A\u017c dwa razy by\u0142em ostatnio na wsi. Rozbudowa czy raczej przebudowa letniej kuchni powoli posuwa si\u0119 naprz\u00f3d. Trawnik zg\u0119stnia\u0142 i naprawd\u0119 doda\u0142 urody domowi. Nocowa\u0107 mo\u017cna, cho\u0107 przedwczesne wy\u0142\u0105czenie wody znacznie to utrudnia. Trzeba bowiem korzysta\u0107 ze „s\u0142awojki” stoj\u0105cej w lesie, kt\u00f3ra przed 35 laty by\u0142a we wsi pierwsz\u0105 tego typu inwestycj\u0105. Teraz wszyscy szczyc\u0105 si\u0119 b\u0142yszcz\u0105cymi biel\u0105 \u0142azienkami a najbli\u017csi s\u0105siedzi k\u0142ad\u0105 w\u0142a\u015bnie zagraniczne kafelki i chyba montuj\u0105 z\u0142ote klamki, \u017ce o sedesie nie wspomn\u0119.<\/p>\n
Wiele dzieje si\u0119 tej jesieni na naszej wsi. Kolejny s\u0105siad swoje pi\u0119\u0107 hektar\u00f3w dzia\u0142ki, na kt\u00f3rej jeszcze nic nie wybudowa\u0142, postanowi\u0142 ogrodzi\u0107 \u017cywop\u0142otem z krzew\u00f3w dzikiej r\u00f3\u017cy. Zastanawia\u0142em si\u0119 czy warto wyrzuca\u0107 tyle pieni\u0119dzy na tego typu ogrodzenie ale po przeczytaniu tekstu, kt\u00f3ry we fragmentach przytaczam ni\u017cej, zmieni\u0142em zdanie. Dla wszystkich s\u0105siad\u00f3w b\u0119dzie to r\u00f3\u017cany raj. Zw\u0142aszcza jesieni\u0105. Zaraz to zrozumiecie.<\/p>\n
„Przy swoich siostrach, r\u00f3\u017cach ozdobnych, wygl\u0105da jak kopciuszek. Jesieni\u0105 jednak to dzika r\u00f3\u017ca zostaje kr\u00f3low\u0105 sezonu. Jej czerwone owoce s\u0105 wyj\u0105tkowo cenne dla zdrowia. Syrop albo herbatka z dzikiej r\u00f3\u017cy to antidotum na zimowe s\u0142abo\u015bci. Wyci\u0105g w kapsu\u0142kach \u0142agodzi b\u00f3le staw\u00f3w, a olejek piel\u0119gnuje urod\u0119” – twierdzi dr Jadwiga Jurkjan w artykule zamieszczonym w cz\u0119sto przeze mnie cytowanym miesi\u0119czniku rozdawanym w aptekach a zatytu\u0142owanym „Moda na zdrowie”.<\/p>\n
Dzika r\u00f3\u017ca, rosa canina, ro\u015bnie niemal wsz\u0119dzie. Przy drogach, na polach, na skraju las\u00f3w czy przy domach. M\u00f3wi si\u0119 wi\u0119c na ni\u0105 polna. Albo psia, pono\u0107 dlatego, \u017ce staro\u017cytni Rzymianie podawali owoce r\u00f3\u017cy pogryzionym przez w\u015bciek\u0142e psy. Medycyna nie potwierdza tego zastosowania. Ale ju\u017c na wzmacniaj\u0105ce dzia\u0142anie r\u00f3\u017canej terapii s\u0105 dowody. Jak podaje Ernest Michalski, za\u0142o\u017cyciel Fundacji Polska R\u00f3\u017ca, dzi\u0119ki owocom rosa canina Anglicy w dobrym zdrowiu przetrwali blokad\u0119 wyspy w czasie II wojny \u015bwiatowej. Syrop z dzikiej r\u00f3\u017cy by\u0142 wtedy przydzielany wszystkim obywatelom na kartki. Czerwone, g\u0142adkie owoce rosa canina wraz z owocami r\u00f3\u017cy francuskiej (rosa gallica), r\u00f3\u017cy stulistnej (rosa centifolia) oraz r\u00f3\u017cy girlandowej (rosa cinnamomea) i r\u00f3\u017cy pomarszczonej (rosa rugosa) stanowi\u0105 grup\u0119 surowc\u00f3w ma\u0142o efektownych, ale wyj\u0105tkowo cennych dla zdrowia.<\/p>\n
Przez szereg lat r\u00f3\u017ca dzika wydawa\u0142a si\u0119 nieco zapomniana w farmacji. Sama nie imponuje ani wygl\u0105dem, ani zapachem. Triumfy \u015bwi\u0119ci\u0142y wiele wiek\u00f3w temu jej siostry ozdobne, kt\u00f3rych pi\u0119kno i zapach wykorzystywano do ozdoby oraz przygotowywania aromatycznych k\u0105pieli i tworzenia wykwintnych potraw oraz win. Ona sama funkcjonowa\u0142a g\u0142\u00f3wnie w postaci tysi\u0119cy aromatycznych p\u0142atk\u00f3w zamkni\u0119tych w s\u0142ojach ekstrawaganckiej konfitury. Skromno\u015b\u0107 wygl\u0105du owoc\u00f3w i nasion dzikiej r\u00f3\u017cy wynagradza jednak to, co w ich wn\u0119trzu. Bogactwo substancji aktywnych pozwala na traktowanie ich jako cennego surowca zielarskiego. Nie tylko w postaci mieszanek zio\u0142owych do sporz\u0105dzania tradycyjnych napar\u00f3w o delikatnej barwie i smaku. R\u00f3wnie\u017c do produkcji proszk\u00f3w, syrop\u00f3w, kropli, kapsu\u0142ek oraz pozyskiwania oleju z nasion. (…)<\/p>\n
Olej z nasion r\u00f3\u017cy mo\u017ce by\u0107 bardzo przydatny w dermatologii i kosmetyce. Zauwa\u017cono, \u017ce przyspiesza gojenie sk\u00f3ry, ale ta w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 wymaga jeszcze potwierdzenia w szczeg\u00f3\u0142owych badaniach. Tymczasem olejek r\u00f3\u017cany z p\u0142atk\u00f3w stosowany jest w perfumerii i aromatoterapii, a olej r\u00f3\u017cany uzyskiwany z nasion r\u00f3\u017cy – przede wszystkim w kosmetyce, jako sk\u0142adnik specyfik\u00f3w do piel\u0119gnacji cery wra\u017cliwej, sk\u00f3ry o os\u0142abionych i p\u0119kaj\u0105cych naczynkach krwiono\u015bnych oraz specyfik\u00f3w do ochrony przeciws\u0142onecznej. Znajduje si\u0119 te\u017c w sk\u0142adzie kosmetyk\u00f3w do piel\u0119gnacji w\u0142os\u00f3w. Za jego dobroczynne dzia\u0142anie piel\u0119gnacyjne odpowiadaj\u0105 nienasycone kwasy t\u0142uszczowe, kt\u00f3re wzmacniaj\u0105 naturalny p\u0142aszcz ochronny i uelastyczniaj\u0105 sk\u00f3r\u0119. Bogactwo witaminy C znajduj\u0105cej si\u0119 w doustnie stosowanych preparatach r\u00f3\u017cy dzikiej wzmaga proces syntezy kolagenu, w\u0142\u00f3kna potrzebnego dla utrzymania m\u0142odo\u015bci sk\u00f3ry.”<\/p>\n
* Rzymianie p\u0142atkami r\u00f3\u017c nape\u0142niali poduszki. Mia\u0142y uspokoi\u0107 i sprowadzi\u0107 sen.
\n* Z owoc\u00f3w mo\u017cna zrobi\u0107 \u015bwietne wino. 1 kg owoc\u00f3w zasypujemy 1 kg cukru i zalewamy 3 litrami wody. Musi fermentowa\u0107 3 miesi\u0105ce.\u00a0<\/p>\n
No to teraz czekamy na kolejne jesienie i r\u00f3\u017cane \u017cniwa. Niekt\u00f3rzy pr\u00f3bowali\u00a0robione przez Basi\u0119\u00a0rogaliki z konfitur\u0105 z p\u0142atk\u00f3w r\u00f3\u017cy. Wi\u0119c wiedz\u0105 jak potrafimy wykorzysta\u0107 te kwiatki.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
A\u017c dwa razy by\u0142em ostatnio na wsi. Rozbudowa czy raczej przebudowa letniej kuchni powoli posuwa si\u0119 naprz\u00f3d. Trawnik zg\u0119stnia\u0142 i naprawd\u0119 doda\u0142 urody domowi. Nocowa\u0107 mo\u017cna, cho\u0107 przedwczesne wy\u0142\u0105czenie wody znacznie to utrudnia. Trzeba bowiem korzysta\u0107 ze „s\u0142awojki” stoj\u0105cej w lesie, kt\u00f3ra przed 35 laty by\u0142a we wsi pierwsz\u0105 tego typu inwestycj\u0105. Teraz wszyscy szczyc\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2082"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2082"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2082\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2082"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2082"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2082"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}