{"id":3408,"date":"2011-12-02T08:00:26","date_gmt":"2011-12-02T07:00:26","guid":{"rendered":"http:\/\/adamczewski.blog.polityka.pl\/?p=3408"},"modified":"2011-12-02T07:37:11","modified_gmt":"2011-12-02T06:37:11","slug":"krupniok-na-barborke","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/2011\/12\/02\/krupniok-na-barborke\/","title":{"rendered":"Krupniok na Barb\u00f3rk\u0119"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Za chwil\u0119 imieniny Barbary. Nam\u00a0– mimo \u017ce warszawiacy od stuleci\u00a0– kojarzy si\u0119 to ze \u015bl\u0105sk\u0105 Barb\u00f3rk\u0105. M\u00f3j dziadek uczestniczy\u0142 jako lekarz w jednym z Powsta\u0144 \u015al\u0105skich przyjechawszy tam wraz z grup\u0105 warszawskich ochotnik\u00f3w. Basi ojciec za\u015b\u00a0 jako nastolatek ze sfa\u0142szowanym dokumentem i dat\u0105 urodzenia bra\u0142 udzia\u0142 w walkach na G\u00f3rze \u015bw. Anny.
\nNie b\u0119dzie tu jednak wyk\u0142adu historii. Chc\u0119 tylko jako\u015b uzasadni\u0107 kr\u00f3tki tekst o kuchni \u015bl\u0105skiej, kt\u00f3r\u0105\u00a0– w niekt\u00f3rych jej aspektach\u00a0– bardzo lubimy. Tak jak i dowcipy \u015bl\u0105skie oraz gwar\u0119.
\n Przez wieki kultura \u015bl\u0105ska miesza\u0142a si\u0119 i czerpa\u0142a z wp\u0142yw\u00f3w\u00a0 S\u0142owak\u00f3w, Czech\u00f3w, Austriak\u00f3w i Niemc\u00f3w.\u00a0 Spowodowa\u0142o to powstanie oryginalnej kultury\u00a0 z w\u0142asn\u0105 gwar\u0105, strojami oraz kuchni\u0105. Ze wzgl\u0119du na wielonarodowo\u015bciowy charakter tej krainy, tamtejsza kuchnia jest w swym charakterze niejednolita. Na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku znale\u017a\u0107 mo\u017cna potrawy\u00a0 popularne r\u00f3wnie\u017c w krajach s\u0105siaduj\u0105cych, cz\u0119sto znane tu pod \u015bl\u0105sk\u0105 nazw\u0105: np. krepel (p\u0105czek) czy buchta (kluski na parze). Wyrobem typowo \u015bl\u0105skim jest \u017cymlok czyli bu\u0142czanka. Kszta\u0142tem przypomina on kaszank\u0119 lecz\u00a0 kasza zosta\u0142a\u00a0 zast\u0105piona mi\u0119kiszem bu\u0142ki. Kaszank\u0119 przypomina r\u00f3wnie\u017c kadrel, kt\u00f3ry sk\u0142ada si\u0119 z krwi i kawa\u0142k\u00f3w s\u0142oniny.
\nKolejn\u0105 potraw\u0105 tak\u017ce przypominaj\u0105c\u0105 kaszank\u0119 jest szewska kasza, czyli zapiekana mieszanka mielonej\u00a0 \u015bledziony z\u00a0 kasz\u0105 gryczan\u0105.
\nWspomn\u0119 tylko jeszcze o g\u0119si z modr\u0105 kapust\u0105, golonce w piwie i wigilijne pysznej, s\u0142odkiej moczce.
\nDla nas najpyszniejszym daniem \u015bl\u0105skim, kt\u00f3re robione by\u0142o przez lata przez Basi tat\u0119 ( w warszawskiej piwnicy, w kt\u00f3rej metalowa beczka zast\u0119powa\u0142a piec w\u0119dzarniczy) jest krupniok. Dzi\u0119ki uczestnictwu w tym masarskim procederze poznali\u015bmy tajniki produkcji i zdarza si\u0119 nam robi\u0107 krupniok (w prawdziwej a nie piwnicznej) naszej wiejskiej w\u0119dzarni.
\nO krupnioku wyczyta\u0107 mo\u017cna w stosownych podr\u0119cznikach, \u017ce to\u00a0 wyr\u00f3b w\u0119dliniarski z kaszy, krwi oraz podrob\u00f3w takich jak w\u0105troba, p\u0142uca z dodatkiem sk\u00f3rki wieprzowej i t\u0142uszczu. Podstawowe przyprawy to: cebula, pieprz i majeranek. Krupniok zazwyczaj ma kszta\u0142t typowej kie\u0142basy o grubo\u015bci do 5 cm.<\/p>\n

Kaszank\u0119 w warunkach domowych wytwarza si\u0119 g\u0142\u00f3wnie przy okazji \u015bwiniobicia, kiedy jest dost\u0119pna \u015bwie\u017ca krew. My za\u015b nie maj\u0105c w\u0142asnej trzody korzystamy zawsze z dobroci i szczodro\u015bci s\u0105siad\u00f3w. Dotyczy to przede wszystkim w\u0142a\u015bnie krwi. Wszystkie inne ingrediencje mo\u017cna bez trudu kupi\u0107. Nawet jelita, o kt\u00f3re w dawnych latach by\u0142o bardzo trudno.
\nTen przysmak doczeka\u0142 si\u0119 nawet w\u0142asnego dnia: pierwsze \u015awi\u0119to Krupnioka odby\u0142o si\u0119 kilka lat temu 28 maja w Nikiszowcu, zabytkowej dzielnicy Katowic.
\nDo wyrobu krupnioka u\u017cywa si\u0119 kaszy gryczanej lub j\u0119czmiennej. Rozr\u00f3\u017cnia si\u0119 te\u017c kaszank\u0119 pieczon\u0105, jak i parzon\u0105.<\/p>\n

A wszystkim blogowym Basiom \u017cyczymy wspania\u0142ych, smacznych imienin i dobrego \u015bl\u0105skiego krupnioka!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Za chwil\u0119 imieniny Barbary. Nam\u00a0– mimo \u017ce warszawiacy od stuleci\u00a0– kojarzy si\u0119 to ze \u015bl\u0105sk\u0105 Barb\u00f3rk\u0105. M\u00f3j dziadek uczestniczy\u0142 jako lekarz w jednym z Powsta\u0144 \u015al\u0105skich przyjechawszy tam wraz z grup\u0105 warszawskich ochotnik\u00f3w. Basi ojciec za\u015b\u00a0 jako nastolatek ze sfa\u0142szowanym dokumentem i dat\u0105 urodzenia bra\u0142 udzia\u0142 w walkach na G\u00f3rze \u015bw. Anny. Nie b\u0119dzie tu […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3408"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3408"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3408\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3556,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3408\/revisions\/3556"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3408"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3408"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3408"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}