W starych ksi\u0105\u017ckach kucharskich p. Marty Norkowskiej z prze\u0142omu wiek\u00f3w XIX i XX znale\u017a\u0107 mo\u017cna podpowiedzi dla pa\u0144 domu, jak podj\u0105\u0107 dystyngowanych go\u015bci, przygotowuj\u0105c dla nich wytworny obiad czy kolacj\u0119. I tak w „Najnowszej kuchni wytwornej i gospodarskiej”, wydanej w 1903 roku przez Gebethnera i Wolffa, zdobi\u0105cej nasz\u0105 bibliotek\u0119 kulinarn\u0105, w rubryce „Kolacye wystawne” czytamy:<\/p>\n
<\/p>\n
1
\nHomary w ca\u0142o\u015bci, sos tatarski.
\nMajonez z homara.
\nFilet saute z szampionami.
\nIndyczki.
\nSa\u0142ata. Kompot.
\nLody mieszane.<\/p>\n
2
\nMajonez z sandacza.
\nZaj\u0105c w \u015bmietanie.
\nIndyk.
\nSa\u0142ata. Kompot.
\nSoufle morelowe.
\nKrem ponczowy.<\/p>\n
Takich wspania\u0142ych propozycji s\u0142ynna autorka ksi\u0105\u017cek kucharskich podaje jeszcze kilkana\u015bcie. Zamo\u017cne panie mog\u0105 wi\u0119c zleci\u0107 prace swym kucharkom, sprawuj\u0105c tylko nad nimi niemecz\u0105cy nadz\u00f3r.<\/p>\n
My p\u00f3jdziemy o krok dalej. U\u0142atwiamy \u017cycie znajomym i przyjacio\u0142om, podpowiadaj\u0105c wytworne menu i podaj\u0105c obok precyzyjne a proste przepisy. Nie b\u0119dziemy sugerowa\u0107 pe\u0142nych zestaw\u00f3w. Ka\u017cdy ma bowiem inny gust. Ale b\u0119d\u0105 to propozycje dla mi\u0142o\u015bnik\u00f3w kuchni mi\u0119snej i bezmi\u0119snej; dla amator\u00f3w potraw m\u0105cznych lub warzywnych; kochaj\u0105cych zupy lub przek\u0105ski. No i desery! S\u0142owem – co\u015b dla ka\u017cdego. Oto pierwsza propozycja na wytworn\u0105 kolacj\u0119 (co sugeruje, \u017ce b\u0119d\u0105 i nast\u0119pne a ka\u017cda inna):<\/p>\n
Piecze\u0144 drobiowa<\/strong> 1. Mi\u0119so zmieli\u0107 w maszynce, najlepiej dwukrotnie. Doda\u0107 jaja, \u015bmietan\u0119. Sa\u0142atka z szynki i ementalera<\/strong> 1. Plasterki szynki pokroi\u0107 w kosteczk\u0119, a ementaler w s\u0142upki. Zupa orzechowa<\/strong> 1. Orzechy posieka\u0107, utrze\u0107 w mo\u017adzierzu, wymiesza\u0107 ze \u015bmietan\u0105 oraz \u017c\u00f3\u0142tkami. Pol\u0119dwiczki nadziewane (camembertem i suszonymi pomidorami)<\/strong> 1. Pol\u0119dwic\u0119 podzieli\u0107 na p\u00f3\u0142, ostrym no\u017cem w ka\u017cdej po\u0142owie zrobi\u0107 wzd\u0142u\u017c otw\u00f3r, nie docinaj\u0105c do ko\u0144ca, aby powsta\u0142a kiesze\u0144. Pstr\u0105g na szpinaku<\/strong> 1. Szpinak zblanszowa\u0107 (czyli obgotowa\u0107 2 minuty we wrz\u0105tku) i wycisn\u0105\u0107 w gazie, \u015bciereczce lub po prostu w durszlaku. Rogaliki z konfitur\u0105 z r\u00f3\u017cy<\/strong> 1. Do miski wsypa\u0107 m\u0105k\u0119, doda\u0107 pokrojone na kawa\u0142ki mas\u0142o i sieka\u0107 no\u017cem, aby m\u0105k\u0119 wymiesza\u0107 z drobnymi kawa\u0142eczkami mas\u0142a, doda\u0107 \u015bmietan\u0119 i szybko zagnie\u015b\u0107 ciasto. Owin\u0105\u0107 woreczkiem foliowym i w\u0142o\u017cy\u0107 na p\u00f3\u0142 godziny do lod\u00f3wki. W starych ksi\u0105\u017ckach kucharskich p. Marty Norkowskiej z prze\u0142omu wiek\u00f3w XIX i XX znale\u017a\u0107 mo\u017cna podpowiedzi dla pa\u0144 domu, jak podj\u0105\u0107 dystyngowanych go\u015bci, przygotowuj\u0105c dla nich wytworny obiad czy kolacj\u0119. I tak w „Najnowszej kuchni wytwornej i gospodarskiej”, wydanej w 1903 roku przez Gebethnera i Wolffa, zdobi\u0105cej nasz\u0105 bibliotek\u0119 kulinarn\u0105, w rubryce „Kolacye wystawne” czytamy:<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12877"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12877"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12877\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12886,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12877\/revisions\/12886"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12877"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12877"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12877"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n1 kg mi\u0119sa drobiowego, z kurczaka lub indyka (najlepiej z innych cz\u0119\u015bci ni\u017c piersi ), 2 plasterki gotowanej szynki lub chudej szerokiej kie\u0142basy, 2 jaja, 3\/4 szklanki \u015bmietany 30-proc., s\u00f3l, pieprz, \u0142y\u017cka posiekanej zielonej pietruszki, \u0142y\u017cka oleju lub oliwy<\/em><\/p>\n
\n2. Mi\u0119so przyprawi\u0107 sol\u0105, pieprzem i siekan\u0105 zielon\u0105 pietruszk\u0105, doda\u0107 pokrojon\u0105 w drobn\u0105 kostk\u0119 szynk\u0119 lub kie\u0142bas\u0119, dok\u0142adnie wyrobi\u0107 mas\u0119, uformowa\u0107 wilgotnymi d\u0142o\u0144mi pod\u0142u\u017cn\u0105 piecze\u0144. Umie\u015bci\u0107 j\u0105 w posmarowanym olejem naczyniu \u017caroodpornym.
\n3. Piec w nagrzanym do 200 st. C piekarniku.
\nPiecze\u0144 t\u0119 mo\u017cna zjada\u0107 zar\u00f3wno na ciep\u0142o, jak i na zimno.<\/p>\n
\n30 dag konserwowej szynki krojonej w plasterki grubo\u015bci ok. 3 mm, 20 dag ementalera krojonego w plasterki, 20 dag jasnych winogron bezpestkowych, opakowanie mieszanki r\u00f3\u017cnych sa\u0142at, puszka ananasa, puszka kukurydzy, szklanka jogurtu naturalnego (najlepszy jest grecki), 2 \u0142y\u017cki majonezu, \u0142y\u017ceczka \u0142agodnego curry, z\u0105bek czosnku, mielony pieprz<\/em><\/p>\n
\n2. Kukurydz\u0119 ods\u0105czy\u0107 z zalewy, ananasa z puszki, po ods\u0105czeniu, pokroi\u0107 w niewielkie kawa\u0142eczki, winogrona umy\u0107, poprzekrawa\u0107 na po\u0142\u00f3wki.
\n3. Sa\u0142aty w\u0142o\u017cy\u0107 do du\u017cej miski, doda\u0107 pozosta\u0142e przygotowane sk\u0142adniki.
\n4. Przygotowa\u0107 sos: majonez wymiesza\u0107 z jogurtem, przeci\u015bni\u0119tym przez prask\u0119 czosnkiem, curry, pieprzem.
\n5. Sosem pola\u0107 sa\u0142at\u0119, dok\u0142adnie wymiesza\u0107 i podawa\u0107.<\/p>\n
\n4 szklanki roso\u0142u ugotowanego na mi\u0119sie wo\u0142owym i kawa\u0142ku kurczaka, p\u00f3\u0142 szklanki \u015bmietany krem\u00f3wki, 20 dag \u0142uskanych orzech\u00f3w w\u0142oskich, 2 \u017c\u00f3\u0142tka, pieprz, cukier, s\u00f3l<\/em><\/p>\n
\n2. Ros\u00f3\u0142 doprowadzi\u0107 do wrzenia, doda\u0107, mieszaj\u0105c, do masy orzechowo-\u015bmietanowo-\u017c\u00f3\u0142tkowej. Wymiesza\u0107.
\n3. Doprawi\u0107 zup\u0119 cukrem, sol\u0105 i pieprzem.
\nPodawa\u0107 z groszkiem ptysiowym lub krakersami.<\/p>\n
\n2 grubsze wieprzowe pol\u0119dwiczki, kr\u0105\u017cek sera typu camembert, 10 suszonych pomidor\u00f3w w oleju, \u0142y\u017cka miodu, 2 z\u0105bki czosnku, 4 \u0142y\u017cki sosu sojowego, 3-4 \u0142y\u017cki oleju do sma\u017cenia, s\u00f3l, pieprz, \u0142y\u017ceczka posiekanego \u015bwie\u017cego tymianku<\/em><\/p>\n
\n2. Posieka\u0107 ser, posieka\u0107 drobno tak\u017ce pomidory.
\n3. Po\u0142ow\u0119 siekanych pomidor\u00f3w wymiesza\u0107 z pokrojonym serem, nape\u0142ni\u0107 t\u0105 mieszanin\u0105 kieszenie w pol\u0119dwiczkach. Zaszy\u0107 bia\u0142\u0105 bawe\u0142nian\u0105 nitk\u0105.
\n4. Wymiesza\u0107 pozosta\u0142e pomidory z miodem, przeci\u015bni\u0119tym przez prask\u0119 czosnkiem, sosem sojowym i posiekanym tymiankiem oraz pieprzem. Sosem tym posmarowa\u0107 mi\u0119so ze wszystkich stron. Pod przykryciem wstawi\u0107 do lod\u00f3wki na co najmniej 2 godziny.
\n5. Rozgrza\u0107 olej na patelni, obsma\u017cy\u0107 mi\u0119so ze wszystkich stron, po czym w \u017caroodpornym naczyniu wstawi\u0107 do nagrzanego do 200 st. C piekarnika i piec oko\u0142o 20 minut.<\/p>\n
\nP\u00f3\u0142 kg szpinaku, p\u00f3\u0142 kg \u015bwie\u017cych filet\u00f3w z pstr\u0105ga, 2 \u0142y\u017cki mas\u0142a, szczypta mielonej ga\u0142ki muszkato\u0142owej, s\u00f3l, pieprz, p\u00f3\u0142torej szklanki mleka i p\u00f3\u0142torej szklanki wywaru z ryby lub roso\u0142u warzywnego z kostki<\/em>
\nNa sos: 3 \u0142y\u017cki mas\u0142a, 3 \u0142y\u017cki maki, 10 dag sera cheddar, \u0142y\u017cka zmro\u017conego mas\u0142a<\/em><\/p>\n
\n2. W\u0142o\u017cy\u0107 ugotowane li\u015bcie szpinaku do garnka, doda\u0107 mas\u0142o, doprawi\u0107 sol\u0105 i \u015bwie\u017co zmielonym czarnym pieprzem oraz start\u0105 ga\u0142k\u0105 muszkato\u0142ow\u0105. Dusi\u0107 na ma\u0142ym ogniu, a\u017c p\u0142yn odparuje.
\n3. Ryb\u0119 w\u0142o\u017cy\u0107 do \u017caroodpornego naczynia, pola\u0107 mlekiem i rybnym wywarem lub roso\u0142em warzywnym, przykry\u0107 lekko nasmarowan\u0105 mas\u0142em foli\u0105 aluminiow\u0105 i piec kwadrans w temperaturze 200 st. C, po czym ryb\u0119 wyj\u0105\u0107 z naczynia i od\u0142o\u017cy\u0107. Sos spod ryby przecedzi\u0107 i odstawi\u0107.
\n4. Naczynie \u017caroodporne wytrze\u0107 papierowym r\u0119cznikiem, nasmarowa\u0107 mas\u0142em i u\u0142o\u017cy\u0107 w nim szpinak. Na wierzchu po\u0142o\u017cy\u0107 ryb\u0119 i po przykryciu wstawi\u0107 do ciep\u0142ego (150 st. C) piekarnika, aby potrawa dobrze si\u0119 zagrza\u0142a.
\n5. W tym czasie przyrz\u0105dzi\u0107 zasma\u017ck\u0119 z m\u0105ki i mas\u0142a. Rozprowadzi\u0107 j\u0105 sosem spod ryby i gotowa\u0107 pi\u0119\u0107 minut. Wsypa\u0107 po\u0142ow\u0119 startego cheddara i miesza\u0107, a\u017c ser si\u0119 rozpu\u015bci. Sosem pola\u0107 ryb\u0119 na szpinaku, posypa\u0107 z wierzchu reszt\u0105 startego sera i ozdobi\u0107 cienkimi plasterkami pokrojonego zamro\u017conego mas\u0142a.
\n6. Wstawi\u0107 ponownie do piekarnika i zapieka\u0107, a\u017c ser stanie si\u0119 rumiany.<\/p>\n
\nKostka mas\u0142a (25 dag), pojemniczek \u015bmietany 18-proc., 3 szklanki m\u0105ki<\/em>
\nDo nadziewania rogalik\u00f3w: ma\u0142y s\u0142oiczek konfitury z p\u0142atk\u00f3w r\u00f3\u017cy (mo\u017cna kupi\u0107, s\u0105 doskona\u0142e)<\/em>
\nDo posypania rogalik\u00f3w: 2 \u0142y\u017cki cukru-pudru<\/em><\/p>\n
\n2. Urywa\u0107 z kuli ciasta k\u0119sy wielko\u015bci mandarynki, wa\u0142kowa\u0107 na okr\u0105g\u0142y placek i dzieli\u0107 jak pizz\u0119 na 6 lub 8 cz\u0119\u015bci. Przy obwodzie uk\u0142ada\u0107 na ka\u017cdej cz\u0105stce odrobin\u0119 konfitury i zwija\u0107 rogaliki ku \u015brodkowi, zagina\u0107, nadaj\u0105c im „rogalikowy” kszta\u0142t. Uk\u0142ada\u0107 na wy\u0142o\u017conej papierem do wypiek\u00f3w blaszce.
\n3. W piekarniku nagrzanym do 180 st. C piec rogaliki, a\u017c si\u0119 zrumieni\u0105. Po upieczeniu posypa\u0107 cukrem pudrem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"