![\"grydzewski-silva-rerum\"](\"\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/grydzewski-silva-rerum.jpg\")
<\/a><\/p>\nWspomnienia d\u0142ugoletniego kuchmistrza w Buckingham Palace Gabriela Tschumi (Royal Chef, William Kimber, 1954) ukazuj\u0105 potworne ob\u017carstwo, jakie panowa\u0142o w epoce wiktoria\u0144skiej i edwardia\u0144skiej. Pierwsze \u015bniadanie sk\u0142ada\u0142o si\u0119 z jaj, boczku, ryb (pstr\u0105gi lub turbot), mi\u0119sa (kotlety lub befsztyki), drobiu i dziczyzny (kury, bekasy lub s\u0142onki). Menu normalnego obiadu wygl\u0105da\u0142o jak nast\u0119puje: bulion, zupa, \u0142oso\u015b, kotlety z kury, cz\u0105ber barani, sorbety (dla orze\u017awienia), pieczone go\u0142\u0119bie, sa\u0142ata, szparagi w bia\u0142ym sosie, sa\u0142atka z owoc\u00f3w w szampanie, mus z szynki, lody cytrynowe. S\u0142ynn\u0105 legumin\u0119 angielsk\u0105 mincemeat robiono z mi\u0119sa siekanego, zaprawianego \u0142ojem, rodzynkami, sk\u00f3rk\u0105 pomara\u0144czow\u0105 i 24 butelkami koniaku. Do puddingu dla s\u0142u\u017cby dworskiej wchodzi\u0142o 150 jajek, 16 kwart mocnego piwa, butelka rumu i butelka koniaku. Gdy Edward VII by\u0142 w operze, w przerwie zastawiono zimn\u0105 kolacj\u0119, z\u0142o\u017con\u0105 nie mniej ni\u017c z dziewi\u0119ciu da\u0144. Podczas polowa\u0144 rozkoszowano si\u0119 specja\u0142ami, dla kt\u00f3rych trudno znale\u017a\u0107 w innych j\u0119zykach przezwisko: mulligatawny soup, Scotch broth, hashed venison. game pie, Irish stew, plum pudding, apple tart. W wypadkach uroczystych nie brak by\u0142o wymy\u015blnych potraw: indyk nadziewany kur\u0105, nadziewan\u0105 ba\u017cantem, nadziewan\u0105 s\u0142onk\u0105, wszystko zapiekane w cie\u015bcie i podawane na zimno. Kiedy wskutek nag\u0142ego zas\u0142abni\u0119cia Edwarda VII trzeba by\u0142o odwo\u0142a\u0107 bankiet koronacyjny, ocalono auszpik, zlewaj\u0105c go do 250 butelek po winie, natomiast trzeba by\u0142o si\u0119 rozsta\u0107 z 2500 przygotowanymi przepi\u00f3rkami i ca\u0142y East End wraz z Whitecha-pel zajada\u0142 si\u0119 przez kilka dni consomme de faisan aux quenelles i c\u00f3telettes de becassines d la Souvaroff.<\/p>\n
Pierwsza wojna przynosi daleko id\u0105ce ograniczenia \u017cywno\u015bciowe. Wino zast\u0119puje woda z cukrem, a co rano kuchnia otrzymuje \u015bcis\u0142y wykaz tego, co poda\u0107 na \u015bniadanie dla rodziny kr\u00f3lewskiej, z\u0142o\u017conej z siedmiu os\u00f3b: boczek dla sze\u015bciu, par\u00f3wki dla pi\u0119ciu, jajka dla trzech, ryba dla dw\u00f3ch, itd. „New Deal” kulinarny przyj\u0119ty jest bez szemrania, jedynie ks. Gloucester domaga si\u0119 koncesji dla swego apetytu. Z tej „austerity” Buckingham Pal\u0105ce ju\u017c si\u0119 nie pod\u017awignie. W roku 1919 prezydent Wilson zjada obiad z dziesi\u0119ciu potraw (zamiast dawnych czternastu); w roku 1929 Jerzy V w okresie rekonwalescencji ma ochot\u0119 na indyka, ale musi zadowoli\u0107 si\u0119 kur\u0105; \u015bniadanie weselne p\u00f3\u017aniejszej kr\u00f3lowej El\u017cbiety i ks. Filipa w roku 1947 ogranicza si\u0119 do solek, kuropatw i lod\u00f3w. Symbolem przemian jest tak\u017ce b\u0142\u0105d w menu \u015bniadania: filet de sole zamiast poprawnego filets de soles.<\/p>\n
Zainteresowanie kuchni\u0105 wykazuje kr\u00f3lowa-wdowa Mary: recenzuje ona na pi\u015bmie wymy\u015blane przez kuchmistrza potrawy i nie ujawnia entuzjazmu dla duszonego mi\u0119sa mro\u017conego.<\/p>\n
Warunki sanitarne w Buckingham Pal\u0105ce nie zawsze by\u0142y \u015bwietne. Pogo\u0144 za szczurem, kt\u00f3ry nagle pojawi\u0142 si\u0119 w kuchni, sprawi\u0142a, \u017ce wniwecz posz\u0142o dzie\u0142o wielu godzin pracy: szarlotka. Tak\u017ce go\u015bcie podejmowani przez monarch\u00f3w brytyjskich nieraz przysparzali k\u0142opotu. Pewien wysoko postawiony Hindus zacz\u0105\u0142 podczas obiadu wyrzuca\u0107 za siebie niedojedzone ko\u0144ce szparag\u00f3w. Ku przera\u017ceniu s\u0142u\u017cby, uprzejmy kr\u00f3l Edward poszed\u0142 w jego \u015blady, przyk\u0142ad kr\u00f3la podzia\u0142a\u0142 na reszt\u0119 go\u015bci i dywan w sali bankietowej znalaz\u0142 si\u0119 w stanie op\u0142akanym. Innego rodzaju nieformalno\u015bci pope\u0142niali na podwieczorkach Amerykanie, zabieraj\u0105c r\u00f3\u017cne srebrne przedmioty na pami\u0105tk\u0119.<\/p>\n
W pami\u0119ci czytelnika wspomnie\u0144 Tschumiego rysuje si\u0119 posta\u0107 kr\u00f3lowej Wiktorii, kt\u00f3ra u schy\u0142ku swego panowania jad\u0142a na pierwsze \u015bniadanie tylko jedno gotowane jajko. Ale jad\u0142a je z\u0142ot\u0105 \u0142y\u017ceczk\u0105 ze z\u0142otego kieliszka. Za fotelem jej sta\u0142o dw\u00f3ch s\u0142u\u017c\u0105cych Hindus\u00f3w we wspania\u0142ych czerwono-z\u0142ocistych liberiach, czekaj\u0105c na ka\u017cde skinienie
\nswojej pani.<\/p><\/blockquote>\n