Marta Norkowska (cytowana tu do\u015b\u0107 cz\u0119sto) w swej ksi\u0105\u017cce „Najnowsza kuchnia wytworna i gospodarska” wydanej w 1903 roku podpowiada menu kolacyjne z doborem win stosownych do poszczeg\u00f3lnych potraw. I s\u0105 to wina nam dobrze znane, a ich wyb\u00f3r i dzi\u015b by\u0142by dobrze przyj\u0119ty przez sto\u0142ownik\u00f3w.
\n„Gdy zarz\u0105d w kuchni i przy stole nale\u017cy wy\u0142\u0105cznie do pani domu, do obowi\u0105zk\u00f3w gospodarza nale\u017cy wyb\u00f3r win i wszelkich napoj\u00f3w maj\u0105cych by\u0107 podanych w czasie obiadu lub kolacyi. Nie m\u00f3wi\u0119 tu o codziennych obiadach ani o skromnych zebraniach rodzinnych, tam bowiem zdrowie, zwyczaje i zasoby pieni\u0119\u017cne rz\u0105dz\u0105 i przemawiaj\u0105; zupe\u0142nie inaczej si\u0119. ma z wystawnemi ucztami, wykwintnymi festynami\u00a0– tu kuchnia z piwnic\u0105 musi i\u015b\u0107 w parze, gdy\u017c losy obiadu zale\u017c\u0105 nietylko od dobroci wina, ale i od porz\u0105dku, w jakim bywaj\u0105 podawane. Bo je\u017celi potrawy smacznie i wykwintnie wykonane a podane z niejakim artyzmem s\u0105 zaszczytem uczty, to dobre wina s\u0105 jej dusz\u0105 i rado\u015bci\u0105\u00a0– jest wi\u0119c rzecz\u0105 wielkiej wagi wiedzie\u0107, jakie wina i w jakim porz\u0105dku trzeba podawa\u0107.
\nPrzy przek\u0105skach, je\u017celi s\u0105 ostrygi, stawia si\u0119 odrazu na st\u00f3\u0142 bia\u0142e wino burgundzkie: Chablis lub Montrachet albo lekkie re\u0144skie, a dla pan\u00f3w mo\u017cna da\u0107 kilka gatunk\u00f3w piwa; po zupie podaje si\u0119 wina hiszpa\u0144skie: Mader\u0119, Portwein lub Xeres; przy rybach, wino lekkie bia\u0142e francuskie lub re\u0144skie. Je\u017celi, razem z ryb\u0105 lub po rybie podajemy potraw\u0119 mi\u0119sn\u0105 n. p. rozbef, pol\u0119dwic\u0119, pasztet na gor\u0105co itp., to konieczne lekkie wino czerwone Bordeaux albo lekkie w\u0119gierskie; razem z ponczem lub sorbetami, ukazuje si\u0119 s\u0142odkie wino francuskie Ch. d’Yquem, Latour blanche\u00a0– przy pieczystem podaje si\u0119 stare wina czerwone bordoskie i nieodzowny Burgund\u00a0– wina te daj\u0105 si\u0119 i w dalszym ci\u0105gu, je\u017celi po pieczystem podan\u0105 bywa potrawa zimna jak: Galantyna, Pasztet Strasburski, Homary itp. Ju\u017c przy jarzynach ukazuje si\u0119 kr\u00f3l win\u00a0– szampa\u0144skie, kt\u00f3re te\u017c dalej przy leguminach bez przerwy podawane by\u0107 winno. Na zako\u0144czenie, przy deserach i cukrach, jako ho\u0142d damom nale\u017cny, podawane bywaj\u0105 stare Tokaje i Miody\u00a0– a czasem na uwie\u0144czenie jakiego\u015b nadzwyczajnego festynu, niechaj ostatni toast, ostatnie „kochajmy si\u0119” spelnionem zostanie tym boskim nektarem: Lacrimae-Christi, albo starym omsza\u0142ym w\u0119grzynem.
\nButelki z winem otwarte, powinny by\u0107 poustawiane na stole, odmieniaj\u0105c czerwone wino z bialem; tylko szampa\u0144skie mo\u017ce sta\u0107 na boku zamro\u017cone.\u00a0\u00a0\u00a0 \u201a
\nObiad wystawny na 10 – 20 os\u00f3b.
\nKawior\u00a0… Ostrygi .\u00a0\u00a0 .\u00a0\u00a0 .\u00a0\u00a0 Chablis.
\n1.\u00a0Ros\u00f3\u0142 po kr\u00f3lewsku .\u00a0\u00a0 .
\nZupa \u017c\u00f3\u0142wiowa\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0…\u00a0\u00a0 Madeira, Xeres.
\nPaszteciki\u00a0
\n2.\u00a0\u0141oso\u015b na gor\u0105co, sos tatarski i holenderski.\u00a0\u00a0 Sauterne, Rudesheim.
\n3.\u00a0Comber sarni, sos truflowy – Margaux, W\u0119gierskie.
\n\u00a0
\n4.\u00a0Poncz rzymski .\u00a0\u00a0 .\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 .\u00a0\u00a0 Ch. d’Yquem.
\n5.\u00a0Indyki, Perliczki, .\u00a0\u00a0 .\u00a0\u00a0 .
\nKuropatwy, Jarz\u0105bki,\u00a0\u00a0 .\u00a0\u00a0 H. Brion, Ch. Lafitte.
\nSa\u0142aty, Kompoty\u00a0 .\u00a0\u00a0 .\u00a0\u00a0 .
\n6.\u00a0Homary na zimno,\u00a0 sos Remoulade\u00a0Chambertin.
\n7.\u00a0Karczochy\u00a0 Pommery, Monopole,
\nSzparagi\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Clicquot.
\n8.\u00a0Soufle morelowe. Bomby z lod\u00f3w.
\n9.\u00a0Desery, Owoce ….\u00a0\u00a0 Tokaj.
\n10. Kawa\u00a0Likiery-Koniaki.”<\/p>\n
Nie jestem pewien czy poradzi\u0142bym sobie z tak\u0105 kolacj\u0105. Nawet je\u015bli by ona trwa\u0142a wiele godzin. Wida\u0107 dawniej mieli ludzie wi\u0119ksze apetyty.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Marta Norkowska (cytowana tu do\u015b\u0107 cz\u0119sto) w swej ksi\u0105\u017cce „Najnowsza kuchnia wytworna i gospodarska” wydanej w 1903 roku podpowiada menu kolacyjne z doborem win stosownych do poszczeg\u00f3lnych potraw. I s\u0105 to wina nam dobrze znane, a ich wyb\u00f3r i dzi\u015b by\u0142by dobrze przyj\u0119ty przez sto\u0142ownik\u00f3w. „Gdy zarz\u0105d w kuchni i przy stole nale\u017cy wy\u0142\u0105cznie do […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3216"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3216"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3216\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3253,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3216\/revisions\/3253"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3216"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3216"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3216"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}