Gaetano Donizetti by\u0142 niezwykle pracowity. I szybki. Ma w dorobku 70 dzie\u0142 operowych. Jak wie\u015b\u0107 niesie „Don Pasquale”, kt\u00f3r\u0105 krytycy uwa\u017caj\u0105 za najwi\u0119ksze dzie\u0142o kompozytora z Bergamo, napisa\u0142 w ci\u0105gu kilku dni. Trudno si\u0119 wi\u0119c dziwi\u0107, \u017ce gdy mu powiedziano, i\u017c Rossini na „Cyrulika sewilskiego” potrzebowa\u0142 a\u017c dw\u00f3ch tygodni Donizetti bez zastanowienia skomentowa\u0142 \u00f3w fakt tak: „- To mnie wcale nie dziwi. Rossini jest taki leniwy…”<\/p>\n
Docenia\u0142 jednak „leniwego” koleg\u0119. Po premierze „Wilhelma Tella” Gaetano mia\u0142 og\u0142osi\u0107: „- Pierwszy i trzeci akt opery z pewno\u015bci\u0105 napisa\u0142 Rossini, ale drugi bez w\u0105tpienia jest dzie\u0142em Boga!”<\/p>\n
Wkr\u00f3tce Gaetano zaj\u0105\u0142 miejsce Gioacchino, gdy ten obra\u017cony na krytyk\u0119 w\u0142a\u015bnie po skomponowaniu „Wilhelma Tella” og\u0142osi\u0142, \u017ce pisa\u0107 oper ju\u017c nie b\u0119dzie. Przez nast\u0119pne lata by\u0142 wi\u0119c Donizetti niekwestionowanym kr\u00f3lem w\u0142oskiej, a co za tym idzie i \u015bwiatowej, opery.<\/p>\n
Urodzi\u0142 si\u0119 29 listopada 1797 roku w Bergamo i by\u0142 jednym z sze\u015bciorga dzieci dozorcy i szwaczki. Dom by\u0142 ubogi. Rodzice my\u015bleli raczej o tym jak wy\u017cywi\u0107 t\u0119 czered\u0119 ni\u017c o kszta\u0142ceniu latoro\u015bli. Na szcz\u0119\u015bcie dla mi\u0142o\u015bnik\u00f3w opery o\u015bmioletni Gaetano trafi\u0142 na Dobroczynne Kursy Muzyczne, kt\u00f3re prowadzi\u0142 zitalianizowany Niemiec Joachim Simon Mayr. To on przez kolejne dziesi\u0119\u0107 lat kszta\u0142ci\u0142 ch\u0142opca w dziedzinie kompozycji i umo\u017cliwi\u0142 studia w s\u0142awnym bolo\u0144skim Liceo Filharmonico. Protektorem i przyjacielem Donizettiego zosta\u0142 Mayr do ko\u0144ca \u017cycia.<\/p>\n
Mia\u0142 zreszt\u0105 Gaetano szcz\u0119\u015bcie do ludzi. Kolejnym wa\u017cnym znajomym sta\u0142 si\u0119 Domenico Barbaraja – impresario, kt\u00f3ry podpisa\u0142 z kompozytorem trzyletni kontrakt. Dzi\u0119ki temu Donizetti stan\u0105\u0142 finansowo na nogi i m\u00f3g\u0142 o\u017ceni\u0107 si\u0119 z ukochan\u0105 Wirgini\u0105. Barbaja za\u015b os\u0142odzi\u0142 \u017cycie nie tylko autorowi „\u0141ucji z Lammermoor”. Pom\u00f3g\u0142 on tak\u017ce Rossiniemu swataj\u0105c go ze sw\u0105 w\u0142asn\u0105 kochank\u0105 Olimpi\u0105 (ma\u0142\u017ce\u0144stwo by\u0142o d\u0142ugie i szcz\u0119\u015bliwe) oraz sprawi\u0142 rado\u015b\u0107 wszystkim \u0142asuchom. To on bowiem jak wspomina\u0142em, wynalaz\u0142 bit\u0105 \u015bmietan\u0119.<\/p>\n
Donizetti, tak jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 Lombardczyk\u00f3w, nie przywi\u0105zywa\u0142 specjalnej wagi do rozkoszy sto\u0142u. W dzieci\u0144stwie nie by\u0142 rozpieszczany pod tym wzgl\u0119dem. G\u0142\u00f3wn\u0105 potraw\u0105 w rodzinnym domu by\u0142a polenta czyli kasza kukurydziana gotowana, suszona i krojona w plasterki a potem odsma\u017cana lub dodawana do cienkich zupek. Cho\u0107 zupa, kt\u00f3r\u0105 kompozytor jada\u0142 najch\u0119tniej, czyli pavese mimo prostych produkt\u00f3w i \u0142atwej receptury jest – moim zdaniem – szczytem wyrafinowania. Bo przyzna\u0107 trzeba, \u017ce ros\u00f3\u0142 ozdobiony grzank\u0105 z ciemnego chleba usma\u017con\u0105 na aromatycznej oliwie, przybran\u0105 surowym \u017c\u00f3\u0142tkiem i g\u0119sto posypan\u0105 startym parmezanem to niebo w g\u0119bie. Po czym\u015b takim mo\u017cna komponowa\u0107 arie pe\u0142ne mi\u0142o\u015bci.
\nNa koniec spiesz\u0119 doda\u0107, \u017ce w Lombardii ulubionym warzywem s\u0105 zielone szparagi. Traktowane jako przysmak i – podobno s\u0142usznie – jako afrodyzjak. Donizetti tego dowodzi\u0142 wielokrotnie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Gaetano Donizetti by\u0142 niezwykle pracowity. I szybki. Ma w dorobku 70 dzie\u0142 operowych. Jak wie\u015b\u0107 niesie „Don Pasquale”, kt\u00f3r\u0105 krytycy uwa\u017caj\u0105 za najwi\u0119ksze dzie\u0142o kompozytora z Bergamo, napisa\u0142 w ci\u0105gu kilku dni. Trudno si\u0119 wi\u0119c dziwi\u0107, \u017ce gdy mu powiedziano, i\u017c Rossini na „Cyrulika sewilskiego” potrzebowa\u0142 a\u017c dw\u00f3ch tygodni Donizetti bez zastanowienia skomentowa\u0142 \u00f3w fakt […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/342"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=342"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/342\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=342"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=342"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=342"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}