Wiedzieli arystokraci co dobre. Zw\u0142aszcza ci, kt\u00f3rzy korzystali z wyrob\u00f3w wroc\u0142awskich cukiernik\u00f3w. Pisze Grzegorz Sobel w cudnej ksi\u0105\u017cce wydanej przez Wydawnictwo Dolno\u015bl\u0105skie, a przeze mnie cz\u0119sto g\u0119sto cytowanej:<\/p>\n
„Jednym ze \u015bl\u0105skich przysmak\u00f3w, kt\u00f3re przypad\u0142o do smaku koronowanym g\u0142owom, by\u0142o ciasto dro\u017cd\u017cowe z cynamonow\u0105 kruszonk\u0105 zwane Streuselkuchen. Uwielbiali je bez wyj\u0105tku wszyscy wroc\u0142awianie – w jednej z popularnych w drugiej po\u0142owie XIX w. we Wroc\u0142awiu piosenek (Morgenrot, leuchtest mir zum fruhen Tod) \u015bpiewano:<\/p>\n
Ach, \u015bl\u0105ska ziemio, \u015bl\u0105ska kraino Dla nas Ty\u015b jedn\u0105, t\u0105 jedyn\u0105; Szczeg\u00f3lne upodobanie do \u015bl\u0105skiego Streuselkuchen mieli pruscy Hohenzollernowie. A \u017ce nierzadko bywali w stolicy \u015al\u0105ska – wszak od cza?s\u00f3w Fryderyka II Wroc\u0142aw by\u0142 jednym z miast rezydencjona\u0142nych kr\u00f3l\u00f3w i cesarzy pruskich – nie brakowa\u0142o im przeto sposobno\u015bci, by raczy\u0107 si\u0119 tym specja\u0142em. Cesarz Fryderyk III rozsmakowa\u0142 si\u0119 w Streuselkuchen, gdy w swych m\u0142odzie\u0144czych latach, jako pu\u0142kownik 11. Regimentu Grenadier\u00f3w, sta\u0142 w 1857 r. przez kilka miesi\u0119cy we wroc\u0142awskim garnizonie. Gdy zosta\u0142 cesarzem, nie by\u0142o mu jednak dane d\u0142ugo rozkoszowa\u0107 si\u0119 jego smakiem, zmar\u0142 bowiem po kilku miesi\u0105cach od koronacji w 1888 r., zwanym rokiem trzech cesarzy. Ale nie on jedyny z dynastii zas\u0142yn\u0105\u0142 z upodobania do Schlesische Streuselkuchen. Cukiernia Siegfrieda Friedlendara, mieszcz\u0105ca si\u0119 przy O\u0142awskiej 39, ka\u017cdego roku 22 marca, z okazji urodzin Wilhelma I, wpierw kr\u00f3la, a nast\u0119pnie cesarza pruskiego, przesy\u0142a\u0142a ciasto na dw\u00f3r do Poczdamu. Mawiano nawet, i\u017c Friedlendar jest „piekarzem dworskim”. Jak powiadali za\u015b znawcy tema?tu, tak\u017ce cesarz Wilhelm II poszed\u0142 w upodobaniu do \u015bl\u0105skiego Streuselkuchen za przyk\u0142adem swych antenat\u00f3w. Zawsze, gdy bawi\u0142 we Wroc\u0142a?wiu, dostarcza\u0142a go do cesarskiej rezydencji ceniona i s\u0142awna cukiernia Periniego. Nie mog\u0142o bowiem nigdy zabrakn\u0105\u0107 tego \u015bl\u0105skiego specja\u0142u do popo\u0142udniowej kawy. Ba, dostarczano mu to ciasto nawet na pola ma?newr\u00f3w wojskowych. (…) No to znowu mamy co\u015b nowego w ksi\u0119dze przepis\u00f3w pod dyrekcj\u0105 Alicji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Wiedzieli arystokraci co dobre. Zw\u0142aszcza ci, kt\u00f3rzy korzystali z wyrob\u00f3w wroc\u0142awskich cukiernik\u00f3w. Pisze Grzegorz Sobel w cudnej ksi\u0105\u017cce wydanej przez Wydawnictwo Dolno\u015bl\u0105skie, a przeze mnie cz\u0119sto g\u0119sto cytowanej: „Jednym ze \u015bl\u0105skich przysmak\u00f3w, kt\u00f3re przypad\u0142o do smaku koronowanym g\u0142owom, by\u0142o ciasto dro\u017cd\u017cowe z cynamonow\u0105 kruszonk\u0105 zwane Streuselkuchen. Uwielbiali je bez wyj\u0105tku wszyscy wroc\u0142awianie – w jednej […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1845"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1845"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1845\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1845"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1845"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1845"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nAch \u015bl\u0105skie g\u00f3ry i \u015bl\u0105skie doliny… Lecz ponadto w \u017cyciu cenimy
\nCo dzie\u0144 Streuselkuchen smak.<\/em><\/p>\n
\nAle wr\u00f3\u0107my z dworu do Wroc\u0142awia. Znane i cenione ze smacznych wypiek\u00f3w wroc\u0142awskie gospodynie poleca\u0142y adeptom sztuki pieczenia ciast taki oto przepis na tradycyjny \u015bl\u0105ski Streuselkuchen:
\nPrzygotuj ciasto na dro\u017cd\u017cach piwnych, jak do ka\u017cdego pieczenia, lecz bez rodzynek i migda\u0142\u00f3w, ale za to z kilkoma jajkami wi\u0119cej. Kruszonk\u0119 przygotuj ze 120 g cukru polanych 375 g roztopionego mas\u0142a i dodaj tak\u0105 ilo\u015b\u0107, m\u0105ki jak\u0105 przyjmie masa. Dorzu\u0107 do tego tak\u017ce nieco wanilii i porz\u0105dn\u0105 szczypt\u0119 cynamonu, aby mocno by\u0142o go czu\u0107. Grudkami, kt\u00f3re si\u0119 uformuj\u0105, posyp ciasto i piecz przez godzin\u0119 w dobrze nagrzanym piecu.
\nStreuselkuchen dla wielu wroc\u0142awian by\u0142 ciastem wyj\u0105tkowym, zawsze obecnym na uroczy\u015bcie nakrytym stole, podczas \u015bwi\u0105t, urodzin, chrzci i wesela. I cho\u0107 niejedna bu\u0142ka czy babka a\u017c p\u0119ka\u0142y od rodzynek czy mig?da\u0142\u00f3w i cho\u0107 wspaniale pachnia\u0142y mas\u0142em i wanili\u0105, i cho\u0107 te\u017c cieszy\u0142y si\u0119 niema\u0142ym uznaniem mieszka\u0144c\u00f3w miasta – to jednak tylko Streuselkuchen nosi\u0142 szlachetne miano ciasta. W wielu domach podawano go na specjalnych deskach przeznaczonych tylko do tego celu. Jeden z weselnych zwyczaj\u00f3w, kt\u00f3ry przenikn\u0105\u0142 do miasta wraz z tradycj\u0105 ludow\u0105, na?kazywa\u0142 weselnikom id\u0105cym za pann\u0105 m\u0142od\u0105 rzuca\u0107 jej to ciasto pod nogi. Inny za\u015b zwyczaj nakazywa\u0142 nowo\u017ce\u0144com nape\u0142ni\u0107 przed domem we?selnym du\u017cy kosz wiklinowy pokrojonym na kawa\u0142ki ciastem, z kt\u00f3rego dzieci i biedacy mogli bra\u0107, ile chcieli. W wielu ubogich rodzinach pod?czas uroczysto\u015bci szybciej mog\u0142o zabrakn\u0105\u0107 mi\u0119sa ni\u017c Streuselkuchen. W domach mieszcza\u0144skich za\u015b by\u0142 on nieod\u0142\u0105cznym uzupe\u0142nieniem popo\u0142udniowej kawy czy herbaty, zw\u0142aszcza w niedziel\u0119. Ciasto to oraz ma?\u0142a mocna kawa by\u0142y te\u017c mi\u0142ym zako\u0144czeniem spaceru po mie\u015bcie, tak dla wroc\u0142awian – a dodajmy, i\u017c w oczach przyjezdnych uchodzili wroc\u0142awianie za „urodzonych spacerowicz\u00f3w” – jak i dla licznie przybywaj\u0105cych do miasta go\u015bci.”<\/p>\n