{"id":12096,"date":"2014-04-04T07:00:44","date_gmt":"2014-04-04T05:00:44","guid":{"rendered":"http:\/\/adamczewski.blog.polityka.pl\/?p=12096"},"modified":"2014-03-30T11:42:30","modified_gmt":"2014-03-30T09:42:30","slug":"wiejskie-sniadanie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/2014\/04\/04\/wiejskie-sniadanie\/","title":{"rendered":"Wiejskie \u015bniadanie"},"content":{"rendered":"

Sezon wiejski ju\u017c zainaugurowany. Do Warszawy wpadamy tylko z musu i to jak najrzadziej. Aby nie czu\u0107 si\u0119 samotnie (zw\u0142aszcza po bujnym towarzysko okresie karnawa\u0142u) zapraszamy przyjaci\u00f3\u0142 na kolacj\u0119 ze \u015bniadaniem. I wtedy dopiero okazuje si\u0119 jakim wa\u017cnym jest ono posi\u0142kiem.<\/p>\n

W ksi\u0105\u017cce Waldemara Baranowskiego „Kuchnia i st\u00f3\u0142 w polskim dworze” znalaz\u0142em wiele inspiruj\u0105cych opowie\u015bci tak\u017ce i na ten temat.<\/p>\n

„\u015aniadanie zastawione w jadalni spo\u017cywano ko\u0142o godziny dziesi\u0105tej. Menu by\u0142o bardzo r\u00f3\u017cnorodne, od tradycyjnego, obfitego, podawanego na gor\u0105co, po l\u017cejsze, z\u0142o\u017cone z pieczywa, w\u0119dlin, ser\u00f3w. Jak podaje Go\u0142\u0119\u00adbiowski, <z rana zaraz u\u017cywane by\u0142o: grzane piwo z cukrem, z jajami lub imbierem, potem nasta\u0142a kawa. \u015aniadanie stanowi\u0142 bigos hultajski, zrazy, kie\u0142basa, rzodkiew, mas\u0142o, szynka, salcesony, ozory; mn\u00f3stwo konfitur, cu\u00adkr\u00f3w i wina>. Niemcewicz wspomina takie \u015bniadania na dworze Karola Ra\u00addziwi\u0142\u0142a w Bia\u0142ej Podlaskiej: <rano czy\u015b przyszed\u0142 na pokoje, czy do mar\u00adsza\u0142ka, czy do rezydenta lub urz\u0119dnika dworu, zastawa\u0142e\u015b \u015bniadanie z kie\u0142bas, zraz\u00f3w, hultajskich bigos\u00f3w, piwa, miodu i wina z\u0142o\u017cone; jad\u0142 i pi\u0142 kto chcia\u0142 i wiele chcia\u0142>.<\/p>\n

\"\"<\/a>Pasztet z mi\u0119s mieszanych i zaj\u0105ca <\/em><\/p>\n

Popularne ksi\u0105\u017cki kucharskie propaguj\u0105ce „kuchni\u0119 polsk\u0105” wymie\u00adnia\u0142y potrawy odpowiednie na \u015bniadania; wydana w 1847 roku Wydoskona\u00adlona kucharka <\/em>proponowa\u0142a: <\u015bledzie zaprawione i pieczone, bigos my\u015bliw\u00adski, potrawki z kie\u0142basami, potrawki z kuropatw, cynadr\u00f3w, grzyb\u00f3w bia\u0142ych borowik\u00f3w i rydz\u00f3w solonych lub \u015bwie\u017cych, bliny rosyjskie, jaja sa\u00addzone, jajecznic\u0119 mleczn\u0105 i z cukrem>. Nie spos\u00f3b zestawi\u0107 jednego, uniwersalnego \u015bniadaniowego menu, bo w r\u00f3\u017cnych miejscach kraju jadano od\u00admiennie. Oko\u0142o 1900 roku w jednym z litewskich dwork\u00f3w w Natalewku \u015bniadanie mog\u0142o wygl\u0105da\u0107 tak, jak zapami\u0119ta\u0142a je z dzieci\u0144stwa Maria Ja\u00adniszewska: <Tryb \u017cycia naszego na wsi by\u0142 raz na zawsze ustalony. Budzono nas o \u00f3smej rano, jedli\u015bmy \u015bniadanie, na kt\u00f3re sk\u0142ada\u0142y si\u0119 same wiej\u00adskie przysmaki: doskona\u0142y czarny chleb, \u015bwie\u017ce bu\u0142eczki, niepowtarzalny w swojej jako\u015bci bia\u0142y ser, mas\u0142o i najlepsza rzecz na \u015bwiecie – wiejska w\u0119\u00addlina, s\u0142awiona litewska szynka, pol\u0119dwice, salcesony>.<\/p>\n

\"\"<\/a>Pomidory z twarogowym farszem <\/em><\/p>\n

Jak\u017ce odmienne by\u0142o \u015bniadanie dla dzieci w pa\u0142acu w Ma\u0142ej Wsi pod Gr\u00f3jcem, wspominane przez Zdzis\u0142awa Morawskiego: <Dostawali\u015bmy po kubku zbo\u00ad\u017cowej kawy z mlekiem oraz po dwie czy trzy pajdy chleba posmarowanego mas\u0142em i twarogiem, czasem miodem czy domow\u0105 marmolad\u0105. Wszelka w\u0119\u00addlina uwa\u017cana by\u0142a za jedzenie wulgarne i niezdrowe. Szynka, kie\u0142basy czy pasztet pojawia\u0142y si\u0119 na stole raz do roku – na \u015bwi\u0119cone, czyli na Wielka\u00adnoc. Natomiast smalec ze skwarkami i jab\u0142kiem czasem zast\u0119powa\u0142 mas\u0142o>.”<\/p>\n

\"\"<\/a>Pora \u015bniadania na werandzie<\/em><\/p>\n

Dobrze, \u017ce te\u017c mo\u017cna wybiera\u0107 czy \u015bniadanie b\u0119dzie mniej czy bardziej obfite, mi\u0119sne czy raczej z przewag\u0105 nabia\u0142u. Najwa\u017cniejsze za\u015b, \u017ce podawane na przeszklonej werandzie daje z\u0142udzenie zasiadania przy stole wprost w lesie. A wszystkie produkty s\u0105 z pobliskiego kurnika, obory, w\u0142asnej w\u0119dzarni i serowarni. Po takim posi\u0142ku i po\u017cegnaniu go\u015bci, mo\u017cna z przyjemno\u015bci\u0105 siada\u0107 do pracy.<\/p>\n

\"\"<\/a>Ser \u00a0te\u017c w\u0142asnego wyrobu \u00a0 \u00a0 \u00a0(zdj\u0119cia r\u00f3wnie\u017c)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sezon wiejski ju\u017c zainaugurowany. Do Warszawy wpadamy tylko z musu i to jak najrzadziej. Aby nie czu\u0107 si\u0119 samotnie (zw\u0142aszcza po bujnym towarzysko okresie karnawa\u0142u) zapraszamy przyjaci\u00f3\u0142 na kolacj\u0119 ze \u015bniadaniem. I wtedy dopiero okazuje si\u0119 jakim wa\u017cnym jest ono posi\u0142kiem.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12096"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12096"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12096\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12098,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12096\/revisions\/12098"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12096"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12096"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12096"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}