{"id":1344,"date":"2009-11-19T08:00:26","date_gmt":"2009-11-19T07:00:26","guid":{"rendered":"http:\/\/adamczewski.blog.polityka.pl\/?p=1344"},"modified":"2009-11-19T14:59:16","modified_gmt":"2009-11-19T13:59:16","slug":"plonie-ognisko","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/2009\/11\/19\/plonie-ognisko\/","title":{"rendered":"P\u0142onie ognisko"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>\u00a0<\/p>\n

\u00a0Ale niekoniecznie w lesie. Dzi\u015b p\u0142onie ono w kuchni. I cz\u0119sto jest to kuchnia elektryczna a nawet indukcyjna. S\u0105 zreszt\u0105 kuchnie jeszcze bardziej nowoczesne. A wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119…<\/p>\n

Zanim przytocz\u0119 kilka akapit\u00f3w ze wspania\u0142ej ksi\u0105\u017cki Richarda Wranghama „Walka o ogie\u0144” z podtytu\u0142em „Jak gotowanie stworzy\u0142o cz\u0142owieka”\u00a0 a wydanej przez CiS Stare Groszki 2009, musze doda\u0107, \u017ce dawno nie mia\u0142em w r\u0119kach tak fascynuj\u0105cego dzie\u0142a. Inni uczeni i dziennikarze recenzuj\u0105cy t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 twierdz\u0105, \u017ce wprawdzie tezy autora s\u0105 wielce kontrowersyjne ale przytoczone przez niego dowody mog\u0105 niedowiark\u00f3w przekona\u0107 do jego twierdze\u0144. Gotowanie\u00a0 gruntownie zmieni\u0142o homo sapiens pozwalaj\u0105c czy wr\u0119cz zach\u0119caj\u0105c do zej\u015bcia z drzew na ziemi\u0119 i ca\u0142kowicie zmienilo relacje mi\u0119dzy kobietami a m\u0119\u017cczyznami.<\/p>\n

Dodatkowym walorem ksi\u0105\u017cki jest talent narracyjny autora, jego poczucie humoru, b\u0142yskotliwo\u015b\u0107 i pos\u0142ugiwanie si\u0119 j\u0119zykiem zrozumia\u0142ym dla przeci\u0119tnego czytelnika a nie – jak\u017ce cz\u0119stym niestety w tego typu literaturze – j\u0119zykiem naukawym. Oto pr\u00f3bka:<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n

„Zdaniem Sherwooda Washburna i wielu innych antropo\u00adlog<\/span><\/span>\u00f3w podzia\u0142 pracy mi\u0119dzy m\u0119\u017cczyzn\u0105 a kobiet\u0105 jest efek\u00ad<\/span>tem polowania. Zgodnie z t\u0105 teori\u0105, w te dni, kiedy m\u0119\u017c\u00adczyzna nie zdo\u0142a\u0142 zdoby\u0107 mi\u0119sa, miodu ani innych r\u00f3wnie atrakcyjnych produkt\u00f3w, m\u00f3g\u0142 polega\u0107 na tym, co dostar\u00adczy\u0142a kobieta. Jak ju\u017c jednak si\u0119 przekonali\u015bmy, to by nie <\/span>wystarczy\u0142o, albowiem powracaj\u0105cy z nieudanego polowa\u00ad<\/span>nia m\u0119\u017cczyzna nie mia\u0142by po prostu do\u015b\u0107 czasu, by prze\u00ad\u017cu\u0107 i strawi\u0107 te ro\u015blinne kalorie i wystarczaj\u0105co si\u0119 naje\u015b\u0107. <\/span>Niezale\u017cnie od tego, czy nasz niepos\u0142uguj\u0105cy si\u0119 jeszcze ogniem m\u0119ski przodek sam zbiera\u0142 dla siebie ro\u015bliny, czy obdarowywa\u0142a go nimi kobieta, czas by\u0142 dla\u0144 tak samo nieub\u0142agany. \u0141owiecko-zbieracki podzia\u0142 pracy nie zapew\u00ad<\/span>ni\u0142by po prostu wystarczaj\u0105cej liczby kalorii, dop\u00f3ki dieta <\/span>sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z surowych produkt\u00f3w.<\/span><\/span><\/p>\n

Przyjmijmy zreszt<\/span>\u0105 na chwil\u0119, \u017ce nasz \u0142owca (spo\u017cywa\u00ad<\/span>j\u0105cy wszystko na surowo!) ma partnerk\u0119, kt\u00f3ra chce go karmi\u0107 i nawet potrafi zebra\u0107 wystarczaj\u0105c\u0105 ilo\u015b\u0107 po\u017cy\u00adwienia, by starczy\u0142o dla obojga, a te\u017c (nie zapominajmy)<\/span><\/span><\/p>\n

przyd<\/span>\u017awiga\u0107 te produkty do obozowiska, gdzie ma si\u0119 spo\u00adtka\u0107 ze swoim m\u0119\u017cczyzn\u0105. Teraz za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce nie powiod\u0142o mu si\u0119 na polowaniu. (Nawet wsp\u00f3\u0142czesnym \u0142owcom-zbieraczom, uzbrojonym w o wiele skuteczniejsz\u0105 bro\u0144, cz\u0119sto <\/span>zdarza si\u0119 co\u015b takiego; Hadza na przyk\u0142ad kilka razy w roku przez tydzie\u0144 albo nawet i d\u0142u\u017cej musz\u0105 obywa\u0107 si\u0119 <\/span>wy\u0142\u0105cznie drobnic\u0105, bo nic wi\u0119kszego nie udaje si\u0119 upolo\u00ad<\/span>wa\u0107). Po ca\u0142odziennym polowaniu my\u015bliwy jest po prostu <\/span>g\u0142odny i potrzebuje, powiedzmy, dw\u00f3ch tysi\u0119cy kalorii. Nie <\/span>mo\u017ce jednak je\u015b\u0107 po zapadni\u0119ciu zmroku, bo to by\u0142oby zbyt niebezpieczne\u00a0– pomy\u015blmy zreszt\u0105, wok\u00f3\u0142 ciemna noc, pe\u0142no drapie\u017cnik\u00f3w, a tu trzeba po omacku szuka\u0107 orzech\u00f3w, li\u015bci i jadalnych korzeni, kt\u00f3re przynios\u0142a mu partnerka-zbieraczka. Na ziemi poza drapie\u017cnikami za\u00adgra\u017ca\u0142yby mu jeszcze wielkie kopytne, gdyby za\u015b usi\u0142owa\u0142 skry\u0107 si\u0119 na noc w\u015br\u00f3d ga\u0142\u0119zi, musia\u0142by pokona\u0107 dodatko\u00ad<\/span>w\u0105 trudno\u015b\u0107\u00a0– dwa tysi\u0105ce kalorii w surowych ro\u015blinach i korzeniach ma raczej du\u017c\u0105 obj\u0119to\u015b\u0107 i nie\u0142atwo to wnie\u015b\u0107 <\/span>na drzewo. Aby zatem zje\u015b\u0107 tyle, ile powinien, nasz \u0142owca <\/span>musi poradzi\u0107 sobie z wi\u0119kszo\u015bci\u0105 tego zadania przed zmrokiem. W okolicach r\u00f3wnika ciemno robi si\u0119 ju\u017c o sz\u00f3s\u00ad<\/span>tej, si\u00f3dmej po po\u0142udniu. Teraz mamy ju\u017c tylko proste rachunki\u00a0– je\u015bli bohater naszego opowiadania od rana zaj\u0119ty by\u0142 polowaniem, raczej nic nie jad\u0142. Powinien wi\u0119c <\/span>(inaczej zabraknie mu czasu) wr\u00f3ci\u0107 do obozowiska przed <\/span>po\u0142udniem i tu ju\u017c musi czeka\u0107 na\u0144 \u017cywno\u015b\u0107 nazbierana przez partnerk\u0119 (trzeba zatem dodatkowo przyj\u0105\u0107, \u017ce ona poradzi\u0142a sobie ze zgromadzeniem wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci po\u017cywienia ju\u017c o tak wczesnej porze). Reszt\u0119 dnia (wie\u00adcz\u00f3r si\u0119 zbli\u017ca!) my\u015bliwy musi sp\u0119dzi\u0107, na zmian\u0119 jedz\u0105c, <\/span>odpoczywaj\u0105c, jedz\u0105c i znowu odpoczywaj\u0105c i tak dalej. Reasumuj\u0105c\u00a0– d\u0142ugie godziny prze\u017cuwania (niezb\u0119dne, gdy po\u017cywienie jest surowe) mocno limituj\u0105 czas, jaki mo\u017cna po\u015bwi\u0119ci\u0107 na polowanie. Do\u015b\u0107 w\u0105tpliwe zatem, czy <\/span>w takich warunkach podzia\u0142 pracy ze wzgl\u0119du na p\u0142e\u0107 w og\u00f3le m\u00f3g\u0142by si\u0119 wykszta\u0142ci\u0107.<\/span><\/span><\/p>\n

Problem rozwi<\/span>\u0105za\u0142o dopiero wykorzystanie ognia! To w\u0142a\u015bnie ogie\u0144 da\u0142 \u0142owcom do\u015b\u0107 czasu, odci\u0105\u017caj\u0105c ich od konieczno\u015bci prze\u017cuwania przez p\u00f3\u0142 dnia, a tak\u017ce umo\u017cli\u00ad<\/span>wiaj\u0105c posilanie si\u0119 ju\u017c po zapadni\u0119ciu ciemno\u015bci. Ta linia <\/span>naszych przodk\u00f3w, kt\u00f3ra jako pierwsza pos\u0142u\u017cy\u0142a si\u0119 ogniem do przygotowania posi\u0142k\u00f3w, zyska\u0142a kilka godzin <\/span>ka\u017cdej doby. Polowanie przesta\u0142o by\u0107 czekaniem na \u0142ut szcz\u0119\u015bcia (i na \u0142up, kt\u00f3ry sam wejdzie ci w r\u0119ce), a sta\u0142o si\u0119 <\/span>planowym i \u015bwiadomym po\u015bcigiem za ofiar\u0105, dzi\u0119ki czemu <\/span>szansa na sukces wielokrotnie wzros\u0142a. Od tego czasu m\u0119\u017cczy\u017ani mogli polowa\u0107 a\u017c do zapadni\u0119cia nocy, bo mieli <\/span>pewno\u015b\u0107, \u017ce w obozowisku zd\u0105\u017c\u0105 jeszcze zje\u015b\u0107 obfity posi\u00ad<\/span>\u0142ek. I dopiero od chwili, gdy zacz\u0119li\u015bmy gotowa\u0107, wk\u0142ad my\u015blistwa w utrzymanie domu sta\u0142 si\u0119 przewidywalny, wi\u0119c mog\u0142a zacz\u0105\u0107 si\u0119 rozwija\u0107 wymiana ekonomiczna mi\u0119dzy kobiet\u0105 i m\u0119\u017cczyzn\u0105.”<\/span><\/span><\/p>\n

Warto mie\u0107 t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 na p\u00f3\u0142ce. Zw\u0142aszcza je\u015bli si\u0119 jest smakoszem a to oznacza cz\u0142owieka ciekawego i poszukuj\u0105cego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0 \u00a0Ale niekoniecznie w lesie. Dzi\u015b p\u0142onie ono w kuchni. I cz\u0119sto jest to kuchnia elektryczna a nawet indukcyjna. S\u0105 zreszt\u0105 kuchnie jeszcze bardziej nowoczesne. A wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119… Zanim przytocz\u0119 kilka akapit\u00f3w ze wspania\u0142ej ksi\u0105\u017cki Richarda Wranghama „Walka o ogie\u0144” z podtytu\u0142em „Jak gotowanie stworzy\u0142o cz\u0142owieka”\u00a0 a wydanej przez CiS Stare Groszki 2009, musze […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1344"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1344"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1344\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1344"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1344"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1344"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}