Nie pos\u0142ucha\u0142em ostrze\u017ce\u0144 Wielmo\u017cnej Pani Karoliny z Potockich Nakwaskiej, kt\u00f3ra w „Dworze wiejskim” wydanym w 1843 roku w Ksi\u0119garni Nowej biada mi\u0119dzy innymi nad stanem polskich dr\u00f3g, karczem i zajazd\u00f3w:
\n
\n„Gdzie\u017c s\u0105 u nas w miasteczkach ober\u017ce, w kt\u00f3rych by przecie\u017c wypocz\u0105\u0107 mo\u017cna w podr\u00f3\u017cy, mie\u0107 \u0142\u00f3\u017cko czyste, pok\u00f3j przyzwoity, jako tako uprz\u0105tni\u0119ty? Gdzie by\u015b m\u00f3g\u0142 nakarmi\u0107 si\u0119, czy rannym \u015bniadaniem, czy obiadem, nie w\u0142\u00f3cz\u0105c z sob\u0105 ludzi do przysposobienia pierwszych potrzeb \u017cycia, nie wo\u017c\u0105c ca\u0142ych kredens\u00f3w? Nawet w pi\u0119knej Galicyi na g\u0142\u00f3wnym trakcie ze Lwowa do Krakowa, rzadko gdzie porz\u0105dny nocleg mie\u0107 b\u0119dziesz. Liche prawie wsz\u0119dzie karczmy, niechlujnie utrzymane okazuj\u0105, \u017ce staranie oko\u0142o wygody podr\u00f3\u017cnych niewiele w\u0142a\u015bcicieli zajmuje.<\/p>\n
\u015amia\u0142 si\u0119 kto\u015b z obywatela, kt\u00f3ry do zrobienia jajecznicy wozi\u0142 przyczepionego do powozu kuchcika; ale jak\u017ce czyni\u0107, kiedy s\u0105 okolice, gdzie nieledwie w podr\u00f3\u017cy z g\u0142odu umiera\u0107 potrzeba? Kiedy cz\u0119sto na przestrzeni 40 do 50 mil nie mo\u017cesz nawet wypi\u0107 fili\u017canki herbaty z mlekiem, przez czyst\u0105 kobiet\u0119 wydojonem! Mi\u0119dzy Kamie\u0144cem a Kijowem w tak wielkiej przestrzeni jest tylko jedna gospoda, razem dom pocztowy, trzymana przez Chrze\u015bcian; ale c\u00f3\u017c to za pustki! Okna wybite, cho\u0107 w zimnie, sw\u0105d niezno\u015bny z rozwalonego prawie pieca, jedna brudna kuryjerska kanapa i st\u00f3\u0142 z\u0142amany stanowi\u0105 sprz\u0119ty! <\/p>\n
Jednak w przyje\u017adzie moim wie\u0144ce z hojny w ko\u0142o izby \u015bwiadczy\u0142y, \u017ce tam si\u0119 niedawno bal odbywa\u0142? Wielk\u0105 musieli mie\u0107 ochot\u0119 do ta\u0144ca ci, co tam go\u015bcili!… Zlitujcie si\u0119, panowie, je\u017celi chcecie uchodzi\u0107 za ludzi cywilizowanych, je\u017celi macie co\u015bkolwiek mi\u0142o\u015bci dla bli\u017anich, zamkni\u0119ci w swych dworach, pami\u0119tajcie te\u017c troch\u0119 wi\u0119cej o wygodzie tych, kt\u00f3rzy po naszym kraju podr\u00f3\u017cowa\u0107 musz\u0105. Niech ka\u017cdy w swej w\u0142o\u015bci urz\u0105dzi gospod\u0119 porz\u0105dn\u0105, gdzie by znale\u017a\u0107 mo\u017cna przynajmniej par\u0119 pokoi opatrzonych nieodzownemi sprz\u0119tami do wygody i och\u0119d\u00f3stwa z po\u015bciel\u0105 itp.”.<\/p>\n
A ja pojecha\u0142em do zajazdu le\u017c\u0105cego na obrze\u017cach stolicy, tu\u017c za Raszynem, i sp\u0119dzi\u0142em w nim kilka godzin. Co za\u015b z tego wynik\u0142o opowiem ju\u017c jutro.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nie pos\u0142ucha\u0142em ostrze\u017ce\u0144 Wielmo\u017cnej Pani Karoliny z Potockich Nakwaskiej, kt\u00f3ra w „Dworze wiejskim” wydanym w 1843 roku w Ksi\u0119garni Nowej biada mi\u0119dzy innymi nad stanem polskich dr\u00f3g, karczem i zajazd\u00f3w:<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12379"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12379"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12379\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12391,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12379\/revisions\/12391"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12379"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12379"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12379"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}