{"id":12189,"date":"2014-04-18T07:00:34","date_gmt":"2014-04-18T05:00:34","guid":{"rendered":"http:\/\/adamczewski.blog.polityka.pl\/?p=12189"},"modified":"2014-05-24T14:26:18","modified_gmt":"2014-05-24T12:26:18","slug":"troche-wody-dla-ochlody","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/2014\/04\/18\/troche-wody-dla-ochlody\/","title":{"rendered":"Troch\u0119 wody dla och\u0142ody"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a> Fot. P. Adamczewski<\/em><\/p>\n

Od kilkudziesi\u0119ciu lat w naszym kraju przybywa ludzi, kt\u00f3rzy r\u00f3wnocze\u015bnie s\u0105 za i przeciw. Kto by\u0142 pierwszy w te klocki, ka\u017cdy wie. A teraz do tej elitarnej grupy do\u0142\u0105czam i ja. Jestem bowiem za tradycyjnym \u015bmigusem dyngusem i jednocze\u015bnie zdecydowanym jego przeciwnikiem. Jestem za obyczajem kropienia wod\u0105 (najlepiej kolo\u0144sk\u0105, bo droga i nikt nie b\u0119dzie jej la\u0142 kube\u0142kiem) w lany poniedzia\u0142ek i jestem zdecydowanym wrogiem chamskiego oblewania ludzi wiadrami wody wbrew ich protestom. Ale mo\u017cna pogodzi\u0107 te sprzeczno\u015bci. Trzeba tylko nieco subtelno\u015bci.<\/p>\n

W Polsce centralnej, a g\u0142\u00f3wnie nad Pilic\u0105 w okolicach Rawy Mazowieckiej, a tak\u017ce w \u0141owickiem, Sieradzkiem, \u0141\u0119czyckiem oraz na \u015al\u0105sku i w Wielkopolsce, w okolicach Kalisza, w Poniedzia\u0142ek Wielkanocny chodzono z kurkiem dyngusowym.<\/p>\n

Kogut by\u0142 od wiek\u00f3w symbolem urody, m\u0119sko\u015bci, si\u0142 witalnych i p\u0142odno\u015bci. Wzbudza\u0142 te\u017c podziw, obwieszczaj\u0105c g\u0142o\u015bnym pianiem zmiany pogody. Niegdy\u015b czczono go i sk\u0142adano w ofierze b\u00f3stwom urodzaju, aby przyspieszy\u0107 nadej\u015bcie wiosny. Relikty takich obrz\u0119d\u00f3w wyst\u0119powa\u0142y w Polsce na prze\u0142omie XVIII i XIX wieku.<\/p>\n

Pewn\u0105 pozosta\u0142o\u015bci\u0105 tych archaicznych obrz\u0105dk\u00f3w by\u0142 zwyczaj chodzenia w Lany Poniedzia\u0142ek z \u017cywym kurkiem po dyngusie. Wyst\u0119powa\u0142 on jeszcze w dwudziestoleciu mi\u0119dzywojennym na \u015al\u0105sku, Ziemi Sieradzkiej i \u0141\u0119czyckiej. Wybranego, pi\u0119knego koguta karmiono ziarnem umoczonym w spirytusie, bo oszo\u0142omiony nie wyrywa\u0142 si\u0119, za to g\u0142o\u015bno pia\u0142, a nast\u0119pnie przywi\u0105zywano do w\u00f3zka dyngusowego, zwanego r\u00f3wnie\u017c kurcarskim, zwykle pomalowanego czerwon\u0105 farb\u0105, przybranego we wst\u0105\u017cki, koraliki, r\u00f3\u017cne b\u0142yskotki, z lalkami w strojach ludowych, czasem tak\u017ce z par\u0105 traczy, kt\u00f3rzy po uruchomieniu prostych mechanizm\u00f3w ci\u0119li pi\u0142\u0105 desk\u0119.<\/p>\n

Z czasem \u017cywego koguta zast\u0105pi\u0142 sztuczny kurek wypchany, ulepiony z gliny, wyci\u0119ty z deski i oklejony pierzem, upieczony z ciasta. Obchody \u017cywego i sztucznego kurka przebiega\u0142y podobnie. W\u00f3zki dyngusowe z kurkami toczyli kilkunastoletni ch\u0142opcy zwani kurcarzami. Pr\u00f3cz tego nie\u015bli koszyczki na datki, sikawki, klekoty zwane ?bocianami kurcarskimi? (rodzaj taczek) czy te\u017c \u017cmijki dyngusowe, straszki ze sk\u0142adanych deseczek, zako\u0144czonych szpikulcem do straszenia i k\u0142ucia dziewczyn.<\/p><\/blockquote>\n

Lepszy \u017cywy lub wyrze\u017abiony kogut czy nawet najobszerniejszy koszyk na datki ni\u017ali beczka pe\u0142na wody. A woda i tak najlepiej si\u0119 prezentuje w wodospadzie. Takim jak ten na zdj\u0119ciu ze Sri Lanki.<\/p>\n

A teraz, po tej porcji moralizowania i tzw. smrodku dydaktycznego, pora na \u017cyczenia:<\/p>\n

\u017byczymy wi\u0119c wszystkim czytaj\u0105cym, podgl\u0105daj\u0105cym, pisuj\u0105cym, komentuj\u0105cym, nawet zgry\u017aliwie podszczypuj\u0105cym<\/strong><\/em>
\n – Weso\u0142ych, Smacznych, Radosnych \u015awi\u0105t!<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Fot. P. Adamczewski Od kilkudziesi\u0119ciu lat w naszym kraju przybywa ludzi, kt\u00f3rzy r\u00f3wnocze\u015bnie s\u0105 za i przeciw. Kto by\u0142 pierwszy w te klocki, ka\u017cdy wie. A teraz do tej elitarnej grupy do\u0142\u0105czam i ja. Jestem bowiem za tradycyjnym \u015bmigusem dyngusem i jednocze\u015bnie zdecydowanym jego przeciwnikiem. Jestem za obyczajem kropienia wod\u0105 (najlepiej kolo\u0144sk\u0105, bo droga i […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12189"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12189"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12189\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12192,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12189\/revisions\/12192"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12189"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12189"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12189"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}