\u00a0<\/p>\n
Co rok, po Wielkanocy, wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas narzeka na zepsucie obyczaj\u00f3w czyli po prostu na chamstwo, kt\u00f3re jest nie tylko tolerowane ale wr\u0119cz pokazywane jako pyszna zabawa. Mam na my\u015bli obyczaje dyngusowe, kt\u00f3re jak Polska d\u0142uga i szeroka opanowa\u0142y ulice miast, miasteczek i (o dziwo w znacznie mniejszym stopniu) wsi. Wszystkie telewizje i tabloidy bez opami\u0119tania pokazuj\u0105 watahy m\u0142odych \u0142obuz\u00f3w wylewaj\u0105cych wiadra wody na przechodni\u00f3w i samochody. Niekt\u00f3rzy oburzaj\u0105\u00a0 si\u0119 ale ich pisk niknie w ha\u0142asie entuzjazmu wyra\u017canego pod adresem uczestnik\u00f3w ludowcu zabawy w \u015amigus-Dyngus.
\nMusia\u0142em\u00a0– z okazji nagrywania \u015bwi\u0105tecznej\u00a0 audycji do jednej z radiostacji\u00a0– si\u0119gn\u0105\u0107 do „Opisu obyczaj\u00f3w” J\u0119drzeja Kitowicza i c\u00f3\u017c tam takiego wyczyta\u0142em na temat dyngusowych obyczaj\u00f3w? Ot\u00f3\u017c brutalne polewanie trwa w naszym kraju co najmniej od czas\u00f3w saskich. Subtelniaki na czas lanego poniedzia\u0142ku winni wi\u0119c zabarykadowa\u0107 si\u0119 w swoich domach. Ja tak w\u0142a\u015bnie zrobi\u0119. I na \u015bwiat wystawi\u0119 g\u0142ow\u0119 dopiero po \u015bwi\u0119tach.
\nA oto co pisze Kitowicz: „By\u0142a to swawola powszechna w ca\u0142ym kraju tak mi\u0119dzy posp\u00f3lstwem, jako te\u017c mi\u0119dzy dystyngwowanymi: w poniedzia\u0142ek wielkanocny m\u0119\u017cczy\u017ani oblewali wod\u0105 kobiety, a we wtorek i w inne nast\u0119puj\u0105ce dni kobiety m\u0119\u017cczyzn, uzurpuj\u0105c sobie tego prawa a\u017c do Zielonych \u015awi\u0105tek, ale nie praktykuj\u0105c d\u0142u\u017cej jak do kilku dni.
\nOblewali si\u0119 rozmaitym sposobem. Amanci dystyngwowani, chc\u0105c t\u0119 ceremoni\u0105 odprawi\u0107 na amantkach swoich bez ich przykro\u015bci, oblewali je lekko r\u00f3\u017can\u0105 lub inn\u0105 pachn\u0105c\u0105 wod\u0105 po r\u0119ce, a najwi\u0119cej po gorsie ma\u0142\u0105 jak\u0105 sikawk\u0105 albo flaszeczk\u0105. Kt\u00f3rzy za\u015b przek\u0142adali swawol\u0105 nad dyskrecj\u0105, nie maj\u0105c do niej \u017cadnej racji, oblewali damy wod\u0105 prost\u0105, chlustaj\u0105c garkami, szklenicami, du\u017cymi sikawkami i prosto w twarz lub od n\u00f3g do g\u00f3ry. A gdy si\u0119 rozswawolowa\u0142a kompania, panowie i dworzanie, panie, panny, nie czekaj\u0105c dnia swego, lali jedni drugich wszelkimi statkami, jakich dopa\u015b\u0107 mogli; hajducy i lokaje donosili cebrami wody, a kompania dystyngwowana, czerpaj\u0105c od nich, goni\u0142a si\u0119 i oblewa\u0142a od st\u00f3p do g\u0142\u00f3w, tak i\u017c wszyscy zmoczeni byli, jakby wyszli z jakiego potopu. Sto\u0142y, sto\u0142ki, kanapy, krzes\u0142a, \u0142\u00f3\u017cka, wszystko to by\u0142o zmoczone, a pod\u0142ogi – jak stawy – wod\u0105 zalane. Dlatego gdzie taki dyngus, mianowicie u m\u0142odego ma\u0142\u017ce\u0144stwa, mia\u0142 by\u0107 odprawiany, pouprz\u0105tali wszystkie meble kosztowniejsze i sami si\u0119 poubierali w suknie najpodlejsze, takowych materyj, kt\u00f3rym woda niewiele albo w cale nie szkodzi\u0142a.
\nNajwi\u0119ksza by\u0142a rozkosz przydyba\u0107 jak\u0105 dam\u0119 w \u0142\u00f3\u017cku, to ju\u017c ta nieboga musia\u0142a p\u0142ywa\u0107 w wodzie mi\u0119dzy poduszkami i pierzynami jak mi\u0119dzy ba\u0142wanami; przytrzymana albowiem od silnych m\u0119\u017cczyzn, nie mog\u0142a si\u0119 wyrwa\u0107 z tego potopu; kt\u00f3rego unikaj\u0105c, mia\u0142y w pami\u0119ci damy w ten dzie\u0144 wstawa\u0107 jak najraniej albo te\u017c dobrze zatarasowa\u0107 pokoje sypialne. Ile za\u015b do m\u0119\u017cczyzn, ci w \u0142\u00f3\u017ckach nie mogli podlega\u0107 od kobiet takowej powodzi, maj\u0105c wi\u0119ksz\u0105 si\u0142\u0119 do odporu, a s\u0142abszy atak przez naturalny wstyd, nie pozwalaj\u0105cy kobietom ujmowa\u0107 i dotrzymowa\u0107 krzepko m\u0119\u017cczyzn\u0119 rozebranego.
\nBywa\u0142o nieraz, i\u017c zlana wod\u0105 jak mysz osoba, a jeszcze w dzie\u0144 zimny, dosta\u0142a st\u0105d febry, na co bynajmniej nie zwa\u017cano, byle si\u0119 zadosy\u0107 sta\u0142o powszechnemu zwyczajowi. Takie\u017c dyngusy odprawia\u0142y si\u0119 i po miastach mi\u0119dzy osobami poufa\u0142ymi. Parobcy za\u015b po wsiach \u0142apali dziewki (kt\u00f3re si\u0119 w ten dzie\u0144, jak mog\u0142y, kry\u0142y), z\u0142apan\u0105 zawlekli do stawu albo do rzeki i tam wzi\u0105wszy za nogi i r\u0119ce wrzucili, albo te\u017c w\u0142o\u017cywszy w koryto przy studni lali wod\u0105 poty, p\u00f3ki si\u0119 im podoba\u0142o.
\nPo ulicach za\u015b w miastach i wsiach m\u0142odzie\u017c obojej p\u0142ci czatowa\u0142a z sikawkami i garkami z wod\u0105 na przechodz\u0105cych; i nieraz chc\u0105c dziewka obla\u0107 jakiego gargasa albo ch\u0142opiec dziewczyn\u0119, obla\u0142 inn\u0105 jak\u0105 osob\u0119 s\u0142uszn\u0105 i nieznajom\u0105, czasem ksi\u0119dza, starca powa\u017cnego lub star\u0105 bab\u0119. Kobiety wiedz\u0105ce, i\u017c im m\u0119\u017cczy\u017ani mog\u0105 sto razy lepiej odda\u0107, nigdy dyngusu nie zaczyna\u0142y i rade by\u0142y, gdy si\u0119 bez niego obej\u015b\u0107 mog\u0142y; ale zaczepione od m\u0119\u017cczyzn, pod\u0142ug mo\u017cno\u015bci oddawa\u0142y za swoje.
\nTemu dyngusowi pocz\u0105tek dwojaki naznaczano. Jedni m\u00f3wi\u0105, i\u017c si\u0119 wzi\u0105\u0142 z Jerozolimy, gdzie \u017bydzi\u00a0 schodz\u0105cych si\u0119 i rozmawiaj\u0105cych o zmartwychwstaniu Chrystusowym wod\u0105 z okien oblewali dla rozp\u0119dzenia z kupy i przyt\u0142umienia takowych powie\u015bci. Drudzy, i\u017c ma pocz\u0105tek dyngus od wprowadzenia wiary \u015bwi\u0119tej do Polski, w pocz\u0105tkach kt\u00f3rej nie mog\u0105c wielkiej liczby przyjmuj\u0105cej wiar\u0119 chrzci\u0107 w pojedynczych osobach, nap\u0119dzali t\u0142umy do wody i w niej nurzali. Wolno wierzy\u0107, jak si\u0119 komu podoba. Genealogii zwyczaj\u00f3w nie wywodz\u0119, tylko jakie by\u0142y pod panowaniem Augusta III, opisuj\u0119, dotykaj\u0105c kiedy niekiedy pocz\u0105tk\u00f3w, ile mi si\u0119 s\u0142ysze\u0107 o nich dosta\u0142o.”
\nCiekawi mnie tylko czy ganiaj\u0105cy z wiadrami wody po naszych ulicach mieli kiedykolwiek w r\u0119ku dzie\u0142o Kitowicza?!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00a0 Co rok, po Wielkanocy, wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas narzeka na zepsucie obyczaj\u00f3w czyli po prostu na chamstwo, kt\u00f3re jest nie tylko tolerowane ale wr\u0119cz pokazywane jako pyszna zabawa. Mam na my\u015bli obyczaje dyngusowe, kt\u00f3re jak Polska d\u0142uga i szeroka opanowa\u0142y ulice miast, miasteczek i (o dziwo w znacznie mniejszym stopniu) wsi. Wszystkie telewizje i tabloidy […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2452"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2452"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2452\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2464,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2452\/revisions\/2464"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2452"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2452"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2452"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}