Mo\u017ce jednak nie tak nale\u017ca\u0142o napisa\u0107. Chodzi mi bowiem o pierniki, ich histori\u0119, sposoby pieczenia, smak itp., itd. A wszystko w kontek\u015bcie sobotniego po\u0142udnia sp\u0119dzonego w Polskim Radio IV czyli w Euro Radio. Ta sympatyczna stacja (pozdrowienia i serdeczno\u015bci dla ca\u0142ej za\u0142ogi) po\u015bwi\u0119ci\u0142a a\u017c dwa dni na opowiedzenie wszystkiego o tym toru\u0144skim przysmaku. Audycje nadawane by\u0142y oczywi\u015bcie z Torunia i tylko my (czyli Basia oraz ja) siedzieli\u015bmy w studio warszawskim i to przez kilkana\u015bcie minut przepe\u0142nionych s\u0142odycz\u0105.
\nBasia wda\u0142a si\u0119 w rozwa\u017cania piernikowe ale sko\u0144czy\u0142a oczywi\u015bcie na swoim ulubionym cie\u015bcie jesiennym czyli placku ze \u015bliwkami. Zd\u0105\u017cy\u0142a jeszcze wspomnie\u0107 o starym przepisie na szary sos, kt\u00f3ry bez piernika po prostu nie istnieje. Ja za\u015b dorzuci\u0142em\u00a0– w ramach ods\u0142adzania\u00a0– przepis na w\u0105tr\u00f3bk\u0119 g\u0119si\u0105 (zbli\u017ca si\u0119 listopad) na pierniku.
\nPogadali\u015bmy i tyle. Ale przy okazji od\u015bwie\u017cyli\u015bmy swoje informacje piernikowe. A to przecie\u017c historia\u00a0 Polski.
\nPierwsze zapiski o toru\u0144skim rzemio\u015ble piernikarskim pochodz\u0105 z 1380 roku i wymieniaj\u0105 piekarza o nazwisku Niclos Czan. Historycy jednak twierdz\u0105, \u017ce\u00a0 pierniki wypiekano w Toruniu ju\u017c sto lat wcze\u015bniej. Zawodem tym\u00a0 trudnili si\u0119 piekarze, zwani ciastkarzami, a znacznie\u00a0 p\u00f3\u017aniej piernikarzami. Pierniki wypiekano tak\u017ce w miejscowych klasztorach \u017ce\u0144skich.
\nPierniki by\u0142y tak\u017ce inspiracj\u0105 dla poet\u00f3w.\u00a0 W XIV wieku powsta\u0142 wiersz anonimowego poety a napisany po \u0142acinie. „O pieprznym chlebie czyli pierniku toru\u0144skim”, w kt\u00f3rym to poemacie autor\u00a0 wychwala w\u0142a\u015bciwo\u015bci i zalety piernika.
\nEtymologia s\u0142owa piernik dowodzi,\u00a0 \u017ce\u00a0 pochodzi ono od nazwy przyprawy korzennej, zwanej piern\u0105, kt\u00f3r\u0105 dodawano do ciasta z m\u0105ki i miodu. Pierniki wypiekane by\u0142y wed\u0142ug wielu i r\u00f3\u017cnych receptur.\u00a0 Ka\u017cda z nich by\u0142a pilnie strze\u017cona przez mistrz\u00f3w.\u00a0 S\u0105 jednak, cho\u0107 nieliczne, dowody wsp\u00f3\u0142pracy mistrz\u00f3w. Nawet mi\u0119dzynarodowe. W 1556 roku zawarto porozumienie mi\u0119dzy Toruniem a Norymberg\u0105, polegaj\u0105ce na tym, \u017ce toru\u0144scy piernikarze mieli prawo wypieka\u0107 pierniki oparte o przepis norymberski, a piernikarze norymberscy o przepis toru\u0144ski. Nie dotyczy\u0142o to ju\u017c znacznie bli\u017cszego Kr\u00f3lewca\u00a0 gdzie podj\u0119to pr\u00f3by odtworzenia doskona\u0142ego smaku piernik\u00f3w z Torunia. Sko\u0144czy\u0142o to si\u0119 dla kr\u00f3lewieckich plagiator\u00f3w \u017ale.
\nDzi\u015b tak\u017ce o pierniki toru\u0144skie tocz\u0105 si\u0119 procesy s\u0105dowe. Wytw\u00f3rnia „Kopernik”, kt\u00f3ra jest kontynuatork\u0105 starego zak\u0142adu piernikarskiego mistrza Weesego, zastrzeg\u0142a monopol na nazw\u0119 „piernik toru\u0144ski”. Sprawa toczy\u0142a si\u0119 wiele lat i przesz\u0142a przez wiele instancji s\u0105dowych. Przed dwoma laty „Kopernik” sta\u0142 si\u0119 jedynym prawnym w\u0142a\u015bcicielem tej nazwy. Na szcz\u0119\u015bcie przy okazji pierniki nie straci\u0142y swego cudownego smaku.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mo\u017ce jednak nie tak nale\u017ca\u0142o napisa\u0107. Chodzi mi bowiem o pierniki, ich histori\u0119, sposoby pieczenia, smak itp., itd. A wszystko w kontek\u015bcie sobotniego po\u0142udnia sp\u0119dzonego w Polskim Radio IV czyli w Euro Radio. Ta sympatyczna stacja (pozdrowienia i serdeczno\u015bci dla ca\u0142ej za\u0142ogi) po\u015bwi\u0119ci\u0142a a\u017c dwa dni na opowiedzenie wszystkiego o tym toru\u0144skim przysmaku. Audycje nadawane […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2055"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2055"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2055\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2055"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2055"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2055"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}