{"id":142,"date":"2007-02-05T12:05:54","date_gmt":"2007-02-05T11:05:54","guid":{"rendered":"http:\/\/adamczewski.blog.polityka.pl\/?p=142"},"modified":"2007-02-05T12:05:54","modified_gmt":"2007-02-05T11:05:54","slug":"litwo-ojczyzno-kulebiakow-koldunow-i-trzech-dziewiatek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/2007\/02\/05\/litwo-ojczyzno-kulebiakow-koldunow-i-trzech-dziewiatek\/","title":{"rendered":"Litwo, ojczyzno kulebiak\u00f3w, ko\u0142dun\u00f3w i… trzech dziewi\u0105tek"},"content":{"rendered":"

Sobot\u0119 i niedziel\u0119 sp\u0119dzi\u0142em bardzo pracowicie, ale i smakowicie. Przygotowuj\u0105c si\u0119 do wtorkowych „Kuchni \u015awiata” w TOK FM si\u0119gn\u0105\u0142em po stare ksi\u0105\u017cki kucharskie\u00a0opisuj\u0105ce litewskie sto\u0142y. Przejrza\u0142em stosowny rozdzia\u0142 „Pana Tadeusza”, si\u0119gn\u0105\u0142em do starej i ulubionej przez wieszcza Adama ksi\u0105\u017cki kucharskiej z tamtej epoki, a potem do jeszcze starszych \u017ar\u00f3de\u0142.<\/p>\n

Prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c – wylaz\u0142 ze mnie prawdziwy polski szowinista kulinarny. O ka\u017cdej bowiem potrawie litewskiej my\u015bla\u0142em: przecie\u017c to nasze danie, polskie. No bo przecie\u017c ko\u0142duny, cho\u0107 maj\u0105 w nazwie s\u0142owo „litewskie”, to s\u0105 przecie\u017c od paru stuleci ozdob\u0105 polskich sto\u0142\u00f3w. A pyzy nadziewane mi\u0119sem, czyli cepeliny (inaczej zwane kartaczami), podawane s\u0105 nie tylko w okolicach Suwa\u0142k czy Sejn. Mo\u017cna je zje\u015b\u0107 w nieska\u017conej postaci i w innych miastach Polski. A kugiel, czyli babka ziemniaczana ze skwarkami, jeszcze lepsza kiszka kartoflana czy ch\u0142odnik ze zsiad\u0142ego mleka, burak\u00f3w, og\u00f3rk\u00f3w, jajek i koperku to ozdoba ka\u017cdego prawdziwie polskiego sto\u0142u.<\/p>\n

\"DSCN0395kur.jpg\"<\/p>\n

No wi\u0119c gdzie te litewskie przysmaki? Kindziuka Litwinom nie odbieram. Ta kie\u0142basa susz\u0105ca si\u0119 u powa\u0142y przez p\u00f3\u0142 roku i wi\u0119cej jest ich i tylko ich. Ale ju\u017c czebureki – wspania\u0142e pierogi z mi\u0119snym farszem, pieczone w g\u0142\u0119bokim oleju – przyw\u0119drowa\u0142y na Litw\u0119 z Kaukazu. Kulebiaki za\u015b (kt\u00f3re te\u017c i u nas bywaj\u0105 coraz cz\u0119\u015bciej nie tylko w rosyjskich lokalach), wiadomo,\u00a0dotar\u0142y spod Moskwy. I bliny gryczane – faszerowane oraz bez farszu, tylko ze \u015bmietan\u0105 – przeby\u0142y t\u0119 sam\u0105 drog\u0119. Tylko bliny \u017cmudzkie nadziewane mi\u0119sem albo grzybami, a robione z gotowanych kartofli, mo\u017cna uzna\u0107 za danie miejscowe.<\/p>\n

C\u00f3\u017c zrobi\u0107, taki jest los ma\u0142ego kraju le\u017c\u0105cego na pograniczu innych wi\u0119kszych, kt\u00f3re z obu stron naciskaj\u0105 i usi\u0142uj\u0105 zaanektowa\u0107 i ziemie, i ludzi, i obyczaje. A co za tym idzie i kuchni\u0119.<\/p>\n

\"DSCN0399cias.jpg\"<\/p>\n

Na pocieszenie Litwinom zostaje co\u015b, czego inni nie maj\u0105. I nawet gdy usi\u0142uj\u0105 to zrobi\u0107, to i tak nigdy litewskim mistrzom nie dor\u00f3wnaj\u0105. Mam na my\u015bli Trejos devynerios, czyli trzy dziewi\u0105tki. Pod t\u0105 nazw\u0105 kryje si\u0119 nalewka na 27 zio\u0142ach rosn\u0105cych w litewskich puszczach. A nazwa pochodzi po prostu z tabliczki mno\u017cenia: trzy razy dziewi\u0119\u0107 jest dwadzie\u015bcia siedem. Nalewka ta leczy wszystko. Oczywi\u015bcie pita z umiarkowaniem.<\/p>\n

W przerwie mi\u0119dzy lektur\u0105 litewskich ksi\u0105g a wyprawieniem wnuka na ob\u00f3z zimowy przygotowa\u0142em kolacj\u0119 dla dw\u00f3ch smakoszy (z r\u00f3wnie znaj\u0105cymi si\u0119 na kuchni \u017conami). Wybitny dziennikarz sportowy Tadeusz Olsza\u0144ski, kt\u00f3ry objecha\u0142 ca\u0142y \u015bwiat, a gotuje lepiej ni\u017c niejeden zawodowy kucharz jest bardzo wymagaj\u0105cym sto\u0142ownikiem. To samo mo\u017cna powiedzie\u0107 o Stasiu Podemskim, kt\u00f3rego specjalno\u015bci\u0105 jest publicystyka prawna i… zg\u0142\u0119bianie smak\u00f3w kuchni w\u0142oskiej, polskiej oraz wszelkich innych, a wartych studi\u00f3w kierunk\u00f3w gastronomicznych.<\/p>\n

Dla takich to go\u015bci zrobi\u0142em pasztet z zaj\u0105ca i przepi\u00f3rek, podawany z sosem cumberland oraz kurcz\u0119ta zwane z angielska baby chicken<\/em> ze wzgl\u0119du na ich miniaturowe rozmiary z farszem polskim. \u00d3w farsz powstaje z w\u0105tr\u00f3bki, tartej bu\u0142ki, koperku, zielonej pietruszki i mas\u0142a z dodatkiem soli i cukru. Pami\u0119ta\u0107 te\u017c trzeba o \u017c\u00f3\u0142tkach i bia\u0142kach w postaci ubitej piany. Nie b\u0119d\u0119 udawa\u0142 skromnego i powiem, \u017ce tak nadziane kurcz\u0119ta s\u0105 niebywa\u0142ym delikatesem.<\/p>\n

Na deser – to ju\u017c dzie\u0142o Barbary – by\u0142 tort na kruchym spodzie, przek\u0142adany kwa\u015bn\u0105 konfitur\u0105 morelow\u0105. Taki tort wystawia \u0142akomczucha na niebywa\u0142\u0105 pr\u00f3b\u0119. Musi on bowiem po zrobieniu posta\u0107 dob\u0119 w bardzo ch\u0142odnym miejscu. Np. na balkonie. No i nie wolno go pr\u00f3bowa\u0107,\u00a0bo… nic nie zosta\u0142oby dla go\u015bci.<\/p>\n

Na koniec wjecha\u0142y na st\u00f3\u0142 sery. Tym razem kr\u00f3lem deski ser\u00f3w by\u0142 zio\u0142owo-czosnkowy Le Roule. Bardzo delikatny twar\u00f3g z wyra\u017anymi \u015bladami zi\u00f3\u0142. Do tego \u0142yk bia\u0142ego wina i… koniec ucztowania. Oj, warto \u017cy\u0107, by m\u00f3c tak je\u015b\u0107. Prawda?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sobot\u0119 i niedziel\u0119 sp\u0119dzi\u0142em bardzo pracowicie, ale i smakowicie. Przygotowuj\u0105c si\u0119 do wtorkowych „Kuchni \u015awiata” w TOK FM si\u0119gn\u0105\u0142em po stare ksi\u0105\u017cki kucharskie\u00a0opisuj\u0105ce litewskie sto\u0142y. Przejrza\u0142em stosowny rozdzia\u0142 „Pana Tadeusza”, si\u0119gn\u0105\u0142em do starej i ulubionej przez wieszcza Adama ksi\u0105\u017cki kucharskiej z tamtej epoki, a potem do jeszcze starszych \u017ar\u00f3de\u0142. Prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c – wylaz\u0142 ze mnie […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/142"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=142"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/142\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=142"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=142"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=142"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}