{"id":3907,"date":"2012-02-15T15:00:20","date_gmt":"2012-02-15T14:00:20","guid":{"rendered":"http:\/\/adamczewski.blog.polityka.pl\/?p=3907"},"modified":"2012-02-22T19:33:50","modified_gmt":"2012-02-22T18:33:50","slug":"powiedzial-nam-bartek%e2%80%a6","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/2012\/02\/15\/powiedzial-nam-bartek%e2%80%a6\/","title":{"rendered":"P\u0105czki gospodarskie"},"content":{"rendered":"

\u00a0Ostatni czwartek karnawa\u0142u mocno wr\u00f3s\u0142 w polsk\u0105 tradycj\u0119 kulinarn\u0105, bior\u0105c nazw\u0119 od obfitych, t\u0142ustych biesiad, wystawianych nierzadko hucznie, ale zawsze weso\u0142o, przed nieub\u0142aganie nadci\u0105gaj\u0105cym wielkim postem, por\u0105 zaciskania pasa i zaniechania wszelkich swawoli. Dzi\u015b, jak Polska d\u0142uga i szeroka, kr\u00f3luj\u0105 na sto\u0142ach p\u0105czki i faworki. Niegdy\u015b panowa\u0142y inne specja\u0142y, nieco odmienne: kasza maszczona skwarkami ze s\u0142oniny, kapusta duszona z mi\u0119sem i s\u0142onin\u0105, boczkiem, doborowa kie\u0142basa, po\u0142cie w\u0119dzonki, wyborne salcesony, krwawe kiszki. W Brennej na \u015al\u0105sku Cieszy\u0144skim w pierwszej po\u0142owie XX wieku przysmakiem gazd\u00f3w by\u0142a gotowana w ca\u0142o\u015bci g\u0142owa wieprzowa, kt\u00f3r\u0105 raczono si\u0119 w m\u0119skim gronie, przepijaj\u0105c gorzo\u0142k\u0105.
\nNa deser opychano sie s\u0142odkimi racuchami, blinkami, placuszkami, ko\u0142aczkami, pampuchami, o\u0142adkami, kreplami.<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a>Zygmunt G\u0142oger pisa\u0142 w Roku polskim<\/em>: „T\u0142usty czwartek jest dniem uprzywilejowanym u Polak\u00f3w do biesiad zapustnych, na kt\u00f3rych musz\u0105 by\u0107 u mo\u017cniejszych p\u0105czki i chrust, czyli faworki, chru\u015bcik, a u ludu reczuchy, pampuchy. Starodawnym ciastem zapustnym w\u0142o\u015bcian i cz\u0105stkowej szlachty w dawnej ziemi bielskiej s\u0105 tak zwane ba\u0142abuchy, czyli pszenne bu\u0142eczki wielko\u015bci du\u017cego jab\u0142ka, kt\u00f3re po wyj\u0119ciu z pieca kraj\u0105 si\u0119 we dwoje, zwil\u017caj\u0105 ukropem i oblewaj\u0105 roztopion\u0105 s\u0142onin\u0105 ze skwarkami. Miejsce ba\u0142abuch zaj\u0119\u0142y ju\u017c w wielu okolicach reczuchy sma\u017cone na patelni, czyli skowrodzie lub p\u0142askim i g\u0142adkim kamieniu”.
\nT\u0142usty Czwartek zwany te\u017c „combrowym” by\u0142 niegdy\u015b dniem spotka\u0144 i zabaw kobiecych zwanych „combrem”.
\nTrudno jest dzisiaj dociec sk\u0105d wzi\u0119\u0142a si\u0119 nazwa „comber” i „babski comber” -jak zwano hulanki przekupek krakowskich. Niekt\u00f3rzy badacze (Brukner) uwa\u017caj\u0105, \u017ce pochodzi od niemieckiego „zampern”\u00a0– oznaczaj\u0105cego zabawy maskowe.
\nW S\u0105deckiem powiadaj\u0105, \u017ce nazwa ta pochodzi od nazwiska rze\u017anika i handlarza kie\u0142basami, kt\u00f3ry mia\u0142 w ostatni czwartek karnawa\u0142u obje\u017cd\u017ca\u0107 wsie i sprzedawa\u0107 w\u0119dliny w\u0142asnego wyrobu, zbijaj\u0105c przy tym fortun\u0119. Zawo\u0142ania „Comber jedzie” obwieszczaj\u0105ce jego przybycie do wsi, bywa\u0142o has\u0142em do zabawy i pocz\u0119stunk\u00f3w, w tym tak\u017ce do spotka\u0144 i biesiad kumoszek.
\nW Krakowskiem m\u00f3wiono, \u017ce zabawy „combrowe” kobiet nazwano tak od nazwiska w\u00f3jta krakowskiego Combra, ciesz\u0105cego si\u0119 bardzo z\u0142\u0105 s\u0142aw\u0105 i gn\u0119bi\u0105cego krakowskie kramarki. W rocznic\u0119 jego \u015bmierci (rzekomo w T\u0142usty Czwartek) przekupki, s\u0142u\u017cebne i inne kobiety z biednych rodzin urz\u0105dza\u0142y sobie zabaw\u0119 na rynku krakowskim. Wybiera\u0142y spomi\u0119dzy siebie „marsza\u0142kowa”, raczy\u0142y si\u0119 w\u00f3dk\u0105, ta\u0144czy\u0142y i napastowa\u0142y zw\u0142aszcza nie\u017conatych m\u0119\u017cczyzn, wprz\u0119gaj\u0105c ich do kloca (za to, \u017ce wywin\u0119li si\u0119 od ma\u0142\u017ce\u0144skiego obowi\u0105zku) i stroj\u0105c w s\u0142omiane powr\u00f3s\u0142a.
\nPodobny los spotyka\u0142 te\u017c innych krakowskich mieszczan. \u015aci\u0105gano z nich szuby i futra, zabierano nakrycia g\u0142owy, w\u0142\u00f3czono po rynku i zmuszano do ta\u0144c\u00f3w i podskok\u00f3w dop\u00f3ty, dop\u00f3ty nie wykupili si\u0119 kobietom i nie postawili im w\u00f3dki.<\/p>\n

Na koniec przepis na p\u0105czki wg. kt\u00f3rego sma\u017cymy nasze (te na zdj\u0119ciu):<\/p>\n

P\u0105czki gospodarskie<\/strong><\/p>\n

\u00a04 szklanki m\u0105ki,2 szklanki mleka,4 dag dro\u017cd\u017cy,7 \u0142y\u017cek mas\u0142a (15 dag), p\u00f3\u0142 szklanki cukru,7 \u017c\u00f3\u0142tek,3 ca\u0142e jaja, \u0142y\u017ceczka soli, kieliszek rumu lub spirytusu, nieco startej na tarce ,uprzednio sparzonej cytrynowej sk\u00f3rki. Do nadziewania p\u0105czk\u00f3w: s\u0142oiczek konfitur lub marmolady.<\/em><\/p>\n

Do sma\u017cenia: 50 dag smalcu. Do posypywania: 0,75 szklanki cukru- pudru.<\/em><\/p>\n

\u00a01.Szklank\u0119 m\u0105ki\u00a0 rozczyni\u0107 z ciep\u0142ym\u00a0 mlekiem i dro\u017cd\u017cami. Odstawi\u0107\u00a0 na godzin\u0119, aby dro\u017cd\u017ce podros\u0142y.<\/p>\n

2.Ubi\u0107 \u017c\u00f3\u0142tka i ca\u0142e jaja z cukrem, doda\u0107 cytrynow\u0105 sk\u00f3rk\u0119.<\/p>\n

3.Wla\u0107 do podro\u015bni\u0119tego ciasta ubite jajka i \u017c\u00f3\u0142tka, doda\u0107 s\u00f3l, rum lub spirytus i pozosta\u0142\u0105 m\u0105k\u0119, wyrobi\u0107 ciasto. Odstawi\u0107 na 30 minut, aby ciasto lekko wyros\u0142o.<\/p>\n

4.Rozpu\u015bci\u0107 mas\u0142o i ciep\u0142e wla\u0107 do ciasta i tak d\u0142ugo miesi\u0107, a\u017c ciasto po\u0142\u0105czy si\u0119 z mas\u0142em. Nakry\u0107 ciasto serwetk\u0105 i odstawi\u0107 \u00a0aby wyros\u0142o.<\/p>\n

5.Nabiera\u0107 \u0142y\u017ck\u0105 k\u0119sy wyro\u015bni\u0119tego ciasta rozmiar\u00f3w mandarynki, um\u0105czon\u0105 d\u0142oni\u0105 formowa\u0107 placuszek\u00a0 i k\u0142a\u015b\u0107 na \u015brodku\u00a0 \u0142y\u017ceczk\u0119 konfitury lub marmolady, starannie zlepia\u0107 formuj\u0105c okr\u0105g\u0142y p\u0105czek, uk\u0142ada\u0107 na posypanej m\u0105k\u0105\u00a0 czystej \u015bciereczce. Po oko\u0142o\u00a0 30 – 45 minutach p\u0105czki\u00a0 s\u0105 dostatecznie wyro\u015bni\u0119te i nale\u017cy je sma\u017cy\u0107.<\/p>\n

6.Smalec rozgrza\u0107 .Warto wrzuci\u0107 kawa\u0142ek ciasta :je\u015bli sma\u017cy si\u0119 rumieni\u0105c lekko, temperatura jest odpowiednia .Wk\u0142ada\u0107 do t\u0142uszczu po kilka p\u0105czk\u00f3w i sma\u017cy\u0107 na niezbyt gwa\u0142townym ogniu, aby nie spali\u0142y si\u0119 z wierzchu pozostaj\u0105c surowe wewn\u0105trz. Zbyt powolne\u00a0 sma\u017cenie \u00a0mo\u017ce spowodowa\u0107, \u017ce zbyt nasi\u0105kn\u0105 t\u0142uszczem. Z jednej strony sma\u017cy\u0107 p\u0105czki pod przykryciem, przewr\u00f3ci\u0107 przy pomocy d\u0142ugiego widelca na drug\u0105 stron\u0119 i sma\u017cy\u0107 ju\u017c bez przykrycia. Jak zapewniaj\u0105 stare gospodynie, tylko wtedy p\u0105czek b\u0119dzie mia\u0142 pi\u0119kn\u0105 jasn\u0105 obw\u00f3dk\u0119.<\/p>\n

7.Usma\u017cone\u00a0 p\u0105czki uk\u0142ada\u0107 na kuchennej papierowej \u015bciereczce, aby usun\u0105\u0107 nadmiar t\u0142uszczu. Posypywa\u0107 przez sitko cukrem pudrem.<\/p>\n

Z tej ilo\u015bci sk\u0142adnik\u00f3w powinno wyj\u015b\u0107 oko\u0142o 30 p\u0105czk\u00f3w. Oczywi\u015bcie mo\u017cna podzieli\u0107 proporcje, je\u015bli nie ma potrzeby przygotowywania takiej du\u017cej ilo\u015bci p\u0105czk\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0Ostatni czwartek karnawa\u0142u mocno wr\u00f3s\u0142 w polsk\u0105 tradycj\u0119 kulinarn\u0105, bior\u0105c nazw\u0119 od obfitych, t\u0142ustych biesiad, wystawianych nierzadko hucznie, ale zawsze weso\u0142o, przed nieub\u0142aganie nadci\u0105gaj\u0105cym wielkim postem, por\u0105 zaciskania pasa i zaniechania wszelkich swawoli. Dzi\u015b, jak Polska d\u0142uga i szeroka, kr\u00f3luj\u0105 na sto\u0142ach p\u0105czki i faworki. Niegdy\u015b panowa\u0142y inne specja\u0142y, nieco odmienne: kasza maszczona skwarkami ze […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3907"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3907"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3907\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4031,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3907\/revisions\/4031"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3907"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3907"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3907"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}