{"id":3443,"date":"2011-11-28T08:00:51","date_gmt":"2011-11-28T07:00:51","guid":{"rendered":"http:\/\/adamczewski.blog.polityka.pl\/?p=3443"},"modified":"2011-11-30T13:58:40","modified_gmt":"2011-11-30T12:58:40","slug":"co-karp-lubi-a-czego-nie-znosi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/2011\/11\/28\/co-karp-lubi-a-czego-nie-znosi\/","title":{"rendered":"Co karp lubi a czego nie znosi"},"content":{"rendered":"

Sp\u0119dzi\u0142em dwa dni w towarzystwie karpia. Pana Karpia!
\nMia\u0142o to miejsce w Rytwianach\u00a0– pi\u0119knym miejscu po\u0142o\u017conym w pobli\u017cu Staszowa przy szosie do Po\u0142a\u0144ca. Opr\u00f3cz pa\u0142acu Radziwi\u0142\u0142\u00f3w, w kt\u00f3rym jest dzi\u015b elegancki hotel, kilku zabytkowych budynk\u00f3w pofabrycznych sprzed stu i wi\u0119cej lat, klasztoru kamedu\u0142\u00f3w wybudowanego w Z\u0142otym Lesie w 1624 roku zwiedza\u0142em przede wszystkim stawy rybne. Jest ich tu 17 hektar\u00f3w i nale\u017c\u0105 od 17 lat do rodziny Wac\u0142awa Szczoczarza (mieszkaj\u0105cego w pobliskiej wsi Szczeka\u00a0– to \u0142amig\u0142\u00f3wka lingwistyczna dla cudzoziemc\u00f3w wszelkiej ma\u015bci).<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Fot. Stawy w Rytwianach czekaj\u0105 na rekultywacj\u0119 dna<\/em><\/p>\n

W okolicy gospodarstw rybnych jest wi\u0119cej. Tym razem uczestniczy\u0142em w od\u0142owie (niedu\u017cej, bo licz\u0105cej zaledwie 200 kg) partii karpi zam\u00f3wionej przez restauracj\u0119 z pobliskiego miasteczka.<\/p>\n

\"\"<\/a>
\nFot. Od\u0142awianie ryb ze stawu-magazynu<\/em><\/p>\n

Opr\u00f3cz po\u0142owu obserwowa\u0142em ( a potem oczywi\u015bcie pr\u00f3bowa\u0142em) w\u0119dzenie karpia podzielonego na dzwonka, kt\u00f3ry by\u0142 ogrzewany i okadzany olchowym dymem. Gor\u0105cy karp pa\u0142aszowany na \u015bwie\u017cym powietrzu, po po\u0142owie, by\u0142 smako\u0142ykiem wr\u0119cz niebia\u0144skim. Pachnia\u0142 pi\u0119knie dymem, ocieka\u0142 rybim t\u0142uszczykiem, mia\u0142 chrupi\u0105c\u0105 sk\u00f3rk\u0119 i zupe\u0142nie nie zagra\u017caj\u0105ce smakoszowi kruche o\u015bci.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Fot. W\u0119dzone dzwonka karpia
\n<\/em>Wieczorem za\u015b rybacy z bli\u017cszych i dalszych okolic Rytwian dyskutowali o tegorocznej produkcji karpi oraz trudno\u015bciach zwi\u0105zanych z handlem t\u0105 ryb\u0105.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Fot. W\u0142a\u015bciel gospodarstwa (bez ryb)\u00a0 \u00a0w towarzystwie Pana Karpia<\/em><\/p>\n

Hodowcy narzekali na dyktat wielkich sieci handlowych, kt\u00f3re podpisuj\u0105 umowy faworyzuj\u0105ce handel i uszczuplaj\u0105ce lub ca\u0142kiem likwiduj\u0105ce prawa hodowc\u00f3w. Jako przyk\u0142ad podali przypadek dostarczenia \u017cywych karpi do jednego z supermarket\u00f3w, w kt\u00f3rym ryby wsadzono do zbiornik\u00f3w z ciep\u0142\u0105 wod\u0105. Jej temperatura spowodowa\u0142a szybkie \u015bni\u0119cie ryb. Market za\u017c\u0105da\u0142 wi\u0119c, by hodowca zabra\u0142 dostaw\u0119 i oczywi\u015bcie nic nie zap\u0142aci\u0142. Argument, \u017ce ryba by\u0142a przechowywana w niew\u0142a\u015bciwych warunkach nie zosta\u0142 wys\u0142uchany. Umowa\u00a0– zerwana. Takich przyk\u0142ad\u00f3w by\u0142o wi\u0119cej.
\nSporo k\u0142opot\u00f3w\u00a0 hodowcom i\u00a0– tym razem tak\u017ce handlowi\u00a0– przysparzaj\u0105 mi\u0142o\u015bnicy i obro\u0144cy przyrody. Aby nie by\u0142o mi\u0119dzy nami nieporozumie\u0144 mocno podkre\u015blam, \u017ce jestem przeciwnikiem zadawania zwierz\u0119tom, kt\u00f3re trafiaj\u0105 do naszych kuchni i na talerze, dodatkowych zb\u0119dnych cierpie\u0144. Gdzie\u015b jednak s\u0105 granice wsp\u00f3\u0142czucia. A g\u0142o\u015bno krzycz\u0105c w obronie np. karpia czy innych ryb trzeba czasem wys\u0142ucha\u0107 g\u0142osu naukowc\u00f3w. W spotkaniu w Rytwianach bra\u0142a udzia\u0142 spora liczba ichtiolog\u00f3w z kilku o\u015brodk\u00f3w naukowych w kraju. Wys\u0142ucha\u0142em uwa\u017cnie ich opinii i wiem teraz nieco wi\u0119cej na temat hodowli ryb i sposob\u00f3w ich dostarczania do dom\u00f3w w stanie \u017cywym.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Fot. Karpie na wadze tu\u017c przwed podr\u00f3\u017c\u0105<\/em><\/p>\n

Po pierwsze wi\u0119c dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce ryby nie odczuwaj\u0105 b\u00f3lu, zw\u0142aszcza tak rozumianego i odczuwanego jak u ssak\u00f3w. Co nie uzasadnia jednak brutalno\u015bci w obchodzeniu si\u0119 z nimi.
\nPo drugie karp pachnie mu\u0142em nie dlatego, \u017ce le\u017c\u0105c na dnie przesi\u0105ka tym niemi\u0142ym dla konsument\u00f3w zapachem. To wynika z jego diety i sposobu jedzenia: ryba wsysa do g\u0119by wszystko, co le\u017cy na dnie, potem to wypluwa i po\u0142yka ponownie t\u0119 k\u0105ski, kt\u00f3re lubi. Niestety – w tym i odrobiny mu\u0142u. Dwa miesi\u0105ce przed transportem do sklep\u00f3w karpie winny by\u0107 przeniesione do ma\u0142ych stawik\u00f3w o betonowym pod\u0142o\u017cu zwanych magazynami. Tam poddawane s\u0105 \u015bcis\u0142ej diecie. Przez magazyny przep\u0142ywa silny strumie\u0144 zimnej wody, kt\u00f3ry powoduje zwolnienie metabolizmu ryby, brak apetytu i przy okazji wyp\u0142ukuje z niej ca\u0142y mulisty aromat. W tym procesie karp traci 10 procent swojej wagi. Nekt\u00f3rzy nieuczciwi i zach\u0142anni hodowcy nie poddaj\u0105 swoich karpi temu procesowi zwanemu odpijaniem. Ryba nie traci wi\u0119c na wadze (hodowca ma o 10 proc. wi\u0119cej zarobku) ale odstrasza smakoszy\u00a0 zapachem. Warto wi\u0119c kupuj\u0105c karpie dowiedzie\u0107 sk\u0105d pochodz\u0105, a jeszcze lepiej kupowa\u0107 produkt oznaczony symbolem „Pan Karp” czyli logo Towarzystwa Promocji Ryb, kt\u00f3re gwarantuje wysok\u0105 jako\u015b\u0107 produktu.
\nWa\u017cn\u0105 spraw\u0105 jest te\u017c transport ryby ze sklepu do domu. Poniewa\u017c karp oddycha ca\u0142\u0105 sk\u00f3r\u0105, noszenie go w plastikowych torbach, nawet z wod\u0105, nie pozwala mu prze\u017cy\u0107. Plastik oblepia ryb\u0119 i uniemo\u017cliwia oddychanie. Od ubieg\u0142ego roku w u\u017cyciu s\u0105 specjalne korytka z pr\u0119gowanymi silnymi brzegami, w kt\u00f3rych ryba w naturalnej pozycji czyli brzuchem na d\u00f3\u0142 a grzbietem do g\u00f3ry STOI zanurzona w wodzie i nie m\u0119czy si\u0119. Taka pionowa pozycja karpia nie stresuje. Ryba le\u017c\u0105ca na boku lub na grzbiecie stresuje si\u0119 tak mocno, \u017ce\u00a0– jak twierdz\u0105 ichtiolodzy\u00a0– odbija si\u0119 to potem na smaku ich mi\u0119sa. Takie korytka s\u0105 w u\u017cyciu od ub. roku a kosztuj\u0105 zaledwie 1 z\u0142.
\nGdy wreszcie ryba dotrze do naszej kuchni nale\u017cy j\u0105 pozbawi\u0107 \u017cycia mo\u017cliwie szybko i sprawnie. Mo\u017ce to by\u0107 za pomoc\u0105 silnego ciosu twardym przedmiotem w nasad\u0119 g\u0142owy (karpia nale\u017cy w\u00f3wczas trzyma\u0107 w tzw. naturalnej pozycji z lekko odchylonym w g\u00f3r\u0119 \u0142bem) lub przy pomocy ostrego i cienkiego no\u017ca lub szpikulca wbitego w czaszk\u0119 i przebijaj\u0105cego m\u00f3zg. Nie jest to operacja przyjemna ale skuteczna. I tylko wtedy mamy naprawd\u0119 \u015bwie\u017c\u0105 ryb\u0119 w kuchni. Filety, ryby wypatroszone w sklepie, a tym bardziej mro\u017cone, nie gwarantuj\u0105 \u015bwie\u017co\u015bci. Wszystko bowiem zale\u017cy od uczciwo\u015bci sprzedawcy.
\nPrzed samymi \u015bwi\u0119tami porozmawiamy ponownie o karpiach ale w bardziej sympatycznych okoliczno\u015bciach\u00a0ni\u017c dzi\u015b.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Fot. Ko\u015bci\u00f3\u0142 w klasztorze kamedu\u0142\u00f3w w Z\u0142otym Lesie obok Rytwian<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sp\u0119dzi\u0142em dwa dni w towarzystwie karpia. Pana Karpia! Mia\u0142o to miejsce w Rytwianach\u00a0– pi\u0119knym miejscu po\u0142o\u017conym w pobli\u017cu Staszowa przy szosie do Po\u0142a\u0144ca. Opr\u00f3cz pa\u0142acu Radziwi\u0142\u0142\u00f3w, w kt\u00f3rym jest dzi\u015b elegancki hotel, kilku zabytkowych budynk\u00f3w pofabrycznych sprzed stu i wi\u0119cej lat, klasztoru kamedu\u0142\u00f3w wybudowanego w Z\u0142otym Lesie w 1624 roku zwiedza\u0142em przede wszystkim stawy rybne. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3443"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3443"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3443\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3451,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3443\/revisions\/3451"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3443"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3443"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3443"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}