{"id":11924,"date":"2014-03-05T07:00:51","date_gmt":"2014-03-05T06:00:51","guid":{"rendered":"http:\/\/adamczewski.blog.polityka.pl\/?p=11924"},"modified":"2014-03-05T09:32:23","modified_gmt":"2014-03-05T08:32:23","slug":"i-w-popielec-mozna-skakac-bez-grzechu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/2014\/03\/05\/i-w-popielec-mozna-skakac-bez-grzechu\/","title":{"rendered":"I w Popielec mo\u017cna skaka\u0107 bez grzechu"},"content":{"rendered":"
\u015aroda \u00a0 Popielcowa \u00a0 zwana \u00a0 \u015arod\u0105 Wst\u0119pn\u0105 otwiera d\u0142ugi i wa\u017cny cykl \u015bwi\u0105teczny Wielkiej Nocy trwaj\u0105cy a\u017c do Zielonych \u015awi\u0105t. \u015aroda Popielcowa jest pierwszym dniem Wielkiego Postu i wst\u0119pem do obchod\u00f3w wielkopostnych.<\/div>\n
\"\"<\/a><\/div>\n
Z takich ryb mo\u017cna zrobi\u0107 r\u00f3\u017cne przysmaki \u00a0 \u00a0Fot. P. Adamczewski<\/em><\/div>\n

\n<\/em><\/div>\n
W dniu tym, podczas nabo\u017ce\u0144stwa g\u0142owy uczestnicz\u0105cych w nim wiernych posypuje si\u0119 popio\u0142em ze spalonych, ubieg\u0142orocznych palm (nie za\u015b jak niegdy\u015b mniemano ze znalezionych na cmentarzu, startych na proch ko\u015bci ludzkich), a ksi\u0119\u017ca, ka\u017cdemu z osobna, przypominaj\u0105 o \u015bmierci, marno\u015bci i przemijaniu rzeczy ziemskich s\u0142owami: „Pami\u0119taj cz\u0142owieku, \u017ce z prochu powsta\u0142e\u015b i w proch si\u0119 obr\u00f3cisz”.<\/div>\n
Ceremonia sypania popio\u0142u zosta\u0142a wprowadzona do liturgii oko\u0142o IV w. i a\u017c do wieku X przeznaczona by\u0142a wy\u0142\u0105cznie dla os\u00f3b publicznie odprawiaj\u0105cych pokut\u0119. Po jej zako\u0144czeniu osoby takie musia\u0142y opu\u015bci\u0107 nabo\u017ce\u0144stwo, a progi \u015bwi\u0105tyni wolno im by\u0142o ponownie przekroczy\u0107 dopiero w Wielki Czwartek, obchodzony jako dzie\u0144 odpuszczania grzech\u00f3w i pojednania z ko\u015bcio\u0142em. P\u00f3\u017aniej jednak posypywanie g\u0142\u00f3w popio\u0142em sta\u0142o si\u0119 obrz\u0119dem og\u00f3lnie przyj\u0119tym i stosowanym wobec wszystkich obecnych w ko\u015bciele. W niezmienionej formie obrz\u0119d ten przetrwa\u0142 do naszych czas\u00f3w i tak samo jak w przesz\u0142o\u015bci ma nak\u0142ania\u0107 wiernych do gorliwszych praktyk religijnych, do pobo\u017cnych rozmy\u015bla\u0144, do \u017calu i pokuty za grzechy, do umartwie\u0144 i post\u00f3w.<\/div>\n
Niegdy\u015b obrz\u0105dek ten mia\u0142 r\u00f3wnie\u017c wyznacza\u0107 ostateczny kres zabaw i hulanek zapustnych. Ale jeszcze na pocz\u0105tku naszego stulecia, a nawet w latach p\u00f3\u017aniejszych, zabawy te i posty trwa\u0142y nadal przez ca\u0142\u0105 niemal \u015arod\u0119 Popielcow\u0105, tak jakby \u017cywio\u0142owa, rozhukana, karnawa\u0142owa weso\u0142o\u015b\u0107 nie mog\u0142a si\u0119 od razu wyciszy\u0107 i ust\u0105pi\u0107 miejsca wielkopostnej powadze.(…)<\/div>\n
W przesz\u0142o\u015bci \u015aroda Popielcowa by\u0142a wi\u0119c \u015bwi\u0119tem wielce osobliwym, przedziwn\u0105 mieszanin\u0105 ca\u0142kowicie odmiennych zwyczaj\u00f3w i nastroj\u00f3w, \u015bwi\u0119tem kt\u00f3re cechowa\u0142a zar\u00f3wno rozhukana weso\u0142o\u015b\u0107, jak i powaga, pow\u015bci\u0105gliwo\u015b\u0107 i skupienie w\u0142a\u015bciwe rozpoczynaj\u0105cemu si\u0119 Wielkiemu Postowi.” („\u015awi\u0119ta polskie” wyd. Alfa)<\/div>\n
Na dzi\u015b wi\u0119c polecam wspania\u0142e postne potrawy:<\/div>\n
Kulebiak z ciasta dro\u017cd\u017cowego z ryb\u0105<\/strong><\/div>\n
Na ciasto: 2 dag dro\u017cd\u017cy, \u0142y\u017ceczka cukru, 1 1\/2 szklanki m\u0105ki, 1\/2 szklanki mleka, jajo, 2 \u0142y\u017cki mas\u0142a<\/em><\/div>\n
Do posmarowania kulebiaka: jajo<\/em><\/div>\n
Do posmarowania formy: \u0142y\u017cka mas\u0142a<\/em><\/div>\n
Na farsz: 2 szklanki ugotowanych filet\u00f3w rybnych, szklanka ugotowanego ry\u017cu, 2 \u015brednie cebule, 3 \u0142y\u017cki mas\u0142a, 2 jaja, 2 \u0142y\u017cki siekanej zielonej pietruszki, pieprz, s\u00f3l<\/em><\/div>\n
1. Dro\u017cd\u017ce rozetrze\u0107 z cukrem, doda\u0107 \u0142y\u017ck\u0119 m\u0105ki i kilka \u0142y\u017cek ciep\u0142ego mleka. Odstawi\u0107 do wyro\u015bni\u0119cia.<\/div>\n
2. Do wyro\u015bni\u0119tych dro\u017cd\u017cy doda\u0107 pozosta\u0142e mleko i m\u0105k\u0119, doprawi\u0107 sol\u0105 i wyrabia\u0107 \u0142y\u017ck\u0105. Po 5 minutach dodawa\u0107 rozpuszczone mas\u0142o i dalej wyrabia\u0107, a\u017c ciasto stanie si\u0119 g\u0142adkie i l\u015bni\u0105ce. Potem nakry\u0107 je czyst\u0105 \u015bciereczk\u0105 i odstawi\u0107 w ciep\u0142e miejsce, aby wyros\u0142o.<\/div>\n
3. Jaja ugotowa\u0107 na twardo, ostudzi\u0107, obra\u0107 i posieka\u0107.<\/div>\n
4. Cebul\u0119 posieka\u0107 i podsma\u017cy\u0107 na \u0142y\u017cce t\u0142uszczu.<\/div>\n
5. Wyro\u015bni\u0119te ciasto rozwa\u0142kowa\u0107 na stolnicy w prostok\u0105t, na\u0142o\u017cy\u0107 warstw\u0119 ugotowanego ry\u017cu, na nim podsma\u017con\u0105 cebul\u0119, dalej ryb\u0119 i wreszcie siekane jajko. Ka\u017cd\u0105 warstw\u0119 posypa\u0107 sol\u0105 i pieprzem, pokropi\u0107 rozpuszczonym pozosta\u0142ym mas\u0142em.<\/div>\n
6. Po\u0142\u0105czy\u0107 brzegi ciasta na wierzchu kulebiaka , mo\u017cna zlepia\u0107 je ozdobnie, jak brzegi pierog\u00f3w.<\/div>\n
7. U\u0142o\u017cy\u0107 kulebiak na wysmarowanej blaszce do pieczenia i odstawi\u0107 w ciep\u0142e miejsce do wyro\u015bni\u0119cia.<\/div>\n
8. Wyro\u015bni\u0119ty kulebiak posmarowa\u0107 rozbitym jajkiem. Piec \u00a0oko\u0142o 30 minut w piekarniku w temperaturze 180\u00b0C .<\/div>\n
Dla mi\u0142o\u015bnik\u00f3w ryb za\u015b inny przepis ale r\u00f3wnie \u015bwietny:<\/div>\n
Jesiotr w ostrym sosie<\/strong><\/div>\n
1 kg jesiotra, niedu\u017ca marchew i pietruszka, kawa\u0142ek selera, 2 cebule, 1\/2 szklanki \u00a0jakiegokolwiek wina , kilka ziaren pieprzu, kawa\u0142ek li\u015bcia laurowego, szczypta imbiru, szczypta s\u0142odkiej i na koniec no\u017ca ostrej papryki<\/em><\/div>\n
Na sos: 1\/2 cytryny, 2 \u0142y\u017cki mas\u0142a, \u0142y\u017cka m\u0105ki, 1\/2 szklanki roso\u0142u warzywnego z kostki, 2 – 3 \u0142y\u017cki musztardy, \u0142y\u017cka kapar\u00f3w, \u0142y\u017ceczka posiekanego kopru, 1\/2 \u0142y\u017ceczki cukru<\/em><\/div>\n
1. Marchew, pietruszk\u0119, cebul\u0119 i seler pokroi\u0107 w paski, doda\u0107 pieprz, li\u015b\u0107 laurowy i obie papryki, na jarzynach po\u0142o\u017cy\u0107 kawa\u0142ki lub ca\u0142ego posolonego jesiotra, wla\u0107 wino i 1\/2 \u00a0szklanki wody. Dusi\u0107, a\u017c jesiotr b\u0119dzie mi\u0119kki.<\/div>\n
2. Rozpu\u015bci\u0107 mas\u0142o w garnku, doda\u0107 m\u0105k\u0119, a kiedy spieni si\u0119 i zbieleje, wla\u0107 wino i ros\u00f3\u0142 warzywny. Gotowa\u0107, a\u017c zacznie g\u0119stnie\u0107.<\/div>\n
3. Wyj\u0105\u0107 jesiotra na p\u00f3\u0142misek, usun\u0105\u0107 o\u015bci i podzieli\u0107 na kawa\u0142ki.<\/div>\n
4. Warzywa od gotowania ryby wraz z wywarem zmiksowa\u0107 i po\u0142\u0105czy\u0107 z sosem z mas\u0142a i m\u0105ki. Zagotowa\u0107, doprawi\u0107 musztard\u0105, kaparami, koperkiem i cukrem. Pola\u0107 ryb\u0119 i wstawi\u0107 z p\u00f3\u0142miskiem (\u017caroodpornym) do piekarnika rozgrzanego do temperatury 180\u00b0C, aby potrawa si\u0119 mocno zagrza\u0142a.<\/div>\n
Podawa\u0107 z ziemniakami z wody i gotowan\u0105 jarzyn\u0105.<\/div>\n
Post mo\u017ce tez dawa\u0107 wiele przyjemno\u015bci. I to od wiek\u00f3w.<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u015aroda \u00a0 Popielcowa \u00a0 zwana \u00a0 \u015arod\u0105 Wst\u0119pn\u0105 otwiera d\u0142ugi i wa\u017cny cykl \u015bwi\u0105teczny Wielkiej Nocy trwaj\u0105cy a\u017c do Zielonych \u015awi\u0105t. \u015aroda Popielcowa jest pierwszym dniem Wielkiego Postu i wst\u0119pem do obchod\u00f3w wielkopostnych.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11924"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11924"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11924\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11937,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11924\/revisions\/11937"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11924"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11924"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11924"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}