{"id":1496,"date":"2010-01-25T08:00:51","date_gmt":"2010-01-25T07:00:51","guid":{"rendered":"http:\/\/adamczewski.blog.polityka.pl\/?p=1496"},"modified":"2010-01-19T17:42:36","modified_gmt":"2010-01-19T16:42:36","slug":"piekna-smierc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/2010\/01\/25\/piekna-smierc\/","title":{"rendered":"Pi\u0119kna \u015bmier\u0107"},"content":{"rendered":"

\u00a0
\nCzasem zdarza si\u0119, \u017ce cz\u0142owiek mo\u017ce sam zdecydowa\u0107 o w\u0142asnej \u015bmierci. I wcale nie mam na my\u015bli eutanazji. My\u015bl\u0119 o skaza\u0144cach, zw\u0142aszcza tych w dawnych wiekach, kt\u00f3rych pytano czy wol\u0105 by\u0107 \u0142amani ko\u0142em (to jest od s\u0142owa k\u00f3\u0142 czyli dr\u0105g a nie od ko\u0142a) czy te\u017c \u015bci\u0119ci mieczem. Czasem dawano\u00a0 do wyboru i inne sposoby wykonania wyroku. Dla prawdziwego smakosza w gr\u0119 oczywi\u015bcie wchodzi \u015bmier\u0107 od ulubionego przysmaku. Tak w\u0142a\u015bnie sko\u0144czy\u0142 Jerzy Plantagenet, ksi\u0105\u017c\u0119 Clarence. A histori\u0119 t\u0119 pozna\u0142em czytaj\u0105c „Encyklopedi\u0119 alkoholi” Wojciecha Gogoli\u0144skiego. A by\u0142o to tak: „Z mader\u0105 zwi\u0105zany jest tak\u017ce przypadek ksi\u0119cia Clarence, kt\u00f3remu – po nieudanym zamachu na \u017cycie brata, kr\u00f3la Anglii Edwarda IV – zezwolono na wyb\u00f3r kary \u015bmierci. Duke of Clarence wybra\u0142 \u015bmier\u0107 przez utopienie w beczce swego ulubionego wina malmsey. Wyrok wykonano w s\u0142ynnym wi\u0119zieniu Tower.”<\/p>\n

\u00a0To niew\u0105tpliwie pi\u0119kna \u015bmier\u0107.
\nPrzy okazji warto po\u015bwi\u0119ci\u0107 cho\u0107 chwil\u0119 na lektur\u0119 historii owego trunku, kt\u00f3ry pokocha\u0142 na \u015bmier\u0107 i \u017cycie angielski arystokrata.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Madera le\u017cakuj\u0105ca beczkach<\/em><\/p>\n

„Kilkadziesi\u0105t lat po odkryciu wyspy w 1418 r. przez \u017ceglarzy portugalskich Joao Goncalvesa Zarco i Tristao Vaz Teixeir\u0119 na Maderze za\u0142o\u017cono pierwsze plantacje sprowadzonej z Krety winnej latoro\u015bli odmiany malvasia. Do ko\u0144ca XV w. uprawiano tam ju\u017c wszystkie 4 podstawowe odmiany winogron, a z 1485 r. pochodzi pierwszy udokumentowany zapis m\u00f3wi\u0105cy o produkcji wina na wyspie. Na skutek wymuszonych przez Anglik\u00f3w przywilej\u00f3w w handlu \u015bwiatowym rozpoczyna si\u0119 proces stopniowej brytanizacji wyspy i kariery produkowanego tam wina na rynku angielskim, Na prze\u0142omie XVII i XVIII w. zmienia si\u0119 ca\u0142kowicie charakter wina, kt\u00f3re jest przewo\u017cone na du\u017ce odleg\u0142o\u015bci i op\u0142ywaj\u0105c Afryk\u0119 sp\u0119dza kilka miesi\u0119cy w gor\u0105cych \u0142adowniach statk\u00f3w. Za najlepsze wina uwa\u017cano w\u00f3wczas takie, kt\u00f3re – wyeksportowane do Indii i niesprzedane na tamtejszym rynku – wraca\u0142y na wysp\u0119, dwukrotnie przekraczaj\u0105c w czasie podr\u00f3\u017cy r\u00f3wnik (vinho de volta lub vinho de toma viagem). Pisa\u0142 o tym w 1590 r. pochodz\u0105cy z Madery pisarz portugalski Gaspar Frutuoso, nazywaj\u0105c w swej pracy Saudades da Terra mader\u0119, zw\u0142aszcza w\u0119druj\u0105c\u0105 przez r\u00f3wnik, najlepszym winem na \u015bwiecie. Nieco p\u00f3\u017aniej, aby zwi\u0119kszy\u0107 trwa\u0142o\u015b\u0107 wina, zacz\u0119to je alkoholizowa\u0107 i maderyzowa\u0107 bezpo\u015brednio na wyspie. (…)<\/p>\n

Fermentacja moszczu odbywa si\u0119 w r\u00f3\u017cnych zbiornikach, od beczek o pojemno\u015bci ok. 650 I do d\u0119bowych zbiornik\u00f3w o pojemno\u015bci 25 tys. I (cubas). Fermentacja moszczu winogron odmian malmsey i bual odbywa si\u0119 w miazdze. Przerywa si\u0119 j\u0105, dodaj\u0105c destylat winny, przy czym wina z odmiany malmsey alkoholizuje si\u0119 ju\u017c po kilku godzinach fermentacji, bual – po odfermentowaniu okoto potowy cukru gronowego, a sercial i verdelho – po ca\u0142kowitym odfermentowaniu cukru. Jednocze\u015bnie sporz\u0105dza si\u0119 dwa inne p\u00f3\u0142produkty tzw. surdo – bardzo s\u0142odkie wino alkoholizowane, oraz tzw. abofado, alkoholizowany do mocy ok. 20% moszcz gronowy ( mistella). Oba p\u00f3\u0142produkty po odle\u017cakowaniu s\u0105 u\u017cywane do dos\u0142adzania win wszystkich typ\u00f3w. Pod koniec zimy nast\u0119pnego roku po zbiorach alkoholizowane wino podstawowe o mocy ok, 14 – 18% (vinho clara) po wyklarowaniu i przefiltrowaniu jest poddawane procesowi maderyzacji, kt\u00f3ry odbywa si\u0119 na 4 sposoby:<\/p>\n

I. beczki o pojemno\u015bci 630 – 650 I wype\u0142nione najlepszym winem umieszcza si\u0119 na okres od 6 miesi\u0119cy do I roku w wykutych w ska\u0142ach piwnicach (estufas), kt\u00f3re stopniowo ogrzewa si\u0119 za pomoc\u0105 rur z gor\u0105c\u0105 wod\u0105 do temperatury 40\u00b0C;<\/p>\n

2.\u00a0wino umieszcza si\u0119 w d\u0119bowych tankach o pojemno\u015bci 20 – 50 tys. I z podgrzewanym dnem, w kt\u00f3rych le\u017cakuje 4 – 6 miesi\u0119cy w temperaturze ok. 45\u00b0C;<\/p>\n

3.\u00a0wino (wyrabiane g\u0142\u00f3wnie z winogron odmiany tinta negra mole) le\u017cakuje w temperaturze 50\u00b0C co najmniej 4 miesi\u0105ce w ogrzewanych ze wszystkich stron betonowych zbiornikach o ceramicznych \u015bciankach wewn\u0119trznych;<\/p>\n

4.\u00a0najlepsze wina (tzw. canteiro) umieszcza si\u0119 na okres od kilku do kilkudziesi\u0119ciu lat w ciep\u0142ych, eksponowanych na po\u0142udnie piwnicach, w bardzo starych beczkach (niekt\u00f3re maj\u0105 150 lat), w kt\u00f3rych poprzednio le\u017cakowa\u0142o wino tego samego typu (bual, sercial itd.). Po zako\u0144czeniu maderyzacji, podczas kt\u00f3rej moc wina obni\u017ca si\u0119 o ok. 5 – 8\u00a0 proc., madera jest ponownie alkoholizowana, po czym le\u017cakuje\u00a0 kilkadziesi\u0105t lat.”<\/p>\n

A potem mi\u0142o\u015bnicy madery na wszystkich kontynentach bior\u0105 kredyty, by kupi\u0107 skrzyneczk\u0119 ulubionego trunku!<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0 Czasem zdarza si\u0119, \u017ce cz\u0142owiek mo\u017ce sam zdecydowa\u0107 o w\u0142asnej \u015bmierci. I wcale nie mam na my\u015bli eutanazji. My\u015bl\u0119 o skaza\u0144cach, zw\u0142aszcza tych w dawnych wiekach, kt\u00f3rych pytano czy wol\u0105 by\u0107 \u0142amani ko\u0142em (to jest od s\u0142owa k\u00f3\u0142 czyli dr\u0105g a nie od ko\u0142a) czy te\u017c \u015bci\u0119ci mieczem. Czasem dawano\u00a0 do wyboru i inne […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1496"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1496"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1496\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1496"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1496"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1496"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}