![\"\"](\"\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/karp-jeden-300x131.jpg\" "\\"karp-jeden\\"")
<\/p>\nBardzo rzadko pisuj\u0119 o kuchni \u017cydowskiej. Zw\u0142aszcza koszernej. Nie jest to bowiem kuchnia przeze mnie faworyzowana. Czasem wspominam tylko pisz\u0105c o historii polskich da\u0144, \u017ce wiele z nich to przepisy „wykradzione” z kuchni polskich \u017byd\u00f3w. Fachowcem w tej dziedzinie jest Barbara, kt\u00f3ra przed paroma laty opracowa\u0142a, rozszerzy\u0142a i poprzedzi\u0142a wst\u0119pem o koszerno\u015bci ksi\u0105\u017ck\u0119 Rebeki Wolff.<\/p>\n
Dzi\u015b zabieram g\u0142os sprowokowany przez stacj\u0119 Kuchnia TV, kt\u00f3ra rozpocz\u0119\u0142a emisj\u0119 serii „Koszer macher” w\u0142a\u015bnie o tej kuchni. Polecaj\u0105c widowisko Kuchnia TV pisze:
\nMadonna pije wino z Kanny, Bono je sushi certyfikowane przez rabin\u00f3w, Donald Trump umawia si\u0119 na biznesowe lunche w jednej z koszernych restauracji na Manhatanie, Steven Spielberg, Kate Moss, Sasha Baron Cohen te\u017c jedz\u0105 koszernie. Koszerno\u015b\u0107 sta\u0142a si\u0119 w wielu \u015brodowiskach mod\u0105 i oznak\u0105 intelektualnych poszukiwa\u0144.<\/p>\n
Jednym z prekursor\u00f3w powrotu do tradycji przodk\u00f3w by\u0142 Kirk Douglas, kt\u00f3ry prawie 20 lat temu, jako jeden z pierwszych celebryt\u00f3w zrewidowa\u0142 swoje podej\u015bcie do jedzenia. Paul Newman posun\u0105\u0142 si\u0119 dalej i stworzy\u0142 firm\u0119 produkuj\u0105c\u0105 koszerne wyroby spo\u017cywcze. Koszerno\u015b\u0107 ju\u017c dawno sta\u0142a si\u0119 wyznacznikiem stylu w Stanach Zjednoczonych. R\u00f3wnie\u017c w Europie kuchnia koszerna \u015bwi\u0119ci triumfy, w Polsce jednak niewiele si\u0119 o niej m\u00f3wi, nie ma te\u017c restauracji koszernych…<\/p>\n
Malka Kafka w swoim programie odkrywa przed widzami tajemnice kuchni koszernej.
\nProgram Malki przybli\u017ca zjawisko kosheru, gospodyni zaprasza w podr\u00f3\u017c po \u017cydowskim \u015bwiecie ukazuj\u0105c jego r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107. W warszawskiej kuchni Malka przygotowuje swoje autorskie dania koszerne z dost\u0119pnych w Polsce produkt\u00f3w.<\/p>\n
Malka Kafka jest \u017byd\u00f3wk\u0105, jej m\u0105\u017c Izraelczykiem. Poznali si\u0119 przez internet i zdecydowali wsp\u00f3lnie mieszka\u0107 w Warszawie. Prowadz\u0105 otwarty dom, przyjaciele cz\u0119sto odwiedzaj\u0105 ich, by wsp\u00f3lnie biesiadowa\u0107. Malka \u015bwietnie gotuje, posiada wiedz\u0119 na temat koszerno\u015bci, judaizmu, \u015bwiata \u017cydowskiego i gotowania. W kwietniu 2010 roku Malka otworzy\u0142a „Tel Aviv” – pierwsz\u0105 koszern\u0105 kawiarni\u0119 w Centrum Warszawy. Program „Koszer macher” jest emitowany na antenie Kuchni.tv w ka\u017cd\u0105 sobot\u0119, o godzinie 14:35<\/p>\n
W\u0142a\u015bciwie trudno jest m\u00f3wi\u0107 o jednej kuchni \u017cydowskiej, bo jest ich tyle ile spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskich rozsianych po ca\u0142ym \u015bwiecie – inna jest kuchnia \u017byd\u00f3w polskich, a zupe\u0142nie inna \u017byd\u00f3w indyjskich. Jedn\u0105 z cech przepis\u00f3w kuchni \u017cydowskiej jest przestrzeganie podstawowych zasad koszerno\u015bci – u\u017cywania produkt\u00f3w z dozwolonych zwierz\u0105t, nie \u0142\u0105czenia mleka i mi\u0119sa i zakazu spo\u017cywania krwi. Nie ka\u017cda jednak restauracja oferuj\u0105ca kuchni\u0119 \u017cydowsk\u0105 jest koszerna, wr\u0119cz przeciwnie – w Polsce prawie wszystkie s\u0105 niekoszerne, bazuj\u0105 jedynie na tradycyjnych przepisach \u017cyd\u00f3w aszkenazyjskich.<\/p>\n
Koszerno\u015b\u0107 wynika z religijnego podzia\u0142u pokarm\u00f3w na koszerne – czyste (dozwolone) i trefne – nieczyste (zakazane). Podzia\u0142 ten oparty jest na Biblii, na nakazach Pi\u0119cioksi\u0119gu Moj\u017cesza (Tory) i p\u00f3\u017aniejszych interpretacjach tych praw przez rabin\u00f3w. Zasadno\u015bci tego podzia\u0142u nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c szuka\u0107 w przestrzeganiu higieny w warunkach pustynno – tropikalnych. Oddzielanie poszczeg\u00f3lnych produkt\u00f3w \u017cywno\u015bciowych gwarantowa\u0142o ochron\u0119 ich przed psuciem.<\/p>\n
Kuchnia koszerna wyklucza u\u017cycie mi\u0119sa niekt\u00f3rych zwierz\u0105t, niekt\u00f3rych ryb i owad\u00f3w, krwi oraz \u0142\u0105czenia mi\u0119sa z mlekiem. Mi\u0119so musi pochodzi\u0107 ze specjalnego, rytualnego uboju zwanego szechit\u0105 kt\u00f3rego jednym z cel\u00f3w jest pozbawienie zwierz\u0119cia \u017cycia w najmniej bolesny dla niego spos\u00f3b.<\/p>\n
<\/p>\n
B\u0119dzie karp po \u017cydowsku<\/em><\/p>\n Z powodu wykorzystywania niekt\u00f3rych produkt\u00f3w regionalnych i podobie\u0144stw zwi\u0105zanych z nakazami religijnymi kuchnia \u017cydowska posiada wiele cech wsp\u00f3lnych z kuchni\u0105 arabsk\u0105. Jednak w kuchni \u017cydowskiej widoczne s\u0105 tak\u017ce wp\u0142ywy kuchni r\u00f3\u017cnych narod\u00f3w. Wi\u0105\u017ce si\u0119 to z rozproszeniem spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskich na ca\u0142ym \u015bwiecie i przejmowaniem przez nie cech lokalnych kuchni. Wiele da\u0144 powstawa\u0142o przez adaptacj\u0119 miejscowych przepis\u00f3w kulinarnych do nakaz\u00f3w religii moj\u017ceszowej. Wiele potraw kuchni \u017cydowskiej wpisa\u0142o si\u0119 na sta\u0142e do kuchni innych narod\u00f3w. Dania, takie jak karp po \u017cydowsku, cha\u0142ka, strudel, sernik czy placki kartoflane figuruj\u0105ce w ksi\u0105\u017ckach\u00a0 polskich pochodz\u0105 w\u0142a\u015bnie z kuchni \u017cydowskiej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bardzo rzadko pisuj\u0119 o kuchni \u017cydowskiej. Zw\u0142aszcza koszernej. Nie jest to bowiem kuchnia przeze mnie faworyzowana. Czasem wspominam tylko pisz\u0105c o historii polskich da\u0144, \u017ce wiele z nich to przepisy „wykradzione” z kuchni polskich \u017byd\u00f3w. Fachowcem w tej dziedzinie jest Barbara, kt\u00f3ra przed paroma laty opracowa\u0142a, rozszerzy\u0142a i poprzedzi\u0142a wst\u0119pem o koszerno\u015bci ksi\u0105\u017ck\u0119 Rebeki Wolff. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2132"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2132"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2132\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2132"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2132"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2132"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}