{"id":12431,"date":"2014-05-21T07:00:11","date_gmt":"2014-05-21T05:00:11","guid":{"rendered":"http:\/\/adamczewski.blog.polityka.pl\/?p=12431"},"modified":"2014-05-24T14:15:29","modified_gmt":"2014-05-24T12:15:29","slug":"meksyk-na-jezyku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/2014\/05\/21\/meksyk-na-jezyku\/","title":{"rendered":"Meksyk na j\u0119zyku"},"content":{"rendered":"

T\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 zapowiada\u0142em jaki\u015b czas temu i wreszcie j\u0105 mam. W dodatku z dedykacj\u0105 Autorki, czyli Susany Osorio-Mro\u017cek. Spotkanie z Susan\u0105 mia\u0142o miejsce w warszawskiej restauracji El Popo, kt\u00f3ra – co oczywiste – specjalizuje si\u0119 kuchni meksyka\u0144skiej. By\u0142y wi\u0119c liczne tapas, pikantne sosy, wina i ciekawa rozmowa z autork\u0105, wydawc\u0105 i m\u0142odymi blogowiczami pasjonuj\u0105cymi si\u0119 kuchni\u0105 Ameryki \u015arodkowej.
\n\"\"<\/a>Podpisuj\u0105c swe dzie\u0142o, Susana usprawiedliwia\u0142a si\u0119, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cki to powt\u00f3rzenie poprzedniego wydania. Szybko jednak przekona\u0142em si\u0119, \u017ce to jednak zupe\u0142nie nowe dzie\u0142o. Nie tylko jest kilkakrotnie szersze, ale tak\u017ce i stare rozdzia\u0142y zosta\u0142y zmienione i uzupe\u0142nione. Tak\u017ce i przepisy, kt\u00f3re w pierwszym wydaniu prezentowa\u0142y receptury sprzed wielu wiek\u00f3w, w nowej wersji s\u0105 ca\u0142kowicie wsp\u00f3\u0142czesne. Z kuchni Aztek\u00f3w uda\u0142o mi si\u0119 zrealizowa\u0107 zaledwie jeden przepis. Tym razem ju\u017c wybra\u0142em do u\u017cytku co najmniej pi\u0119\u0107, a pewnie b\u0119dzie ich znacznie wi\u0119cej.<\/p>\n

Nie w przepisach jednak tkwi zasadnicza warto\u015b\u0107 „Meksyku od kuchni”. Autorka bowiem jest etnografem, historykiem, antropologiem kultury i – w ostatniej kolejno\u015bci – tak\u017ce ekspertem \u017cywieniowym oraz szefem kuchni. Dlatego te\u017c ksi\u0105\u017ck\u0119 czyta si\u0119 przede wszystkim jako dzie\u0142o popularno-naukowe, prezentuj\u0105ce kuchni\u0119 Mezo-Ameryki od epoki g\u0142\u0119boko prekolumbijskiej do wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci. Przemy\u015blenia Susany dotycz\u0105 zreszt\u0105 nie tylko Ameryki. Znalaz\u0142em w niej bowiem interesuj\u0105ce odniesienia do kszta\u0142towania si\u0119 smaku, a tak\u017ce i do polskiej kuchni.<\/p>\n

Pojawiaj\u0105 si\u0119 pytania, dlaczego wolimy pewne smaki, dlaczego spo\u0142eczno\u015bci wybieraj\u0105 ze swego \u015brodowiska okre\u015blone rodzaje po\u017cywienia. Wed\u0142ug Georga Armelagosa, antropologa z Uniwersytetu na Florydzie, sk\u0142onno\u015b\u0107 do produkt\u00f3w s\u0142odkich i niech\u0119\u0107 do gorzkich s\u0105 umotywowane biologicznie. To dwie cechy wrodzone, kt\u00f3re decyduj\u0105 o wielu naszych gustach.<\/p>\n

Ludzie, tak jak inne ssaki, wol\u0105 substancje s\u0142odkie… p\u0142\u00f3d zaczyna ssa\u0107, gdy do p\u0142ynu owodniowego s\u0105 wprowadzone substancje o s\u0142odkim smaku (kubki smakowe pojawiaj\u0105 si\u0119 w pi\u0105tym?sz\u00f3stym miesi\u0105cu \u017cycia p\u0142odowego). Ta zakorzeniona w naturze cz\u0142owieka sk\u0142onno\u015b\u0107 do smaku s\u0142odkiego to wykszta\u0142cony na drodze ewolucji czynnik adaptacyjny – s\u0142odycz bowiem jest znakomitym wska\u017anikiem \u017cywno\u015bci bogatej w energi\u0119. Nasza biologia dobrze obrazuje to ewolucyjne przystosowanie. Potrafimy zidentyfikowa\u0107 s\u0142odki smak w roztworze 1\/200. (…)<\/p>\n

Cz\u0142owiek woli to, z czym ma do czynienia na co dzie\u0144, nieufnie podchodzi do \u017cywno\u015bci, kt\u00f3rej nie zna, ale r\u00f3wnocze\u015bnie poszukuje r\u00f3\u017cnorodno\u015bci, gdy\u017c biologicznie jest na tak\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 przygotowany. Kulturowym rozwi\u0105zaniem tego dylematu jest Kuchnia.<\/p>\n

To Kuchnia odpowiada za dob\u00f3r produkt\u00f3w spo\u015br\u00f3d wszystkich dost\u0119pnych w danym \u015brodowisku i ustanawia zasady, kt\u00f3rych trzeba przestrzega\u0107 przy przygotowywaniu, doprawianiu czy spo\u017cywaniu potraw. Tradycja kulinarna stanowi sum\u0119 owych zasad, kt\u00f3re bazuj\u0105c na produktach o uznanej warto\u015bci od\u017cywczej, staraj\u0105 si\u0119 wzbogaci\u0107 i urozmaici\u0107 ich smak. Stosowane na wiele wariant\u00f3w i sposob\u00f3w powoduj\u0105, \u017ce potrawy jawi\u0105 si\u0119 podniebieniu jako co\u015b r\u00f3wnocze\u015bnie i bliskiego i nowego.<\/p>\n

Motywem dominuj\u0105cym w kuchni chi\u0144skiej z Seczuanu jest \u0142\u0105czenie sosu sojowego, imbiru, cukru i pieprzu; w meksyka\u0144skiej b\u0119dzie to zestawienie papryki chili, pomidora czerwonego lub zielonego i soli. Kultur\u0119 danego regionu mo\u017cemy rozpozna\u0107 ju\u017c po pierwszym k\u0119sie – identyfikujemy j\u0105 po sposobie przyprawienia. Kto raz spr\u00f3bowa\u0142 bigosu, b\u0119dzie umia\u0142 rozpozna\u0107 polski smak w innych polskich potrawach, cho\u0107by nigdy w Polsce nie by\u0142 i nie wiedzia\u0142 nic o jej kulturze<\/strong>; to samo mo\u017cna powiedzie\u0107 o W\u0119grzech i gulaszu, Meksyku i mole, o Indiach i curry.<\/p><\/blockquote>\n

Wprawdzie cytat nieco przyd\u0142ugi, ale wart lektury. Do tej ksi\u0105\u017cki b\u0119d\u0119 si\u0119 jeszcze odwo\u0142ywa\u0142 nie raz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

T\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 zapowiada\u0142em jaki\u015b czas temu i wreszcie j\u0105 mam. W dodatku z dedykacj\u0105 Autorki, czyli Susany Osorio-Mro\u017cek. Spotkanie z Susan\u0105 mia\u0142o miejsce w warszawskiej restauracji El Popo, kt\u00f3ra – co oczywiste – specjalizuje si\u0119 kuchni meksyka\u0144skiej. By\u0142y wi\u0119c liczne tapas, pikantne sosy, wina i ciekawa rozmowa z autork\u0105, wydawc\u0105 i m\u0142odymi blogowiczami pasjonuj\u0105cymi si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12431"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12431"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12431\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12434,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12431\/revisions\/12434"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12431"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12431"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12431"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}