{"id":15634,"date":"2015-10-27T07:00:10","date_gmt":"2015-10-27T06:00:10","guid":{"rendered":"http:\/\/adamczewski.blog.polityka.pl\/?p=15634"},"modified":"2015-10-26T14:48:14","modified_gmt":"2015-10-26T13:48:14","slug":"ustawy-obyczajnosci-i-grzecznosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/2015\/10\/27\/ustawy-obyczajnosci-i-grzecznosci\/","title":{"rendered":"Ustawy Obyczajno\u015bci i Grzeczno\u015bci"},"content":{"rendered":"

To podtytu\u0142 broszurki autorstwa Ignacego Piotra Legatowicza wydanej w 1859 roku w Wilnie: Ten kodeks obyczajowy napisany przez Magistra Filozofii, b. Etatowego Doz\u00f3rc\u0119 Szk\u00f3\u0142: Lepelskiej, Po\u0142ockiej i Wi\u0142komirskiej, Kollegialnego Radc\u0119, Kawalera Orderu S. Stanis\u0142awa 3 Klassy, maj\u0105cego znak nieskazitelnej s\u0142u\u017cby za XXV lat zadedykowany Ja\u015bnie Wielmo\u017cnemu JMCI Hrabiemu Janowi Tyszkiewiczowi.
\n<\/p>\n

Chcia\u0142o mi si\u0119 tedy w tej ksi\u0105\u017ceczce – komunikuje czytelnikom autor – wskrzesi\u0107 dawn\u0105 przodk\u00f3w naszych obyczajno\u015b\u0107.<\/p><\/blockquote>\n

I dalej w kilku rozdzia\u0142ach poucza, co nale\u017cy robi\u0107, by na tytu\u0142 cz\u0142owieka obyczajnego zas\u0142u\u017cy\u0107. <\/p>\n

\nNie wylegaj si\u0119 d\u0142ugo; je\u017celi si\u0119 ockn\u0105\u0142e\u015b, je\u015bli czujesz si\u0119 zdrowym i spa\u0107 nie chcesz, tedy wsta\u0144: le\u017cenie bowiem, mianowicie d\u0142ugie, szkodzi zdrowiu, odurza g\u0142ow\u0119 i wdra\u017ca do pr\u00f3\u017cnowania.(…) Umyj sobie codziennie twarz, uszy szyj\u0119, r\u0119ce, ba, nawet i nogi. (…) Nie czy\u015b\u0107 z\u0119b\u00f3w szczoteczk\u0105; bo gdy poodzierasz dzi\u0105s\u0142a do ko\u015bci, tedy ci z g\u0119by niezno\u015bnie cuchn\u0105\u0107 b\u0119dzie.<\/p><\/blockquote>\n

I zaleca raczej p\u0142ukanie wod\u0105 oraz pocieranie z\u0119b\u00f3w palcem. Dalsze zalecenia higieniczne s\u0105 podobnej warto\u015bci, wi\u0119c je pomi\u0144my.<\/p>\n

\"Rys.<\/a>

Rys. Bertall<\/p><\/div>\n

W kolejnym rozdziale o odzie\u017cy i strojach te\u017c instrukcje s\u0105 raczej nie na dzisiejsze czasy, bo g\u0142\u00f3wnie nakazuj\u0105 grzeczno\u015b\u0107 wobec s\u0142u\u017cby, kt\u00f3ra pomaga przy ubieraniu i rozbieraniu. Spory rozdzia\u0142 dotyczy mod\u0142\u00f3w, kolejny \u017cycia towarzyskiego, traktowania starszych cz\u0142onk\u00f3w rodziny i wreszcie docieramy do zachowania przy stole:<\/p>\n

Zupy nie miej zwyczaju z \u0142y\u017cki siorba\u0107; nie dmuchaj w \u0142y\u017ck\u0119 dla jej ostudzenia.(…) Mi\u0119sa ze swego talerza nazad do pu\u0142miska lub wazy nie odk\u0142adaj i zacz\u0119tej przez siebie potrawy drugim nie podawaj. Mi\u0119sa i zgo\u0142a nic z g\u0119by nie wyrzucaj na talerz; lub uczy\u0107 to tak, aby tego nikt nie postrzeg\u0142. Sosu chlebem nie wybieraj. (…) Jedz\u0105c nie \u0107makaj; ale jedz cicho.<\/p><\/blockquote>\n

Po tej lekturze ucieszy\u0142em si\u0119, \u017ce \u017cyj\u0119 w dzisiejszych czasach i nie\u00a0jadam przy hrabiowskim stole. Jak s\u0105dz\u0119 bowiem, Magister Filozofii Ignacy Legowicz przyk\u0142ady czerpa\u0142 z dom\u00f3w, w kt\u00f3rych s\u0142u\u017cy\u0142 lub cho\u0107by tylko bywa\u0142. Dzi\u015b od rana do wieczora obowi\u0105zuj\u0105 na szcz\u0119\u015bcie zasady, kt\u00f3re nie sugeruj\u0105, \u017ce w sypialni i w sto\u0142owym panowa\u0142a do\u015b\u0107 obrzydliwa atmosfera.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

To podtytu\u0142 broszurki autorstwa Ignacego Piotra Legatowicza wydanej w 1859 roku w Wilnie: Ten kodeks obyczajowy napisany przez Magistra Filozofii, b. Etatowego Doz\u00f3rc\u0119 Szk\u00f3\u0142: Lepelskiej, Po\u0142ockiej i Wi\u0142komirskiej, Kollegialnego Radc\u0119, Kawalera Orderu S. Stanis\u0142awa 3 Klassy, maj\u0105cego znak nieskazitelnej s\u0142u\u017cby za XXV lat zadedykowany Ja\u015bnie Wielmo\u017cnemu JMCI Hrabiemu Janowi Tyszkiewiczowi.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15634"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15634"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15634\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15637,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15634\/revisions\/15637"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15634"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15634"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15634"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}