A zanim gwiazdka poka\u017ce si\u0119 na niebie mo\u017cemy sobie z\u0142o\u017cy\u0107 \u017cyczenia. \u017byczymy wi\u0119c (a liczba mnoga poniewa\u017c robi\u0119 to i w imieniu Barbary) wszystkim przyjacio\u0142om znanym i mniej znanym, g\u0142o\u015bnym i milcz\u0105cym ale obecnym przy naszym blogowym stole Weso\u0142ych \u015awi\u0105t, smacznej tradycyjnej Wigilii i pysznych \u015bwi\u0105tecznych przyj\u0119\u0107 w gronie rodzinnym. Nie zapominamy te\u017c o prezentach, kt\u00f3re winni\u015bcie otrzyma\u0107 ale i darowa\u0107 innym. Jednym s\u0142owem wszystkiego najlepszego.
\nI teraz pora na kolejny cytat z „Ziemia\u0144skiego \u015bwi\u0119towania”: W Wigili\u0119 jadano wy\u0142\u0105cznie posi\u0142ki postne. Przed wieczerz\u0105 spo\u017cywano przede wszystkim \u015bledzie, kartofle i pieczywo. Najcz\u0119\u015bciej by\u0142 to posi\u0142ek podawany w po\u0142udnie, zamiast obiadu. Zygmunt Gloger wspomina\u0142, jak w latach dziecinnych w dworze rodzic\u00f3w na Podlasiu w dniu tym dostawa\u0142 o godzinie 12 na \u015bniadanie polewk\u0119 piwn\u0105 i \u015bledzie. W Hucie na Podolu w ci\u0105gu tego dnia jedzono knysze (specjalne dro\u017cd\u017cowe pieczywo z zapiekan\u0105 w nim sma\u017con\u0105 cebul\u0105), piero\u017cki z kapust\u0105, \u015bledzie, jab\u0142ka i ro\u017cenka \u015bliwkowe. W Bia\u0142aczowie postny obiad, spo\u017cywany tak\u017ce w po\u0142udnie, sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z kartoflanki lub jajek na twardo z chlebem, a zzi\u0119bni\u0119ci panowie, kt\u00f3rzy wr\u00f3cili z polowania, otrzymywali po kieliszku w\u00f3dki. W Kazuniu zamiast obiadu w po\u0142udnie spo\u017cywano \u015bledzie i kartofle w mundurkach. W Studziankach o godzinie 12.30 – r\u00f3wnie\u017c zamiast obiadu – spo\u017cywano postne \u015bniadanie, sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 zawsze z kartofli w mundurkach, \u015bledzi w oliwie z cebul\u0105, sa\u0142atki jarzynowej na czerwono (z gotowanymi buraczkami), grzybk\u00f3w marynowanych w occie oraz rydz\u00f3w solonych z oliw\u0105 i cebul\u0105. Czasem by\u0142y te\u017c obierane ryby w\u0119dzone i \u017c\u00f3\u0142ty olej z w\u0142asnego rzepaku. Popijano gor\u0105cy bia\u0142y \u017curek okra-szony \u015bmietan\u0105. Na to postne \u015bniadanie przybywali punktualnie my\u015bliwi. W Polwicy w latach 90. XIX w. obiad by\u0142 bardzo skromny\u00a0– doro\u015bli jedli ziemniaki z olejem lub z powid\u0142ami, a dzieci zup\u0119 mleczn\u0105. Dzieci nie traktowano zatem ulgowo i te\u017c musia\u0142y po\u015bci\u0107. Ma\u0142y Janusz, syn w\u0142a\u015bcicieli maj\u0105tku w Uchaniach ko\u0142o Hrubieszowa, napisa\u0142 w swoim szkolnym wypracowaniu pt. „Najprzyjemniejsza chwila z ferii \u015bwi\u0105tecznych” dotycz\u0105cym Wigilii w 1931 r.: „Czekali\u015bmy na wili\u0119, byli\u015bmy g\u0142odni, bo pr\u00f3cz \u015bniadania nic nie jedli\u015bmy”. Zbyt skromny posi\u0142ek postny powodowa\u0142 czasem protesty niekt\u00f3rych domownik\u00f3w. Marianna Jasiecka z Polwicy zanotowa\u0142a, \u017ce w Wigili\u0119 1892 r. jej c\u00f3rka R\u00f3\u017ca: „Przy stole […] kr\u0119ci\u0142a nosem: – \u015aniadania w\u0142a\u015bciwie nie by\u0142o, a takiego obiadu to nawet pies nie ruszy – powiedzia\u0142a do ojca. Uda\u0142am, \u017ce nie s\u0142ysz\u0119 tej uwagi, ale Micha\u0142 zirytowa\u0142 mnie, bo zamiast skarci\u0107 c\u00f3rk\u0119, porozumiewawczo si\u0119 u\u015bmiechn\u0105\u0142. Po obiedzie ze zgroz\u0105 za-uwa\u017cy\u0142am Micha\u0142a, jak chy\u0142kiem wychodzi\u0142 ze spi\u017carni.”<\/p>\n
Bardzo zg\u0142odnia\u0142ym radz\u0119 p\u00f3j\u015b\u0107 w jego \u015blady. Ale ostro\u017cnie, by nikt nie zauwa\u017cy\u0142. A tymczasem (mam nadziej\u0119)\u00a0gwiazdka ju\u017c na niebie. Mo\u017cna sk\u0142ada\u0107 \u017cyczenia i zajrze\u0107, co tam le\u017cy pod choink\u0105.
\nWeso\u0142ych \u015awi\u0105t!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
A zanim gwiazdka poka\u017ce si\u0119 na niebie mo\u017cemy sobie z\u0142o\u017cy\u0107 \u017cyczenia. \u017byczymy wi\u0119c (a liczba mnoga poniewa\u017c robi\u0119 to i w imieniu Barbary) wszystkim przyjacio\u0142om znanym i mniej znanym, g\u0142o\u015bnym i milcz\u0105cym ale obecnym przy naszym blogowym stole Weso\u0142ych \u015awi\u0105t, smacznej tradycyjnej Wigilii i pysznych \u015bwi\u0105tecznych przyj\u0119\u0107 w gronie rodzinnym. Nie zapominamy te\u017c o prezentach, […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3570"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3570"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3570\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3662,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3570\/revisions\/3662"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3570"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3570"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3570"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}