{"id":3396,"date":"2011-11-24T08:00:27","date_gmt":"2011-11-24T07:00:27","guid":{"rendered":"http:\/\/adamczewski.blog.polityka.pl\/?p=3396"},"modified":"2011-11-30T14:03:11","modified_gmt":"2011-11-30T13:03:11","slug":"karpie-z-doliny-baryczy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/2011\/11\/24\/karpie-z-doliny-baryczy\/","title":{"rendered":"Karpie z Doliny Baryczy"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Ta ryba\u00a0 powsta\u0142a dzi\u0119ki krzy\u017cowaniu linii karpia miejscowego zwanego milickim, z lini\u0105 w\u0119giersk\u0105. Dokonano tego\u00a0 w latach 60-tych XX wieku, dzi\u0119ki czemu uzyskano ryb\u0119 o wi\u0119kszej odporno\u015bci oraz tzw. fachowo –\u00a0wi\u0119kszym\u00a0 wygrzbiecenia i bogatszej tkance mi\u0119\u015bniowej. Fachowcy (i smakosze tak\u017ce) oceniaj\u0105, \u017ce jest to ryba szybko rosn\u0105ca i o wysokiej wydajno\u015bci mi\u0119snej.<\/p>\n

W stawach milickich hodowla karpi si\u0119ga wiele wiek\u00f3w wstecz. A od oko\u0142o stu lat stosuje si\u0119 3-letni system hodowli, kt\u00f3ry gwarantuje uzyskanie w tutejszych warunkach po 3 latach wy\u0142owienie ryby o wadze od 1 do 3 kg.
\nHodowla karpia milickiego odbywa si\u0119 na obszarze pi\u0119ciu s\u0105siaduj\u0105cych ze sob\u0105 gmin, po\u0142o\u017conych w p\u00f3\u0142nocno-wschodniej cz\u0119\u015bci wojew\u00f3dztwa dolno\u015bl\u0105skiego, obejmuj\u0105cych ostoj\u0119 Natura 2000 „Dolina Baryczy”. S\u0105 to gminy: Milicz, Kro\u015bnice, Cieszk\u00f3w, Twardog\u00f3ra, \u017bmigr\u00f3d.
\nTradycje hodowli karpia milickiego s\u0105 bardzo d\u0142ugie, si\u0119gaj\u0105 bowiem\u00a0– jak wspomnia\u0142em –\u00a0 czas\u00f3w \u015bredniowiecza. Powstawanie staw\u00f3w na tym terenie przypisuje si\u0119 cystersom z pobliskiego zakonu w Lubi\u0105\u017cu, kt\u00f3rzy byli mistrzami w budowaniu i zak\u0142adaniu staw\u00f3w. Hodowla karpia milickiego trwa nieprzerwanie od 700 lat. I nie zak\u0142\u00f3ci\u0142a jej \u017cadna wojna, \u017caden kryzys gospodarczy ani zmiana przynale\u017cno\u015b\u0107 administracyjna tych ziem, pocz\u0105wszy od Piast\u00f3w, przez dynastie czeskie, austriackie, rodziny pruskie oraz wreszcie polskie.
\nKarpie milickie spo\u017cywane by\u0142y na sto\u0142ach niemieckich w\u0142adc\u00f3w, stanowi\u0142y nierozerwalny element potraw wigilijnych. Potrawami z tutejszych karpi raczono zagraniczne delegacje, zajada\u0142a si\u0119 nimi arystokracja, szlachta i mieszcza\u0144stwo. W roku 1577 z wizyt\u0105 do Wroc\u0142awia przyby\u0142 cesarz Rudolf II, wraz ze swym licznym dworem. W celu kontroli wydatk\u00f3w na obs\u0142ug\u0119 delegacji, rada miasta powo\u0142a\u0142a 3 komisje: jedna mia\u0142a nadzorowa\u0107 kuchni\u0119 dworsk\u0105, druga dworsk\u0105 piwniczk\u0119, a trzecia zaopatrzenie koni w pasze. Dzi\u0119ki rachunkom wiemy dok\u0142adnie ile czego zjedzono. A zjedzono m.in.\u00a0\u00a01860 \u00a0karpi,\u00a0 a w tym 28 starych, wielkich ryb.
\nW\u015br\u00f3d wielu specja\u0142\u00f3w kulinarnych w XVIII-wiecznym Breslau niew\u0105tpliwie dominowa\u0142y ryby. Tytu\u0142 kr\u00f3la ryb nale\u017ca\u0142 bez w\u0105tpienia do karpia. Przyrz\u0105dzany na wiele sposob\u00f3w\u00a0– a odcisn\u0119\u0142y si\u0119 tu wp\u0142ywy i polskie, i niemieckie, i \u017cydowskie\u00a0– wr\u00f3s\u0142 w kultur\u0119 i obyczaj mieszka\u0144c\u00f3w miasta. Obecny by\u0142 zar\u00f3wno na stole \u015bwi\u0105tecznym, jak i w dzie\u0144 powszedni\u00a0– sma\u017cony, pieczony, w galarecie, ale przede wszystkim gotowany: na spos\u00f3b niemiecki w piwie, w sosie polskim (z krwi\u0105 i piwem), po \u017cydowsku w warzywach i w galarecie. Ale tak\u017ce protestanci zapisali w kuchni wroc\u0142awskiej pi\u0119kn\u0105 kart\u0119 w sztuce przyrz\u0105dzania karpi. Dobrze osolonego, gotowanego w ciemnym piwie z cebul\u0105 i li\u015bciem laurowym zwano karpiem w bulionie lutera\u0144skim. By\u0142 to specja\u0142 rodem ze stolicy \u015al\u0105ska, nieznany nigdzie indziej pod t\u0105 nazw\u0105, a we Wroc\u0142awiu obecny na sto\u0142ach ju\u017c w wieku XVII. 24 grudnia kr\u00f3lowa\u0142 oczywi\u015bcie karp, przyrz\u0105dzany na wiele sposob\u00f3w. W wielu domach podawano karpia kr\u00f3lewskiego z chrzanem i \u015bwie\u017cym mas\u0142em. Dodajmy, \u017ce do obowi\u0105zkowego karpia podawano kiszon\u0105 kapust\u0119. Ale najpierw podawana by\u0142a\u00a0 zupa z ikr\u0105.
\nZ tak\u0105 wiedz\u0105 historyczna mo\u017ce uczestniczy\u0107 w niew\u0105tpliwie zbli\u017caj\u0105cych si\u0119 corocznych sporach o wigilijnego karpia: je\u015b\u0107 czy nie je\u015b\u0107\u00a0– oto jest pytanie. Moja odpowied\u017a brzmi: je\u015b\u0107. Ale rozumiem te\u017c tych, kt\u00f3rzy karpi nie lubi\u0105. Nie ma przecie\u017c jednego, uniwersalnego, obowi\u0105zujacego\u00a0smaku.
\n\u017badnych moich w\u0105tpliwo\u015bci nie budzi natomiast domaganie si\u0119, by od\u0142owione ryby przewozi\u0107, trzyma\u0107 w sklepach i sprzedawa\u0107 w warunkach humanitarnych. Nie ma bowiem powodu, by stworzenie l\u0105duj\u0105ce na naszym talerzu by\u0142o przed \u015bmierci\u0105 dr\u0119czone.<\/p>\n

A kupuj\u0105cym karpia milickiego radz\u0119 o sprawdzenie czy jest on rzeczywi\u015bcie z tej hodowli. Zdarzaj\u0105 si\u0119 bowiem nieuczciwi sprzedawcy handluj\u0105cy rybami pochodz\u0105cymi z innych staw\u00f3w pod milickim szyldem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ta ryba\u00a0 powsta\u0142a dzi\u0119ki krzy\u017cowaniu linii karpia miejscowego zwanego milickim, z lini\u0105 w\u0119giersk\u0105. Dokonano tego\u00a0 w latach 60-tych XX wieku, dzi\u0119ki czemu uzyskano ryb\u0119 o wi\u0119kszej odporno\u015bci oraz tzw. fachowo –\u00a0wi\u0119kszym\u00a0 wygrzbiecenia i bogatszej tkance mi\u0119\u015bniowej. Fachowcy (i smakosze tak\u017ce) oceniaj\u0105, \u017ce jest to ryba szybko rosn\u0105ca i o wysokiej wydajno\u015bci mi\u0119snej.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3396"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3396"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3396\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3508,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3396\/revisions\/3508"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3396"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3396"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3396"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}