Ze s\u0142owami tymi mamy do czynienia na co dzie\u0144: widniej\u0105 na opakowaniach produkt\u00f3w i w artyku\u0142ach prasowych. Rozumiej\u0105 je doskonale fachowcy, ale wszyscy powinni si\u0119 w ich znaczeniu orientowa\u0107.<\/p>\n
St\u0105d pomys\u0142 swego rodzaju\u00a0 popularnego leksykonu, kt\u00f3ry w spos\u00f3b przyst\u0119pny obja\u015bni s\u0142owa z pogranicza nauki i… kuchni. Zaczynam od A.<\/p>\n
Agar<\/strong> – substancja wyst\u0119puj\u0105ca w wi\u0119kszo\u015bci glon\u00f3w nale\u017c\u0105cych do krasnorost\u00f3w, kt\u00f3ra jest wielocukrem o \u0142\u0105cz\u0105cym si\u0119 w skomplikowane sieci. Stosowany jest jako substancja \u017celuj\u0105ca.Nie jest szkodliwy dla zdrowia.<\/p>\n <\/p>\n Azotany<\/strong> – sole kwasu azotowego, kt\u00f3re mog\u0105 powstawa\u0107 w wyniku naturalnego obiegu azotu w przyrodzie, albo dostawa\u0107 si\u0119 do \u015brodowiska\u00a0 w postaci nawoz\u00f3w mineralnych lub zanieczyszcze\u0144 przemys\u0142owych. Azotany gromadz\u0105 si\u0119 w tkankach ro\u015blin, a ich du\u017ce dawki s\u0105 szkodliwe dla zdrowia. Dopuszczalna dzienna dawka, ustalona przez WHO (\u015awiatow\u0105 Organizacj\u0119 Zdrowia) wynosi 5 mg na kilogram wagi cia\u0142a.\u00a0 W Polsce\u00a0 zawarto\u015b\u0107 azotan\u00f3w w ro\u015blinach uprawianych wynosi \u015brednio: * dla marchwi 8,47 – 155,70; *dla cebuli 11,20 – 45,50; *dla sa\u0142aty 89,00 – 349,80; *dla pomidor\u00f3w 1,70 – 17,00 miligram\u00f3w na 100\u00a0\u00a0 gram\u00f3w warzywa.<\/p>\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 azotan\u00f3w dostaj\u0105cych si\u0119 do organizmu pochodzi z warzyw.\u00a0 Azotyn sodu czyli saletra, oraz azotany sodu i potasu s\u0142u\u017c\u0105 do peklowania mi\u0119sa, s\u0105 jedynymi znanymi konserwantami mog\u0105cymi zahamowa\u0107 rozw\u00f3j bakterii jadu kie\u0142basianego. Ich stosowanie to wynik koniecznego kompromisu, bowiem zatrucie jadem kie\u0142basianym jest bardzo gro\u017an\u0105 i cz\u0119sto \u015bmierteln\u0105 chorob\u0105. Szkodliwe dzia\u0142anie azotan\u00f3w polega na obni\u017caniu zdolno\u015bci organizmu do wykorzystywania witam,in z grup A i B, miedzi i bia\u0142ka, zwi\u0119kszeniu przyswajania cynku i niszczeniu hemoglobiny. W organizmie azotany mog\u0105 si\u0119 przekszta\u0142ca\u0107 w jeszcze bardziej szkodliwe azotyny, kt\u00f3rym przypisuje si\u0119 dzia\u0142anie rakotw\u00f3rcze.<\/p>\n Alkaloidy<\/strong> – zwi\u0105zki zaliczane do umownie utworzonej i nie do ko\u0144ca okre\u015blonej grupy farmakologicznie aktywnych wyci\u0105g\u00f3w ro\u015blinnych. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich to trucizny, wszystkie za\u015b maj\u0105 gorzki smak, kt\u00f3remu zawdzi\u0119czaja sw\u0105 nazw\u0119. Do grupy tej nale\u017c\u0105 m.in. atropina, morfina, kokaina, nikotyna, chinina, strychnina,\u00a0 i wyci\u0105gi z naparstnicy czyli digitalina i digitoksyna. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 alkaloid\u00f3w to zwi\u0105zki zasadowe tworz\u0105ce sole w reakcjach z kwasami. Nie wiadomo, czy s\u0105 to produkty uboczne przemiany materii ro\u015blin, czy te\u017c spe\u0142niaj\u0105 w ich organizmach jakie\u015b funkcje np. jako zwi\u0105zki chroni\u0105ce przed owadami czy reguluj\u0105ce wzrost.<\/p>\n Aspartan<\/strong> – substancja 200 razy s\u0142odsza od cukru, kt\u00f3ra do niedawna by\u0142 stosowana tylko do produkcji \u017cywno\u015bci dla os\u00f3b chorych na cukrzyc\u0119. Jest jedynym z trzech najcz\u0119\u015bciej u\u017cywanych s\u0142odzik\u00f3w, czyli substancji s\u0142odz\u0105cych nie zawieraj\u0105cych cukru, kt\u00f3ry jest dopuszczony do stosowania w \u017cywno\u015bci og\u00f3lnego przeznaczenia. W jego przypadku nie stwierdzono bowiem szkodliwego dzia\u0142ania na organizm cz\u0142owieka.<\/p>\n To by\u0142 dobry pocz\u0105tek. Mog\u0105 by\u0107 kolejne litery alfabetu. Je\u015bli uznacie, \u017ce warto ten leksykon uzupe\u0142nia\u0107. Sami te\u017c mo\u017cecie (a nawet powinni\u015bcie) t\u0119 encyklopedi\u0119 rozwija\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ze s\u0142owami tymi mamy do czynienia na co dzie\u0144: widniej\u0105 na opakowaniach produkt\u00f3w i w artyku\u0142ach prasowych. Rozumiej\u0105 je doskonale fachowcy, ale wszyscy powinni si\u0119 w ich znaczeniu orientowa\u0107. St\u0105d pomys\u0142 swego rodzaju\u00a0 popularnego leksykonu, kt\u00f3ry w spos\u00f3b przyst\u0119pny obja\u015bni s\u0142owa z pogranicza nauki i… kuchni. Zaczynam od A. Agar – substancja wyst\u0119puj\u0105ca w wi\u0119kszo\u015bci […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/323"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=323"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/323\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=323"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=323"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=323"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}