u0119 w cechy. Nie znamy nazwisk pierwszych piernikarzy toru\u0144skich. Dopiero wzmianka w dokumentach miejskich z 1384 roku wspomina o Miko\u0142aju Czanie, kt\u00f3ry zapocz\u0105tkowa\u0142 s\u0142aw\u0119 Torunia jako &#8222;piernikowego grodu&#8221;. Ziemia Che\u0142mi\u0144ska s\u0142yn\u0119\u0142a niegdy\u015b z doskona\u0142ej m\u0105ki, a okolice Torunia z miodu. Samo miasto Toru\u0144, utrzymuj\u0105ce o\u017cywione stosunki handlowe ze \u015bwiatem, obfitowa\u0142o we wschodnie korzenie. Nic przeto dziwnego, \u017ce w\u0142a\u015bnie to miasto nadwi\u015bla\u0144skie sta\u0142o si\u0119 &#8222;miastem piernik\u00f3w&#8221;.<\/p>\n<p>Pierniki toru\u0144skie w kr\u00f3tkim czasie zdoby\u0142y sobie rozg\u0142os w ca\u0142ej Europie i sta\u0142y si\u0119 przedmiotem o\u017cywionego handlu mi\u0119dzynarodowego, a r\u00f3wnocze\u015bnie jednym z polskich narodowych przysmak\u00f3w. Chwalili je smakosze, opiewali poeci, pisz\u0105c na ich cze\u015b\u0107 ca\u0142e poematy, jak na przyk\u0142ad poeta elbl\u0105ski z XVIII wieku F. Hofman. Oto wyj\u0105tek:<br \/>\n&#8222;Jak\u0105\u017c mi \u015blinka do ust owo ciasto pieprzne nap\u0119dza, Zdrowszej\u00a0\u00a0 ponad\u00a0\u00a0 \u00f3w\u00a0\u00a0 chleb,\u00a0\u00a0 rozkoszniejszej\u00a0\u00a0 strawy nie szukaj\u00a0&#8211; W nim nasz posi\u0142ek, w nim uzdrawiaj\u0105cy lek. Je\u015bli ci gorza\u0142ki \u0142yk o poranku serce raduje, Ka\u017c, by z gorza\u0142k\u0105 wraz pieprzny podano ci chleb&#8230;&#8221;<\/p>\n<p>Drugim s\u0142ynnym o\u015brodkiem piekarniczym w Europie by\u0142a Norymberga. W 1556 roku mi\u0119dzy Toruniem a Norymberg\u0105 stan\u0119\u0142a ugoda, moc\u0105 kt\u00f3rej wolno by\u0142o Norymberdze wypieka\u0107 toru\u0144skie pierniki, a Toruniowi s\u0142ynne norymberskie placki.<\/p>\n<p>Toru\u0144 posiada\u0142 sw\u00f3j klan wyspecjalizowanych piernikarzy, przekazuj\u0105cych tajemnice z ojca na syna i zazdro\u015bnie strzeg\u0105cych tych tajemnic, jako \u017ce nie by\u0142o w\u00f3wczas urz\u0119d\u00f3w patentowych i ochrony wynalazk\u00f3w. Szczeg\u00f3lnie zazdro\u015bnie strze\u017cono tajemnicy warunk\u00f3w d\u0142ugoletniego le\u017cakowania ciasta po zaczynie, od czego zale\u017ca\u0142a dobro\u0107 piernik\u00f3w.<\/p>\n<p>Kto pierwszy wynalaz\u0142 piernikowe ciasto, nie uda\u0142o si\u0119 wyja\u015bni\u0107. Prawdopodobnie &#8222;wynalazek&#8221; uzyskano przypadkowo: kto\u015b zamiast wody doda\u0142 do ciasta miodu i powsta\u0142o s\u0142odkie ciasto. Ale to jeszcze nie piernik. Aby otrzyma\u0107 prawdziwy piernik, ciasto musia\u0142o &#8222;dojrze\u0107&#8221;, co trwa\u0142o niekiedy latami. I tu le\u017cy jedna z g\u0142\u00f3wnych tajemnic toru\u0144skich piernikarzy.<\/p>\n<p>Stary polski przepis na pierniki poucza: &#8222;wzi\u0105\u0107 trzeba m\u0105k\u0119 przedni\u0105, mi\u00f3d pszczeli z\u0142ocisty i korzenne przyprawy wschodnie, a ciasto mo\u017cliwie najd\u0142u\u017cej przed wypiekiem przechowa\u0107&#8221;. W\u0142a\u015bnie, &#8222;mo\u017cliwie najd\u0142u\u017cej&#8221;. Im d\u0142u\u017cej bowiem piernikowe ciasto le\u017cakowa\u0142o, tym lepszy by\u0142 piernik. Nie nale\u017ca\u0142o do rzadko\u015bci, \u017ce ciasta le\u017cakowa\u0142y po 10 &#8211; 20 lat. Ze wzgl\u0119du na bardzo \u015bcis\u0142\u0105 konsystencj\u0119, ciasto wyrabiano za pomoc\u0105 specjalnego ugniatacza. P\u0119cznienie skrobi, kt\u00f3re zachodzi w cie\u015bcie piernikowym pod wp\u0142ywem miodu i karmelu, odbywa\u0142o si\u0119 bardzo powoli.&#8221;<\/p>\n<p>No to tyle pierniczenia na dzi\u015b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 W ksi\u0105\u017cce Boles\u0142awa Ku\u017ami\u0144skiego o historii chleba znalaz\u0142em ciekawy rozdzia\u0142 o piernikach. Pomy\u015bla\u0142em, \u017ce i Wy z przyjemno\u015bci\u0105 go przeczytacie. Nasz blog bywa bowiem swoist\u0105 akademi\u0105 kulinarn\u0105 dzi\u0119ki Waszej wiedzy i znajomo\u015bci historii kuchni nie tylko polskiej. Pisze wi\u0119c autor: &#8222;Dawne pieczywo z dodatkiem miodu, tzw. miodownik, wypiekano w formie du\u017cych bochn\u00f3w, podobnych kszta\u0142tem [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1184"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1184"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1184\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1184"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1184"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1184"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}