{"id":15364,"date":"2015-08-31T07:00:27","date_gmt":"2015-08-31T05:00:27","guid":{"rendered":"http:\/\/adamczewski.blog.polityka.pl\/?p=15364"},"modified":"2015-08-31T11:04:43","modified_gmt":"2015-08-31T09:04:43","slug":"madry-autor-glupie-porzekadlo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/2015\/08\/31\/madry-autor-glupie-porzekadlo\/","title":{"rendered":"M\u0105dry autor, g\u0142upie porzekad\u0142o"},"content":{"rendered":"

Coraz cz\u0119\u015bciej udaje mi si\u0119 kupi\u0107 doskona\u0142e wr\u0119cz filety z dorsza. Tego prawdziwego, czyli z Morza P\u00f3\u0142nocnego lub nawet Atlantyku. Taki filet zwany dla przywabienia klient\u00f3w pol\u0119dwic\u0105 z dorsza to doskona\u0142y produkt do pieczenia, sma\u017cenia, duszenia lub gotowania.
\n
\nJeszcze niedawno trudny do zdobycia – dzi\u015b bez trudu mo\u017cna go kupi\u0107 niemal\u017ce w ka\u017cdym miejscu kraju. I nie trzeba szuka\u0107 tzw. dobrych sklep\u00f3w rybnych. Wystarczy odwiedzi\u0107 dowolny supermarket lub dyskont.<\/p>\n

\"Dorszowa<\/a>

Dorszowa pol\u0119dwiczka z boczkiem.\u00a0Fot. P. Adamczewski<\/p><\/div>\n

Trudno jednak dorszowi przebi\u0107 si\u0119 na polski st\u00f3\u0142. Przyczyni\u0142 si\u0119 do tego przed wieloma laty wybitny pisarz i jednocze\u015bnie autor paru s\u0142ynnych hase\u0142 reklamowych. Na d\u0142u\u017cszy czas zaszkodzi\u0142 on tej wspania\u0142ej rybie. Melchior Wa\u0144kowicz, skuszony zapewne powodzeniem (i wielkim honorarium) has\u0142a reklamowego „Cukier krzepi”, postanowi\u0142 og\u0142osi\u0107 \u015bwiatu kolejn\u0105 m\u0105dro\u015b\u0107 w pigu\u0142ce. „Jedzcie dorsze – g… gorsze”. A by\u0142a ona i ordynarna, i nieprawdziwa, i g\u0142upia. A najgorsze w tej historyjce jest to, \u017ce polska publiczno\u015b\u0107 uwierzy\u0142a pisarzowi i przez ca\u0142e dziesi\u0119ciolecia uwa\u017cano w naszym kraju dorsza za ryb\u0119 pod\u0142ego gatunku.<\/p>\n

Tymczasem dorsz to przysmak. Zw\u0142aszcza ten z Atlantyku lub Morza P\u00f3\u0142nocnego. Wiedzieli o tym mieszka\u0144cy Hiszpanii, Portugalii, Wielkiej Brytanii, Skandynawii. I walczyli ze sob\u0105 o \u0142owiska od ponad 1000 lat. A walki dorszowe by\u0142y krwawe, bo ta ryba znaczy\u0142a wiele dla mieszka\u0144c\u00f3w wymienionych krain, a zw\u0142aszcza dla \u017ceglarzy.<\/p>\n

Baskijscy i portugalscy rybacy, kt\u00f3rzy \u0142owili od stuleci dorsze, bardziej ni\u017c burz w Zatoce Baskijskiej czy nawet u wybrze\u017cy Ameryki P\u00f3\u0142nocnej, gdzie te\u017c docierali, obawiali si\u0119 korsarskich okr\u0119t\u00f3w dowodzonych m.in. przez kapitana Francisa Drake’a, kt\u00f3ry rabowa\u0142 ich po\u0142owy i topi\u0142 \u0142odzie. M.in. dzi\u0119ki tym wyczynom dorobi\u0142 si\u0119 \u00f3w rozb\u00f3jnik tytu\u0142u szlacheckiego i rangi admira\u0142a.
\nWspania\u0142a i do\u015b\u0107 krwawa (m.in. XX-wieczne strajki i wojny dorszowe w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej) historia tej szlachetnej ryby przypomnia\u0142a mi si\u0119 podczas podr\u00f3\u017cy po Portugalii. Ten kraj bowiem, jak \u017caden inny na \u015bwiecie, obfituje we wspania\u0142e dania z dorsza. <\/p>\n

Podczas pi\u0119ciodniowej podr\u00f3\u017cy jad\u0142em dorsza sze\u015bciokrotnie. Za ka\u017cdym razem z zachwytem. Najbardziej za\u015b przypad\u0142 mi do gustu ten duszony w cataplanie (miedziane naczynie na kszta\u0142t kuli, szczelnie zamykane – pierwszy szybkowar wymy\u015blony w XVI wieku) z oliw\u0105, winem i warzywami oraz pieczony w soli i migda\u0142ach.<\/p>\n

S\u0105dz\u0119 wi\u0119c, \u017ce Wa\u0144kowicz prawdziwych dorszy nie pr\u00f3bowa\u0142 i jada\u0142 tylko ba\u0142tyckie plamiaki, kt\u00f3re s\u0105 zaledwie kuzynami z rodziny dorszowatych. Dlatego tez powtarzam: jedzcie dorsze! I ju\u017c!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Coraz cz\u0119\u015bciej udaje mi si\u0119 kupi\u0107 doskona\u0142e wr\u0119cz filety z dorsza. Tego prawdziwego, czyli z Morza P\u00f3\u0142nocnego lub nawet Atlantyku. Taki filet zwany dla przywabienia klient\u00f3w pol\u0119dwic\u0105 z dorsza to doskona\u0142y produkt do pieczenia, sma\u017cenia, duszenia lub gotowania.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15364"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15364"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15364\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15366,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15364\/revisions\/15366"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15364"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15364"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15364"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}