{"id":12078,"date":"2014-04-03T07:00:18","date_gmt":"2014-04-03T05:00:18","guid":{"rendered":"http:\/\/adamczewski.blog.polityka.pl\/?p=12078"},"modified":"2014-03-30T11:43:32","modified_gmt":"2014-03-30T09:43:32","slug":"krwawe-sprostowanie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/2014\/04\/03\/krwawe-sprostowanie\/","title":{"rendered":"Krwawe sprostowanie"},"content":{"rendered":"
Niekt\u00f3re historyjki powtarzane wielokrotnie przybieraj\u0105 posta\u0107 prawdy historycznej. Tak jest i ze s\u0142ynnym befsztykiem tatarskim. Nie wiem kto tu by\u0142 pierwszy ale przez dziesi\u0119ciolecia ( a nawet stulecia) opowie\u015bci o tatarskich je\u017ad\u017acach wo\u017c\u0105cych pod siod\u0142ami p\u0142aty koniny, kt\u00f3ra pod wp\u0142ywem potu galopuj\u0105cego zwierz\u0119cia krusza\u0142a i nadawa\u0142a mi\u0119su wyj\u0105tkowy smak, spowodowa\u0142y, \u017ce uznano je za prawdziwe. Jednych to odstr\u0119cza od jadania befsztyka tatarskiego a innych wabi sw\u0105 egzotyk\u0105.<\/div>\n
Ma\u0142o kto, zar\u00f3wno spo\u015br\u00f3d zwolennik\u00f3w owej legendy jak i przeciwnik\u00f3w, pomy\u015bla\u0142, \u017ce wo\u017cenie mi\u0119sa pod siod\u0142em spowodowa\u0142oby intensywny proces gnilny i sko\u015bnoocy je\u017ad\u017acy pr\u0119dzej by padli od ataku bakterii ni\u017c od krzy\u017cackich mieczy. Pocz\u0105tek befsztyka tatarskiego mia\u0142 bowiem si\u0119ga\u0107 a\u017c bitwy pod Grunwaldem, gdzie tatarskie zagony wspiera\u0142y kr\u00f3la Jagie\u0142\u0142\u0119. Tak przynajmniej twierdzi Anna Applebaum-Sikorska w jednym z wywiad\u00f3w dotycz\u0105cych polskiej kuchni. Autorytet wybitnej publicystki i w dodatku \u017cony ministra spraw zagranicznych, wzmocni\u0142 si\u0142\u0119 przekonywania zwolennik\u00f3w tatarsko-je\u017adzieckiej wersji historii znakomitej przek\u0105ski.<\/div>\n
Pani ministrowa opiera\u0142a si\u0119 podobno na wersji przytaczanej w zapiskach Guillaume’a le Vasseur de Beauplana (1600-1673) – francuskiego in\u017cyniera i kartografa wychwalaj\u0105cego polska kuchni\u0119. Ale \u00a0\u00f3w \u017co\u0142nierz i uczony uleg\u0142 po prostu efektownej – w dodatku wojennej wi\u0119c silnie przemawiaj\u0105cej do jego wyobra\u017ani – legendzie.<\/div>\n
\"\"<\/a>Tatar z koniny przyrz\u0105dzany na oczach go\u015bci w warszawskim \u00a0„Starym Domu”
\n<\/em><\/div>\n
Fot. P. Adamczewski<\/em><\/div>\n

\n<\/em><\/div>\n
Dania z surowego mi\u0119sa, doprawianego w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b, s\u0105 znane wielu kuchniach i to od lat. Takie potrawy jadaj\u0105 w Chile, Etiopii, Belgii, Danii – gdzie jako \u017cywo Tatarzy krymscy nigdy nie dotarli. Befsztyk tatarski jest te\u017c od dawna potraw\u0105 znan\u0105 we Francji i tam powsta\u0142a jego znana na ca\u0142ym \u015bwiecie nazwa. Nadsekwa\u0144scy mistrzowie kuchni przyrz\u0105dzali \u00a0steak l’americanne avec sauce tartare z surowej pol\u0119dwicy wo\u0142owej (mielonej) i podawali z sosem tatarskim. W 1938 roku w biblii kucharzy francuskich czyli Larousse Gastronomique podano opis dania i skr\u00f3cono nazw\u0119 do dw\u00f3ch s\u0142\u00f3w: steak tartare. I tak ju\u017c zosta\u0142o.<\/div>\n
Dzi\u015b wersji samego dania jest tyle samo ile „historycznych” i „jedynie prawdziwych” opowiastek o krwawej przek\u0105sce. Je\u015bli za\u015b o mnie i m\u00f3j gust kulinarny idzie, to za prawdziwy i najsmaczniejszy befsztyk tatarski uznaj\u0119 ten, kt\u00f3ry jest przyrz\u0105dzony z ko\u0144skiej pol\u0119dwicy lekko szarpanej (lub zdrapywanej) a nie mielonej, z \u017c\u00f3\u0142tkiem z kurzego jajka, drobno posiekan\u0105 cebulk\u0105, kaparami, korniszonem, marynowanym grzybkiem, sol\u0105, pieprzem, oliw\u0105 i maggi. Oczywi\u015bcie w towarzystwie silnie zmro\u017conego kieliszka czystej.<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Niekt\u00f3re historyjki powtarzane wielokrotnie przybieraj\u0105 posta\u0107 prawdy historycznej. Tak jest i ze s\u0142ynnym befsztykiem tatarskim. Nie wiem kto tu by\u0142 pierwszy ale przez dziesi\u0119ciolecia ( a nawet stulecia) opowie\u015bci o tatarskich je\u017ad\u017acach wo\u017c\u0105cych pod siod\u0142ami p\u0142aty koniny, kt\u00f3ra pod wp\u0142ywem potu galopuj\u0105cego zwierz\u0119cia krusza\u0142a i nadawa\u0142a mi\u0119su wyj\u0105tkowy smak, spowodowa\u0142y, \u017ce uznano je za prawdziwe. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12078"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12078"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12078\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12106,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12078\/revisions\/12106"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12078"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12078"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12078"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}