Ten stolik przyw\u0119drowa\u0142 z nami z Gda\u0144ska. Fot. P. Adamczewski<\/p><\/div>O historii sto\u0142u przeczyta\u0142em ostatnio ciekawy rozdzia\u0142 w ksi\u0105\u017cce Judith Miller – „Antyki. Spojrzenie z bliska”:<\/p>\n
Przez stulecia st\u00f3\u0142 rozwin\u0105\u0142 si\u0119 od formy przeno\u015bnego koz\u0142a ze odejmowanym blatem do wsp\u00f3\u0142czesnych mebli o r\u00f3\u017cnym kszta\u0142cie i rozmiarach. Ewolucja sto\u0142u odzwierciedla zmiany obyczaj\u00f3w spo\u0142ecznych, kt\u00f3re towarzyszy\u0142y d\u0105\u017ceniom do coraz wi\u0119kszy wygody \u017cycia domowego i lepszej organizacji wolnego czasu oraz wzrastaj\u0105cej prywatno\u015bci \u017cycia towarzyskiego i domowego.<\/p>\n
Nieliczne meble, jakie istnia\u0142y w \u015bred\u00adniowieczu, nale\u017ca\u0142y do klas wy\u017cszych, kt\u00f3rych styl \u017cycia wymaga\u0142 przedmiot\u00f3w \u0142atwo daj\u0105cych si\u0119 przenosi\u0107. Wczesne sto\u00ad\u0142y to po prostu deski k\u0142adzione na podn\u00f3\u017cu z koz\u0142\u00f3w, rozbierane i przenoszone w razie potrzeby. Spo\u0142eczno\u015bci bardziej osiad\u0142e, jak mnisi w klasztorach, u\u017cywa\u0142y bardziej trwa\u0142ych, du\u017cych, ci\u0119\u017ckich, prostok\u0105tnych sto\u0142\u00f3w. By\u0142y one na og\u00f3\u0142 d\u0119bowe, zwano je refektarzowymi od pomieszczenia, w kt\u00f3\u00adrym spo\u017cywano posi\u0142ki.<\/p>\n
W XVII wieku zamiast w wielkich salach coraz cz\u0119\u015bciej jadano w pokojach jadalnych. Ten mniej ceremonialny spos\u00f3b jedzenia wymaga\u0142 odpowiedniego sto\u0142u, cz\u0119sto o bardziej zwartej formie, okr\u0105g\u0142ego lub owalnego z bramk\u0105 (gateleg table) z rucho\u00admymi klapami po\u0142\u0105czonymi zawiasami. Ma\u00ad\u0142e stoliki z okr\u0105g\u0142ymi blatami u\u017cywane by\u0142y jako podstawy pod \u015bwiecznik.<\/p>\n
Wzrastaj\u0105cy komfort wn\u0119trz mieszkal\u00adnych w XVIII wieku zbieg\u0142 si\u0119 z wprowa\u00addzeniem oklein, z kt\u00f3rych wykonywano mniejsze, l\u017cejsze i bardziej uniwersalne przy\u00ad\u015bcienne czy ?okazjonalne” sto\u0142y, z opusz\u00adczanymi klapami i szufladami, zaopatrzone w rolki, kt\u00f3re wykorzystywano podczas spotka\u0144 towarzyskich, przy piciu herbaty, grze w karty, pisaniu list\u00f3w i czytaniu; spo\u017cywano przy nich tak\u017ce lekkie posi\u0142ki. XVII-wieczny st\u00f3\u0142 o okr\u0105g\u0142ym blacie roz\u00adwin\u0105\u0142 si\u0119 w latach 30. XVIII wieku w stolik wsparty na trzonie rozwidlonym w tr\u00f3jn\u00f3g, cz\u0119sto z uchyln\u0105 p\u0142yt\u0105. W reprezentacyjnych wn\u0119trzach stoliki, ustawione niegdy\u015b przy \u015bcianie, zast\u0105piono konsolami.<\/p>\n
Sto\u0142y do jadalni wsparte na trzonach wpro\u00adwadzono w drugiej \u0107wierci stulecia; meble te, cz\u0119sto z dodatkowymi klapami, sta\u0142y si\u0119 wkr\u00f3tce bardzo popularne.<\/p>\n
Wiktoria\u0144skie wn\u0119trza domowe wype\u0142\u00adnione by\u0142y sto\u0142ami na ka\u017cd\u0105 okazj\u0119 i do r\u00f3\u017cnego u\u017cytku. Ciesz\u0105ce si\u0119 dobrobytem klasy \u015brednie spo\u017cywa\u0142y posi\u0142ki w jadalni przy du\u017cym wolno stoj\u0105cym stole, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142 by\u0107 powi\u0119kszany za pomoc\u0105 klap; okaza\u0142e sto\u0142y-pomocniki ustawiano cz\u0119sto przy \u015bcianie. W wieku XX, w miar\u0119 jak wn\u0119trza mieszkalne stawa\u0142y si\u0119 mniejsze, zmniejsza\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c rozmiary sto\u0142\u00f3w i ich r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107. Do wytwarzania sto\u0142\u00f3w w odpowiednich stylach zacz\u0119to u\u017cywa\u0107 no\u00adwych materia\u0142\u00f3w, takich jak sklejka, rurki metalowe, szk\u0142o i tworzywa sztuczne.<\/p><\/blockquote>\n
Na szcz\u0119\u015bcie starsze meble, w tym sto\u0142y, ciesz\u0105 si\u0119 nadal wielkim powodzeniem. Przy szklanym blacie wspartym na aluminiowych rurkach nie m\u00f3g\u0142bym je\u015b\u0107 z apetytem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mam w obu domach – miejskim i wiejskim – kilka r\u00f3\u017cnych sto\u0142\u00f3w. Na wsi stoi na werandzie d\u0142ugi i wystarczaj\u0105co szeroki, by mo\u017cna na nim ustawi\u0107 kilka p\u00f3\u0142misk\u00f3w, z blatem d\u0119bowym o niezwyk\u0142ej grubo\u015bci. S\u0105 tam i mniejsze stoliki: kuchenny, ogrodowy. W domu warszawskim mam owalny rozk\u0142adany st\u00f3\u0142 przy kt\u00f3rym mo\u017ce usi\u0105\u015b\u0107 swobodnie 10 os\u00f3b, […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13772"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13772"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13772\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13784,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13772\/revisions\/13784"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13772"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13772"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13772"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\""Pseudoludwik"\u00a0ma](\"\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/stolik-pseudoludwik.jpg\")
<\/a>