![\"450px_Podgrzybek.jpg\"](\"http:\/\/adamczewski.blog.polityka.pl\/wp-content\/uploads\/2997_03\/450px_Podgrzybek.jpg\" "\\"450px_Podgrzybek.jpg\\"")
<\/p>\nGrzyby s\u0105 wprawdzie niezbyt bogatym w warto\u015bci od\u017cywcze sk\u0142adnikiem potraw, w dodatku nie lekkostrawnym, maj\u0105 jednak cech\u0119, kt\u00f3r\u0105 trudno przeceni\u0107: ich smak i zapach s\u0105 wyborne. Bez grzyb\u00f3w trudno sobie wyobrazi\u0107 tradycyjn\u0105 kuchni\u0119 polsk\u0105, w kt\u00f3rej by\u0142y one jednym z najbardziej charakterystycznych sk\u0142adnik\u00f3w, wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cym t\u0119 kuchni\u0119 od stuleci na tle innych kuchni europejskich. Grzyb\u00f3w u\u017cywano do nadawania smaku zupom, daniom mi\u0119snym, rybnym, bezmi\u0119snym, z kasz, m\u0105ki, ser\u00f3w czy jaj. Tylko w deserach nie u\u017cywano tego doskona\u0142ego produktu.<\/p>\n
<\/p>\n
Grzyby ros\u0142y w polskich lasach w wielkiej obfito\u015bci, zreszt\u0105 dot\u0105d jest ich tam wiele. Przechowywano i przechowuje si\u0119 je w najprostszy spos\u00f3b – sol\u0105c, marynuj\u0105c lub susz\u0105c – aby tak\u017ce w innych sezonach nie brakowa\u0142o ich smaku. Ostatnio zacz\u0119to r\u00f3wnie\u017c je zamra\u017ca\u0107, co pozwala jada\u0107 na przyk\u0142ad grzyby w \u015bmietanie przez ca\u0142y rok.<\/p>\n
Okresem, kiedy bez grzyb\u00f3w, zw\u0142aszcza suszonych, nie mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107 kuchni, jest Bo\u017ce Narodzenie, szczeg\u00f3lnie za\u015b Wigilia. Grzybowa zupa, pierogi z grzybami, grzybowe uszka, grzyby sma\u017cone w cie\u015bcie, kapusta z grzybami – to przysmaki, kt\u00f3re cho\u0107 gotuje si\u0119 i przy innych okazjach, tego dnia smakuj\u0105 zupe\u0142nie inaczej.<\/p>\n
Kuchnia polska zawsze konserwowa\u0142a grzyby, aby zim\u0105, a\u017c do wiosny, napawa\u0107 si\u0119 ich smakiem i zapachem. Z suszonych, marynowanych czy solonych przyrz\u0105dzano wspania\u0142e potrawy. Wiosn\u0105 jednak, kiedy w lasach pojawia\u0142y si\u0119 pierwsze grzyby, ruszali od razu amatorzy grzybobrania.<\/p>\n
![\"786px_Freerange_eggs.jpg\"](\"http:\/\/adamczewski.blog.polityka.pl\/wp-content\/uploads\/2997_03\/786px_Freerange_eggs.jpg\" "\\"786px_Freerange_eggs.jpg\\"")
<\/p>\n
Jaja zawsze by\u0142y w Polsce popularne, kosztowa\u0142y tyle co nic, m\u00f3wi\u0142o si\u0119 nawet o rzeczach nic nie wartych, \u017ce s\u0105 „za jaje”. St\u0105d mo\u017ce szczodrobliwo\u015b\u0107 dawnych gospody\u0144, kt\u00f3re dodawa\u0142y je do wszystkich potraw. Jaj nie liczy\u0142o si\u0119 na sztuki, lecz na mendle (15 sztuk) i kopy (60 sztuk). Dodawano je nie tylko do ciast, ale suto doprawiano nimi wszelkie zupy i sosy. Uwa\u017cano je zreszt\u0105 za niezwykle lekkie danie (cho\u0107 to mit), raczono si\u0119 jajecznic\u0105 nie z jednego lub dw\u00f3ch jaj, ale co najmniej z o\u015bmiu lub dziesi\u0119ciu, traktuj\u0105c to jako porcj\u0119 zaspokajaj\u0105c\u0105 przeci\u0119tny, m\u0119ski apetyt.<\/p>\n
Niemal w ka\u017cdej kulturze jajom przypisywano funkcje magiczne. Fakt, \u017ce rodzi\u0142o si\u0119 z nich nowe \u017cycie, nadawa\u0142 im znaczenia, zaczyna\u0142o si\u0119 je bardziej ceni\u0107, zw\u0142aszcza w okresie \u015bwi\u0105t Wielkanocy, kiedy to pobo\u017cne parafianki obdarowywa\u0142y nimi proboszcz\u00f3w. Pewien osiemnastowieczny pami\u0119tnikarz wspomina swoj\u0105 wielkanocn\u0105 wizyt\u0119 na probostwie, gdzie naznoszono dobremu ksi\u0119dzu… pi\u0119\u0107 tysi\u0119cy jajek. Czy mo\u017cna si\u0119 by\u0142o potem dziwi\u0107 szczodro\u015bci ksi\u0119\u017cej gospodyni w u\u017cywaniu tego nadmiaru?<\/p>\n
Cho\u0107 jaja go\u015bci\u0142y na sto\u0142ach ca\u0142y rok, by\u0142y jednak produktami sezonowymi. Najwi\u0119ksza ich obfito\u015b\u0107 przypada\u0142a na wiosn\u0119, st\u0105d owe wielkanocne prezenty; du\u017co bywa\u0142o ich przez ca\u0142e lato, a jesieni\u0105 i zim\u0105 ros\u0142y nieco w cenie. Skrz\u0119tne gospodynie latem, przy najni\u017cszych cenach, gromadzi\u0142y zapasy jaj i przechowywa\u0142y je przez miesi\u0105ce ch\u0142odu: w soli, wysmarowane t\u0142uszczem, w wodzie wapiennej, w trocinach. Nie by\u0142y to oczywi\u015bcie metody niezawodne i tych jaj nie podawano na mi\u0119kko, lecz jedynie dodawano do potraw.<\/p>\n
![\"Baeckeoffe.jpg\"](\"http:\/\/adamczewski.blog.polityka.pl\/wp-content\/uploads\/2997_03\/Baeckeoffe.jpg\" "\\"Baeckeoffe.jpg\\"")
<\/p>\n
Ryb zawsze by\u0142o w polskich rzekach, stawach i jeziorach w br\u00f3d. By\u0142y te\u017c, jak twierdzili podr\u00f3\u017cuj\u0105cy po Polsce cudzoziemcy, wyj\u0105tkowo smakowite. Na dodatek jeszcze polscy kucharze i kucharki przyrz\u0105dzali je w spos\u00f3b wyj\u0105tkowy i urozmaicony. Nie poprzestawano jednak tylko na wykorzystywaniu tego, czym obdarzy\u0142a natura. Na przyk\u0142ad hodowl\u0119 karpia rozpocz\u0119to na terenach polskich jeszcze we wczesnym \u015bredniowieczu i ryba ta wesz\u0142a na sta\u0142e do kuchennych przepis\u00f3w.<\/p>\n
Brak dost\u0119pu do morza powodowa\u0142, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 receptur uwzgl\u0119dnia jedynie ryby s\u0142odkowodne, ale przecie\u017c \u015bledzie na dobre zago\u015bci\u0142y na polskich sto\u0142ach i wiele przepis\u00f3w z ich udzia\u0142em godnych jest najwy\u017cszego uznania. Poczciwe \u015bledzie by\u0142y jadane od dawnych czas\u00f3w. Ju\u017c woje Krzywoustego \u015bpiewali pie\u015b\u0144 o „rybach starych cuchn\u0105cych”, bo wo\u0144 tego smako\u0142yku nie jest nadzwyczajna. Ale przecie\u017c \u015bledzie niezwykle ludziom smakowa\u0142y i o tym, ile ich zjadano, niechaj \u015bwiadczy fakt, \u017ce na przyk\u0142ad w J\u0119drzejowie kupcy opodatkowali si\u0119 na korzy\u015b\u0107 tamtejszego klasztoru w ten spos\u00f3b, \u017ce z ka\u017cdej beczki ofiarowywano jednego \u015bledzia. A \u017cy\u0142o si\u0119 w klasztorze dzi\u0119ki tej daninie dostatnio. \u015aled\u017a by\u0142 symbolem postnych dni, tak wi\u0119c psotni ch\u0142opcy w Wielk\u0105 Sobot\u0119 wieszali go na suchym drzewie, aby nie „morzy\u0142” ich dalej postnym g\u0142odem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Grzyby s\u0105 wprawdzie niezbyt bogatym w warto\u015bci od\u017cywcze sk\u0142adnikiem potraw, w dodatku nie lekkostrawnym, maj\u0105 jednak cech\u0119, kt\u00f3r\u0105 trudno przeceni\u0107: ich smak i zapach s\u0105 wyborne. Bez grzyb\u00f3w trudno sobie wyobrazi\u0107 tradycyjn\u0105 kuchni\u0119 polsk\u0105, w kt\u00f3rej by\u0142y one jednym z najbardziej charakterystycznych sk\u0142adnik\u00f3w, wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cym t\u0119 kuchni\u0119 od stuleci na tle innych kuchni europejskich. Grzyb\u00f3w u\u017cywano […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/152"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=152"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/152\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=152"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=152"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=152"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}