{"id":14135,"date":"2015-02-06T07:00:04","date_gmt":"2015-02-06T06:00:04","guid":{"rendered":"http:\/\/adamczewski.blog.polityka.pl\/?p=14135"},"modified":"2015-02-06T12:04:52","modified_gmt":"2015-02-06T11:04:52","slug":"do-czego-tesknil-ibsen-na-obczyznie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/2015\/02\/06\/do-czego-tesknil-ibsen-na-obczyznie\/","title":{"rendered":"Do czego t\u0119skni\u0142 Ibsen na obczy\u017anie"},"content":{"rendered":"

Ryby, du\u017co ryb: \u0142ososi, w\u0119gorzy, pstr\u0105g\u00f3w, dorszy, \u015bledzi. Sporo mi\u0119sa, cz\u0119sto mielonego, oraz ziemniak\u00f3w i r\u00f3\u017cnych rodzaj\u00f3w chrupkiego pieczywa, to produkty charakterystyczne dla kuchni skandynawskiej, kt\u00f3ra cho\u0107 sprawia wra\u017cenie skromnej, ma si\u0119 czym pochwali\u0107. Nie wszyscy Skandynawowie podr\u00f3\u017cuj\u0105cy po \u015bwiecie t\u0119skni\u0105 jednak za tymi daniami.
\n
\nSpo\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w p\u00f3\u0142wyspu skandynawskiego za najwi\u0119kszych smakoszy uchodz\u0105 Du\u0144czycy. Lubi\u0105 dr\u00f3b (doskona\u0142a pieczona g\u0119\u015b faszerowana jab\u0142kami lub suszonymi \u015bliwkami jest tradycyjn\u0105 potraw\u0105 bo\u017conarodzeniow\u0105). Jedz\u0105 te\u017c wi\u0119cej jajek i ser\u00f3w ni\u017c ich s\u0105siedzi, a dania cz\u0119sto zabielaj\u0105 \u015bmietan\u0105. Oni tak\u017ce do perfekcji opanowali przygotowywanie kanapek. S\u0142ynne \u00a0smorrebrod znane s\u0105 w ca\u0142ej Skandynawii, ale to w\u0142a\u015bnie w Danii kanapka zyska\u0142a rang\u0119 kulinarnego dzie\u0142a sztuki.<\/p>\n

Na niewielkich kromkach chleba cienko posmarowanych mas\u0142em lub smalcem pi\u0119trz\u0105 si\u0119 najr\u00f3\u017cniejsze smako\u0142yki: kawior, krewetki, plasterki kaczki, \u0142oso\u015b, szynka, jajko, ser, szparagi, a nawet plastry gotowanych w mundurkach ziemniak\u00f3w oraz dodatki: suszone \u015bliwki, czerwona kapusta, kiszony og\u00f3rek, cz\u0105stki pomara\u0144czy, szczypiorek. Wszystko niezwykle apetyczne i efektowne.<\/p>\n

\"Ryby<\/a>

Ryby \u00a0z norweskich m\u00f3rz. Fot. P. Adamczewski<\/p><\/div>\n

Norwegowie z kolei przepadaj\u0105 za dorszem, kt\u00f3ry podobnie jak w Portugalii najcz\u0119\u015bciej jest suszony i wymaga moczenia w wodzie. Tak\u017ce tutaj podaje si\u0119 t\u0119 ryb\u0119 w r\u00f3\u017cnych postaciach: sma\u017con\u0105, duszon\u0105, w sa\u0142atkach, w pulpetach, a nawet w budyniu. Przysmakiem jest tak\u017ce rakkoret – solony pstr\u0105g z beczki, oraz rakfisk – sfermentowana ryba. Kulinarn\u0105 ciekawostk\u0119 stanowi gammelost – ser z kwa\u015bnego mleka. Za tym niepowtarzalnym smakiem pono\u0107 bardzo t\u0119skni\u0142 norweski dramatopisarz Henryk Ibsen i kaza\u0142 sobie regularnie przysy\u0142a\u0107 serowy specja\u0142, gdy mieszka\u0142 w Niemczech i we W\u0142oszech.<\/p>\n

Szczeg\u00f3ln\u0105 pozycj\u0119 w menu kraj\u00f3w P\u00f3\u0142nocy zajmuje \u0142oso\u015b. Jedn\u0105 z bardziej znanych potraw z tej ryby jest gravlax, czyli \u0142oso\u015b marynowany. Skandynawowie, szczeg\u00f3lnie Szwedzi, bardzo sobie ceni\u0105 ten specyficzny s\u0142ono-s\u0142odko-kwa\u015bny smak, a \u0142oso\u015b nie jest jedyn\u0105 potraw\u0105 przygotowywan\u0105 w ten spos\u00f3b. Marynat\u0105 zwan\u0105 1-2-3, na kt\u00f3r\u0105 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 s\u00f3l-cukier-ocet w takich w\u0142a\u015bnie proporcjach, zalewa si\u0119 te\u017c \u015bledzie, og\u00f3rki, grzyby, a nawet ostrygi. Opozycja s\u0142ony-s\u0142odki i utrzymanie tych dw\u00f3ch smak\u00f3w w harmonii z kwa\u015bnym wydaje si\u0119 zreszt\u0105 podstaw\u0105 szwedzkich kompozycji kulinarnych.<\/p>\n

Wo\u0142owina lub jagni\u0119cina w delikatnym sosie koperkowym, wzbogaconym cukrem i odrobin\u0105 octu, \u015bledzie marynowane z cynamonem, konfitura \u017curawinowa podawana do klopsik\u00f3w, szczypta soli w kawie, a tak\u017ce w s\u0142ynnych czekoladowych batonikach Daim z migda\u0142owo-karmelowym nadzieniem – s\u0105 najlepszym tego przyk\u0142adem. Sekretem kuchni szwedzkiej jest tak\u017ce du\u017ca ilo\u015b\u0107 koperku, szczypiorku, kapar\u00f3w i natki pietruszki.<\/p>\n

Im dalej na p\u00f3\u0142noc, tym na skandynawskich sto\u0142ach cz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 potrawy z mi\u0119sa renifera czy \u0142osia (Finlandia, Norwegia), dzikie ptactwo, g\u0119ste zupy z kasz\u0105 j\u0119czmienn\u0105 (Finlandia). Finowie, podobnie jak Szwedzi, uwielbiaj\u0105 \u015bwie\u017ce mleko, kt\u00f3rym popijaj\u0105 niemal wszystko, w\u0142\u0105cznie z narodowym specja\u0142em: kalekkuko – pierogiem faszerowanym ryb\u0105 i boczkiem.<\/p>\n

Skandynawia s\u0142ynie te\u017c z ciast i ciasteczek doprawianych cynamonem, kardamonem i ga\u0142k\u0105 muszkato\u0142ow\u0105: rozmaitych dro\u017cd\u017cowych \u015blimaczk\u00f3w, waniliowych gofr\u00f3w z bit\u0105 \u015bmietan\u0105 lub d\u017cemem czy kruchych pierniczk\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ryby, du\u017co ryb: \u0142ososi, w\u0119gorzy, pstr\u0105g\u00f3w, dorszy, \u015bledzi. Sporo mi\u0119sa, cz\u0119sto mielonego, oraz ziemniak\u00f3w i r\u00f3\u017cnych rodzaj\u00f3w chrupkiego pieczywa, to produkty charakterystyczne dla kuchni skandynawskiej, kt\u00f3ra cho\u0107 sprawia wra\u017cenie skromnej, ma si\u0119 czym pochwali\u0107. Nie wszyscy Skandynawowie podr\u00f3\u017cuj\u0105cy po \u015bwiecie t\u0119skni\u0105 jednak za tymi daniami.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14135"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14135"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14135\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14169,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14135\/revisions\/14169"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14135"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14135"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14135"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}