Wy\u017csza szko\u0142a kulinarna (VIA MODA), o kt\u00f3rej od czasu do czasu wspominam, kszta\u0142ci mened\u017cer\u00f3w i w\u0142a\u015bcicieli restauracji. Przez pierwszy rok wsp\u00f3\u0142pracowali\u015bmy z uczelni\u0105 obydwoje. Teraz tylko Basia prowadzi w niej zaj\u0119cia z historii kuchni polskiej, a tak\u017ce opowiada o kuchni jako temacie w r\u00f3\u017cnych dziedzinach sztuki.
\n
\nOd czasu do czasu organizuje studentom wycieczki do muze\u00f3w czy starych zak\u0142ad\u00f3w produkcji spo\u017cywczej (piekarnia na Pradze).
\nTym razem w w\u0105skiej grupie, bo wi\u0119kszo\u015b\u0107 student\u00f3w wola\u0142a spa\u0107, wybrali si\u0119 do Nieborowa, gdzie mo\u017cna zwiedzi\u0107 zak\u0142ad (z d\u0142ug\u0105 tradycj\u0105) produkuj\u0105cy majolik\u0119.<\/p>\n
W t\u0119 niedziel\u0119 w Nieborowie odbywa\u0142o si\u0119 wesele w rodzinie w\u0142a\u015bcicieli, czyli Radziwi\u0142\u0142\u00f3w. Wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce pa\u0142ac b\u0119dzie zamkni\u0119ty dla zwiedzaj\u0105cych, tymczasem organizatorzy uroczysto\u015bci weselnych ch\u0119tnie wpu\u015bcili student\u00f3w i w dodatku zwolnili ich z wszelkich op\u0142at. By\u0142a wi\u0119c to autentyczna wizyta w rodzinie ksi\u0105\u017c\u0119cej.<\/p>\n
O Manufakturze w muzealnym przewodniku mo\u017cna za\u015b wyczyta\u0107 wiele ciekawostek:<\/p>\n
Nieborowska Manufaktura Majoliki jest jedyn\u0105 funkcjonuj\u0105c\u0105 manufaktur\u0105 majoliki w Polsce, kt\u00f3ra dzia\u0142a w pierwotnym budynku w oparciu o tradycyjne technologie (technologia majolikowa: czerep wypalano w temperaturze 800-900 stopni C, po czym pokrywano glazur\u0105 cynow\u0105, zdobiono tlenkami metali i powt\u00f3rnie wypalano w tzw. wielkim ogniu w temperaturze 1000-1100 stopni C, podczas kt\u00f3rego wtapia\u0142y si\u0119 w szkliwo utleniaj\u0105ce si\u0119 barwniki), z wykorzystaniem tych samych \u017ar\u00f3de\u0142 materia\u0142u (miejscowa glinka z pobliskiego stawu).<\/p>\n
Nieborowska Manufaktura Majoliki jako jedyna w Polsce kontynuuje tradycj\u0119 wyrobu majoliki artystycznej. W 1881 roku Ksi\u0105\u017c\u0119 Micha\u0142 Piotr Radziwi\u0142\u0142 za\u0142o\u017cy\u0142 na terenie swojego maj\u0105tku w Nieborowie manufaktur\u0119 mebli, zwan\u0105 „rze\u017abiarni\u0105”, oraz manufaktur\u0119 majoliki artystycznej (majolika ceramika pokryta nieprzezroczyst\u0105 polew\u0105 o\u0142owiowocynow\u0105 o bogatej kolorystyce), kt\u00f3ra pierwotnie nosi\u0142a nazw\u0119 Fabryka Fajans\u00f3w Artystycznych i Piec\u00f3w Kaflowych. Ksi\u0105\u017c\u0119 dzia\u0142a\u0142 na fali popularnej w\u00f3wczas filozofii pozytywistycznej odnowy spo\u0142ecze\u0144stwa przez „prac\u0119 organiczn\u0105” i „prac\u0119 od podstaw”, szukaj\u0105c zarazem dr\u00f3g odnalezienia polskiej wersji „sztuki stosowanej do przemys\u0142u”. Obie manufaktury produkowa\u0142y wyroby w oparciu o w\u0142asne wzorce projektowe, zatrudniaj\u0105c okolicznych utalentowanych rzemie\u015blnik\u00f3w i samorodnych artyst\u00f3w, pochodz\u0105cych z warstwy zubo\u017ca\u0142ego
\nziemia\u0144stwa i mieszka\u0144c\u00f3w wsi.<\/p>\nManufaktur\u0105 majoliki artystycznej pokierowa\u0142 sprowadzony z Francji syn polskiego emigranta politycznego Stanis\u0142aw Thiele, specjalista wytopu ceramiki majolikowej. Manufaktura zatrudnia\u0142a pracownik\u00f3w i dekorator\u00f3w rekrutuj\u0105cych si\u0119 spo\u015br\u00f3d uzdolnionych m\u0142odych mieszka\u0144c\u00f3w pobliskich wsi oraz uczni\u00f3w warszawskiej Szko\u0142y Rysunkowej Wojciecha Gersona, dzia\u0142a\u0142a bardzo wydajnie do 1885 roku, rozprowadzaj\u0105c swoje wyroby na znacznym obszarze Kr\u00f3lestwa Polskiego i zachodnich guberni Cesarstwa Rosyjskiego. Ukoronowaniem dzia\u0142alno\u015bci manufaktury by\u0142a urz\u0105dzona w czerwcu 1884 w Hotelu Europejskim w Warszawie wielka wystawa wyrob\u00f3w majolikowych z Nieborowa, kt\u00f3ra spotka\u0142a si\u0119 z du\u017cym zainteresowaniem publiczno\u015bci warszawskiej. W 1886 roku nast\u0105pi\u0142o za\u0142amanie produkcji, spowodowane nasyceniem rynku wyrobami i zmian\u0105 gustu odbiorc\u00f3w. Ksi\u0105\u017c\u0119 odsprzeda\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 urz\u0105dze\u0144 Stanis\u0142awowi Thiele, kt\u00f3ry ju\u017c na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119, lecz z miernym skutkiem prowadzi\u0142 produkcj\u0119 majoliki jeszcze do 1897 roku.<\/p>\n
W okresie rozkwitu manufaktura produkowa\u0142a ozdobne piece i kominki, wazony i amfory, \u017cardiniery i wazy, talerze i drobne przedmioty o przeznaczeniu u\u017cytkowym i dekoracyjnym. Projektowaniem i dorywczym zdobieniem wyrob\u00f3w zajmowa\u0142 si\u0119 sam ksi\u0105\u017c\u0119 w\u0142a\u015bciciel i dyrektor Stanis\u0142aw Thiele, a obok nich rze\u017abiarz S\u0142awomir Celi\u0144ski, kt\u00f3ry kszta\u0142towa\u0142 formy modelowe. Zdobieniem zajmowali si\u0119 malarze dekoratorzy, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych do najzdolniejszych nale\u017celi Franciszek Szewczyk, J\u00f3zef Demczy\u0144ski, Jadwiga Hy\u017cycka, siostry Celina i Jak\u00f3bina Zarembianki, Julia Suska.<\/p>\n
Formy i motywy dekoracyjne pocz\u0105tkowo by\u0142y oparte na wzorach historycznych w\u0142oskich wytw\u00f3rni majolik w Castel Durante, Urbino, Faenzie, francuskich manufaktur w Nevers, Moustiers i Rouen oraz holenderskiej w Delft. P\u00f3\u017aniej, pod wp\u0142ywem krytyki prasowej Boles\u0142awa Prusa, ksi\u0105\u017c\u0119 si\u0119gn\u0105\u0142 do motyw\u00f3w narodowych i tre\u015bci patriotycznych, czerpanych z historii Polski, z rodzinnego pejza\u017cu oraz z \u017cycia codziennego.<\/p>\n
W latach 1903-1906 dzia\u0142alno\u015b\u0107 manufaktury wznowi\u0142 znany rze\u017abiarz i ceramik Stanis\u0142aw Jagmin, kt\u00f3ry produkowa\u0142 nieglazurowan\u0105 ceramik\u0119 opart\u0105 na formach wykopaliskowych celtyckich i pras\u0142owia\u0144skich, a p\u00f3\u017aniej nowoczesn\u0105 ceramik\u0119 secesyjn\u0105 z zastosowaniem wielobarwnych szkliw dekoracyjnych tzw. flamb\u00e9.<\/p>\n
We wrze\u015bniu 1982 roku, w sto lat po uruchomieniu I manufaktury, reaktywowali\u015bmy dzia\u0142alno\u015b\u0107 wytw\u00f3rni ceramiki artystycznej w Nieborowie. Ta III manufaktura, wyposa\u017cona w elektryczne piece i inne nowoczesne urz\u0105dzenia do produkcji ceramiki, zlokalizowana zosta\u0142a w odrestaurowanym dawnym budynku wytw\u00f3rni, gdzie dzia\u0142a do dzisiaj. Produkuje kopie dawnych wyrob\u00f3w o charakterze dekoracyjnym i pami\u0105tkarskim. Pracami III manufaktury pokierowa\u0142a pocz\u0105tkowo malarka Teresa Sza\u0142owska, a p\u00f3\u017aniej w latach 1987-1992 rze\u017abiarka specjalizuj\u0105ca si\u0119 w ceramice artystycznej Krystyna Marek-Andrzejewska. Osi\u0105gni\u0119ciem sta\u0142y si\u0119 plenery ceramiczne w Nieborowie z udzia\u0142em wybitnych artyst\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 plastyczn\u0105 w materiale ceramicznym.<\/p>\n
W grudniu 1985 roku w budynku Nieborowskiej Manufaktury Majoliki zosta\u0142a urz\u0105dzona sta\u0142a wystawa studyjna mebli i majoliki artystycznej z manufaktury Micha\u0142a Piotra Radziwi\u0142\u0142a, secesyjnej ceramiki Stanis\u0142awa Jagmina i wybranych wyrob\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnej wytw\u00f3rni ceramiki artystycznej w Nieborowie.<\/p><\/blockquote>\n
Zwiedzanie Manufaktury by\u0142o sporym estetycznym prze\u017cyciem, lecz do\u015b\u0107 wyczerpuj\u0105cym z powodu deszczowej i zimnej pogody. Na koniec wi\u0119c wszyscy odwiedzili „Z\u0142otego Prosiaka”, czyli nieborowsk\u0105 restauracj\u0119.<\/p>\n
Ozdobiona \u0142owickimi strojami robi ona przytulne i sympatyczne wra\u017cenie. A ros\u00f3\u0142 z g\u0119si na drugie \u015bniadanie (nie wypada w siedzibie Radziwi\u0142\u0142\u00f3w m\u00f3wi\u0107 o lunchu) by\u0142 podobno wspania\u0142y. A przede wszystkim rozgrzewaj\u0105cy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wy\u017csza szko\u0142a kulinarna (VIA MODA), o kt\u00f3rej od czasu do czasu wspominam, kszta\u0142ci mened\u017cer\u00f3w i w\u0142a\u015bcicieli restauracji. Przez pierwszy rok wsp\u00f3\u0142pracowali\u015bmy z uczelni\u0105 obydwoje. Teraz tylko Basia prowadzi w niej zaj\u0119cia z historii kuchni polskiej, a tak\u017ce opowiada o kuchni jako temacie w r\u00f3\u017cnych dziedzinach sztuki.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15595"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15595"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15595\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15613,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15595\/revisions\/15613"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15595"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15595"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15595"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}