{"id":12059,"date":"2014-03-26T07:00:32","date_gmt":"2014-03-26T06:00:32","guid":{"rendered":"http:\/\/adamczewski.blog.polityka.pl\/?p=12059"},"modified":"2014-03-23T15:39:07","modified_gmt":"2014-03-23T14:39:07","slug":"flaki-sa-dobre-na-kazda-okazje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/2014\/03\/26\/flaki-sa-dobre-na-kazda-okazje\/","title":{"rendered":"Flaki s\u0105 dobre na ka\u017cd\u0105 okazj\u0119"},"content":{"rendered":"
S\u0105 ksi\u0105\u017cki, do kt\u00f3rych cz\u0119sto wracam. Sprawia mi to wyj\u0105tkow\u0105 \u00a0przyjemno\u015b\u0107, \u017ce wiem co za chwil\u0119 opowie mi autor. A w dodatku przy kolejnej lekturze odkrywam nowe znaczenia czy nawet ca\u0142kiem niespodziewane tre\u015bci. A je\u015bli do tego pisarz jest smakoszem, wiele wie o jedzeniu i potrafi o tym pisa\u0107 (co jest nie\u0142atw\u0105 sztuk\u0105) to frajda z takiej od\u015bwie\u017conej lektury jest podw\u00f3jna. Albo i potr\u00f3jna. W miniony weekend wyci\u0105gn\u0105\u0142em z p\u00f3\u0142ki egzemplarz fantastycznej powie\u015bci Gunthera Grassa -„Turbot”. Warto by\u0142o!
\n<\/div>\n
„Je\u015bli ci zimno w \u015brodku: flaki z czwartego krowiego \u017co\u0142\u0105dka. Je\u015bli jeste\u015b smutny, niezmiernie daleki wszelkiej naturze, beznadziejnie smutny: flaki, kt\u00f3re nas rozweselaj\u0105 i nadaj\u0105 \u017cyciu sens. Albo z przyjaci\u00f3\u0142mi, kt\u00f3rzy s\u0105 obdarzeni dowcipem i na tyle bezbo\u017cni, by ch\u0142osta\u0107 szyderstwem: zajada\u0107 flaki z g\u0142\u0119bokich talerzy, przyprawione kminkiem do smaku. Albo te\u017c gotowane z pomidorami, po anadaluzyjsku z ciecierzyc\u0105, po luzyta\u0144sku z czerwon\u0105 fasol\u0105 i s\u0142onink\u0105. Albo podgotowane flaki udusi\u0107 w bia\u0142ym winie z pokrojonym w kostk\u0119 selerem, kiedy mi\u0142o\u015b\u0107 potrzebuje przystawki. Przy suchym zimnie i wschodnim wietrze, kt\u00f3ry dobija si\u0119 do okien i doprowadza twoj\u0105 llsebill do rozpaczy: flaki w \u015bmietanie z ziemniakami w mundurach, to pomaga. Albo kiedy musimy si\u0119 rozsta\u0107, tylko na chwilk\u0119 albo na zawsze, jak w\u00f3wczas, gdy siedzia\u0142em w Wie\u017cy Wi\u0119ziennej i moja c\u00f3rka po raz ostatni poda\u0142a mi przyprawione pieprzem flaki.<\/div>\n
Poniewa\u017c nazajutrz rano na D\u0142ugim Targu mia\u0142a odby\u0107 si\u0119 egzekucja w obecno\u015bci kr\u00f3la Polski, zasiadaj\u0105cej i stoj\u0105cej rady, \u0142awnik\u00f3w oraz kilku pra\u0142at\u00f3w i opat\u00f3w, przeorysza brygidek zaprosi\u0142a go\u015bci do wi\u0119zienia swego ojca na wczesny wiecz\u00f3r. Pochodnie u \u015bcian o\u015bwietla\u0142y mury. Misa \u017caru pod zakratowanym otworem okiennym nie pozwala\u0142a wystygn\u0105\u0107 garowi flak\u00f3w. Margareta Rusch po doprawieniu nie zjad\u0142a ju\u017c ani k\u0119sa. Odm\u00f3wi\u0142a modlitw\u0119 przed jedzeniem, do\u0142\u0105czy\u0142a pro\u015bb\u0119 o zmi\u0142owanie nad skazanym kowalem, a potem obs\u0142u\u017cy\u0142a ojca i jego go\u015bci. Ale podczas gdy m\u0119\u017cczy\u017ani wsuwali z glinianych misek, a ona nalewa\u0142a jopejskie piwo do kufli, nie przestawa\u0142a m\u00f3wi\u0107 ponad w\u0142adcz\u0105 g\u0142ow\u0105 patrycjusza, ju\u017c w\u00f3wczas t\u0142ust\u0105 okr\u0105g\u0142\u0105 \u0142epetyn\u0105 opata, ponad \u0142ys\u0105 pa\u0142\u0105 kata i pochylonym nad misk\u0105 czerepem swego ojca: bez wytchnienia lub cenzury.<\/div>\n
Z tego Margareta Rusch by\u0142a znana. Kiedy zupa by\u0142a za gor\u0105ca, podczas gdy panowie ogryzali g\u0119sie nogi, zanim poda\u0142a ryb\u0119, makrel\u0119 na porach, bo by\u0142 pi\u0105tek, r\u00f3wnie\u017c ponad ogo\u0142oconym ju\u017c z jedzenia sto\u0142em przeorysza m\u00f3wi\u0142a do wszystkich, dla kt\u00f3rych gotowa\u0142a, rozlewnym, neutralizuj\u0105cym wszelki sprzeciw dialektem. Potrafi\u0142a r\u00f3wnocze\u015bnie wykonywa\u0107 kilka czynno\u015bci, ale te\u017c prowadzi\u0107 pouczaj\u0105ce pertraktacje, nie trac\u0105c w\u0105tku \u017cadnej z nich. Od hodowli owiec na \u017bu\u0142awach przez zapaskudzon\u0105 \u015bciekami Mot\u0142aw\u0119 przechodzi\u0142a do c\u00f3rek rajcy Angermundego, nie omieszka\u0142a przy tym przeliczy\u0107 du\u0144skich podwy\u017cek cen na ska\u0144skiego \u015bledzia, opowiedzie\u0107 najnowszego dowcipu o kaznodziei Heggem, wspomnie\u0107 o nieustaj\u0105cym zainteresowaniu brygidek kilkoma staromiejskimi parcelami, po czym starczy\u0142o jej jeszcze tchu, by – o\u015br\u00f3d inwokacji do wszystkich anio\u0142\u00f3w od Ariela do Zedekiela – rozwin\u0105\u0107 a\u017c po handlowo-prawne szczeg\u00f3\u0142y sw\u00f3j ulubiony temat: za\u0142o\u017cenie kantoru z pieprzem w Lizbonie (wraz ze sk\u0142adem na indyjskim Wybrze\u017cu Malabarskim).<\/div>\n
Dla kogokolwiek pitrasi\u0142a, ten mia\u0142 zapewnione jej gadanie przy stole: zwr\u00f3cone do pod\u015bwiadomo\u015bci mamrotanie, kt\u00f3rego w\u0105tki by\u0142y pogmatwane jak polityka jej czas\u00f3w. M\u00f3wi\u0142a jakby do siebie, ale na tyle g\u0142o\u015bno, \u017ce biskup w\u0142oc\u0142awski, kt\u00f3ry macza\u0142 sw\u00f3j chleb w. potrawce zaj\u0119czej Margarety, \u017ce rajcowie Angermunde i Feldstedt, kt\u00f3rym przyrz\u0105dzi\u0142a golonk\u0119 wo\u0142ow\u0105 z prosem, mogli w jej gadaninie dos\u0142ucha\u0107 si\u0119 zamys\u0142u, chocia\u017c nigdy nie by\u0142o pewne, czy mniszka Rusch opowiada\u0142a si\u0119 za patrycjuszowsk\u0105 rad\u0105, czy za ni\u017cszymi stanami, czy agitowa\u0142a przeciwko polskiej Koronie i za Hanz\u0105, czy z wierzchu by\u0142a katoliczk\u0105, a w \u015brodku do cna zlutrza\u0142a.<\/div>\n
A zatem gdy przeorysza Margareta Rusch podawa\u0142a ojcu i jego go\u015bciom ostatnie flaki, potok jej wymowy p\u0142yn\u0105\u0142 jak przy innych okazjach. Nie umia\u0142a si\u0119 powstrzyma\u0107. Z chochl\u0105 w d\u0142oni zawsze rozdziela\u0142a te\u017c wysmakowane zainteresowanie.”<\/div>\n
<\/div>\n
U nas te\u017c by\u0142y flaki. Po warszawsku czyli z pulpetami, papryk\u0105 i serem.<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

S\u0105 ksi\u0105\u017cki, do kt\u00f3rych cz\u0119sto wracam. Sprawia mi to wyj\u0105tkow\u0105 \u00a0przyjemno\u015b\u0107, \u017ce wiem co za chwil\u0119 opowie mi autor. A w dodatku przy kolejnej lekturze odkrywam nowe znaczenia czy nawet ca\u0142kiem niespodziewane tre\u015bci. A je\u015bli do tego pisarz jest smakoszem, wiele wie o jedzeniu i potrafi o tym pisa\u0107 (co jest nie\u0142atw\u0105 sztuk\u0105) to frajda […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12059"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12059"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12059\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12061,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12059\/revisions\/12061"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12059"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12059"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12059"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}