![\"\"](\"\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/Oliwa-wyp\u0142ywa.jpg\" "\\"Oliwa")
<\/a>\u00a0Jestem\u00a0 uzale\u017cniony od oliwy. Pisa\u0142em o tym ju\u017c wiele razy. Sma\u017c\u0119, gotuj\u0119 i pij\u0119 ten z\u0142ocistozielony nektar wyt\u0142aczany z oliwek. I to zapewne dzi\u0119ki temu na\u0142ogowi nie \u0142ysiej\u0119, nie mia\u0142em zawa\u0142u, omijaj\u0105 mnie te\u017c inne choroby.\nMoja kuchnia pachnie oliw\u0105 a dania, kt\u00f3rymi cz\u0119stuj\u0119 rodzin\u0119 i przyjaci\u00f3\u0142 przypominaj\u0105 im wakacje nad Morzem \u015ar\u00f3dziemnym. Nawet ci, kt\u00f3rzy rzadko si\u0119gaj\u0105 po butl\u0119 z oliw\u0105 zajadaj\u0105 moje risotta, dorady, o\u015bmiornice czy pieczone szparagi i nie mog\u0105 si\u0119 nadziwi\u0107 dlaczego s\u0105 takie pyszne. A i mi\u0119sa np. greckie kleftiko\u00a0 czyli jagni\u0119cina z warzywami w papilotach te\u017c zachwycaj\u0105 aromatem i delikatnym smakiem. A to zas\u0142uga najlepszego z t\u0142uszcz\u00f3w – oliwy.
\nWszystko za\u015b mia\u0142o pocz\u0105tek w czasach antycznych.\u00a0Brat Zeusa\u00a0– Posejdon i c\u00f3rka – Atena – upatrzyli sobie ma\u0142e miasto le\u017c\u0105ce pod pi\u0119kn\u0105 ska\u0142\u0105 zwan\u0105 Akropolem i nie mogli doj\u015b\u0107 do porozumienia, kt\u00f3remu przypadnie ono na w\u0142asno\u015b\u0107. Stan\u0119li wi\u0119c do zawod\u00f3w. S\u0119dzi\u0105 tych zmaga\u0144 zosta\u0142 p\u00f3\u0142 w\u0105\u017c, p\u00f3\u0142 cz\u0142owiek o imieniu Kekrops.
\nPierwszy wyst\u0105pi\u0142 Posejdon uderzaj\u0105c tr\u00f3jz\u0119bem w ska\u0142\u0119, z kt\u00f3rej wytrysn\u0119\u0142o \u017ar\u00f3d\u0142o. Wywo\u0142a\u0142o to powszechny zachwyt. Woda\u00a0 to \u017cycie dla wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w miasta. Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce sp\u00f3r jest rozstrzygni\u0119ty, ale Atena obok \u017ar\u00f3d\u0142a zasadzi\u0142a drzewo oliwne. Pokry\u0142o si\u0119 ono g\u0119sto oliwkami a z tych owalnych owoc\u00f3w zacz\u0119\u0142a kapa\u0107 oliwa. Bogini m\u0105dro\u015bci otrzyma\u0142a wi\u0119c we w\u0142adanie miasto, kt\u00f3re nazwano od jej imienia. Mieszka\u0144com Aten do dzi\u015b nie brakuje ani oliwy ani oliwek.\u00a0
\nI w innych miejscach Grecji oliwek jest pod dostatkiem. Par\u0119 lat temu archeolodzy odkopali w Zakroi na Krecie gliniany dzban w kszta\u0142cie sto\u017cka pe\u0142en oliwek. Znalezisko liczy\u0142o 3 500 lat. Zd\u0105\u017cono je obfotografowa\u0107 zanim oliwki pod wp\u0142ywem \u015bwie\u017cego powietrza i \u015bwiat\u0142a zacz\u0119\u0142y si\u0119 rozk\u0142ada\u0107. Kreta do dzi\u015b jest najwi\u0119kszym greckim producentem oliwek i oliwy. Ale nie tylko producentem. Tak\u017ce i konsumentem. Ka\u017cdy mieszkaniec Grecji spo\u017cywa rocznie 25 litr\u00f3w oliwy. Mieszka\u0144cy Krety za\u015b dystansuj\u0105 rodak\u00f3w z kontynentu i to niemal dwukrotnie.
\nTu warto przytoczy\u0107 nasze dane. Statystyczny Polak zu\u017cywa nieca\u0142y litr oliwy w ci\u0105gu roku. Je\u015bli zwa\u017cy\u0107, \u017ce wypijam i zjadam czyli zu\u017cywam miesi\u0119cznie ponad litr tego nektaru, to dla wielu s\u0105siad\u00f3w oliwy ju\u017c nie starcza. Mog\u0105 zaledwie poczu\u0107 jej zapach dochodz\u0105cy z mojej kuchni.
\nMi\u0142o\u015b\u0107 do dziewiczej oliwy zacz\u0119\u0142a si\u0119 przed laty na wyspie Paros. Wchodz\u0105c boso do morza nadepn\u0105\u0142em na je\u017cowca. Kolec przy wyjmowaniu z pi\u0119ty z\u0142ama\u0142 si\u0119 i ledwo docz\u0142apa\u0142em do domu. Tu trafi\u0142em na w\u0142a\u015bcicielk\u0119 pensjonatu \u017con\u0119 rybaka i w\u0142a\u015bcicielk\u0119 gaju oliwnego. Nie dopuszczaj\u0105c mnie do s\u0142owa (zw\u0142aszcza, \u017ce ja nie m\u00f3wi\u0142em po grecku a ona po angielsku) usadzi\u0142a na taborecie i owin\u0119\u0142a mi pi\u0119t\u0119 lnian\u0105 \u015bciereczk\u0105 obficie nasycon\u0105 oliw\u0105 ze stoj\u0105cej w spi\u017carni wielkiej amfory. Po kilku godzinach kolec sam wypad\u0142. Dziurka si\u0119 zasklepi\u0142a i nie by\u0142o \u015bladu po przykrej przygodzie. Od tej pory zapach oliwy a nieco p\u00f3\u017aniej i jej smak sta\u0142 si\u0119 moim narkotykiem.
\nPowierzchnia gaj\u00f3w oliwnych na \u015bwiecie wynosi niemal 11 mln hektar\u00f3w, co stanowi oko\u0142o jednej trzeciej obszaru Polski. Najwi\u0119cej teren\u00f3w oliwnych ma Hiszpania i Tunezja. Oba kraje dysponuj\u0105 ponad 51% \u015bwiatowej powierzchni upraw drzew oliwnych. Hiszpania jest te\u017c najwi\u0119kszym na \u015bwiecie producentem oliwek. Przed dwoma laty rolnicy z P\u00f3\u0142wyspu Iberyjskiego zebrali ich ponad 8 mln ton.<\/p>\n
Produkcja oliwy (dane z 2010 r.) wynosi ok. 2,886 mln ton rocznie. I tu prymusem jest Hiszpania (1,2 mln ton, ok. 42%) oraz W\u0142ochy (0,6 mln ton, ok. 21%) i Grecja (0,35 mln ton, ok. 11,5%).<\/p>\n
W Grecji 60% ziemi uprawnej przeznaczone jest na\u00a0 gaje oliwne. To\u00a0trzeci \u015bwiatowy producent oliwy, z czego ok. 82% to oliwa extra vergine. \u00a0 \u00a0Jestem\u00a0 uzale\u017cniony od oliwy. Pisa\u0142em o tym ju\u017c wiele razy. Sma\u017c\u0119, gotuj\u0119 i pij\u0119 ten z\u0142ocistozielony nektar wyt\u0142aczany z oliwek. I to zapewne dzi\u0119ki temu na\u0142ogowi nie \u0142ysiej\u0119, nie mia\u0142em zawa\u0142u, omijaj\u0105 mnie te\u017c inne choroby. Moja kuchnia pachnie oliw\u0105 a dania, kt\u00f3rymi cz\u0119stuj\u0119 rodzin\u0119 i przyjaci\u00f3\u0142 przypominaj\u0105 im wakacje nad Morzem \u015ar\u00f3dziemnym. Nawet […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4000"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4000"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4000\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4051,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4000\/revisions\/4051"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4000"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4000"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4000"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nNa Krecie produkcja oliwy z oliwek utrzymuje si\u0119 na poziomie 130 – 150 tys. ton w ci\u0105gu roku, co stanowi 30 – 45% ca\u0142ej wyprodukowanej oliwy w Grecji. Obecnie oliwa z oliwek extra vergine wynosi, a\u017c 95% krete\u0144skiej produkcji, podczas gdy w Hiszpanii jest to zaledwie 30%. W Grecji przeci\u0119tna wydajno\u015b\u0107 z pola uprawnego jest wyj\u0105tkowo wysoka i wynosi 360 kg\/ha, podczas gdy \u015brednia \u015bwiatowa wydajno\u015b\u0107 wynosi 160 kg\/ha. Na Krecie warto\u015b\u0107 ta jest jeszcze wy\u017csza, gdy\u017c si\u0119ga nawet 500 kg\/ha.
\nOliwa poprawia nam nie tylko zdrowie, nie tylko jest smako\u0142ykiem ale tak\u017ce przysparza urody jako sk\u0142adnik doskona\u0142ych myde\u0142 oraz krem\u00f3w. Gaj oliwny to skarb!
\nNa koniec oczywi\u015bcie zaj\u0119cia praktyczne, na kolacj\u0119\u00a0 kleftiko na krete\u0144skiej oliwie:
\nKleftiko
\n<\/strong>1 kg jagni\u0119ciny z ud\u017aca lub \u0142opatki, 4 du\u017ce kartofle,2 cebule, 4 marchewki, fasolka szparagowa, 1 pomidor, 4 plastry sera feta, g\u0142\u00f3wka czosnku, kieliszek bia\u0142ego wytrawnego wina, sok z cytryny, oliwa extra vergine, oregano, rozmaryn, pieprz, s\u00f3l
\n<\/em>Mi\u0119so po umyciu oczy\u015bci\u0107 z \u0142oju i pokroi\u0107 w kostk\u0119. Wymiesza\u0107 wszystkie przyprawy z winem, sokiem cytrynowym i po\u0142ow\u0105 oliwy. Doda\u0107 4 wyci\u015bni\u0119te z\u0105bki czosnku. Odstawi\u0107 w ch\u0142odne miejsce na godzin\u0119. Kartofle pokroi\u0107 w kostk\u0119 jak mi\u0119so i doda\u0107 tak\u017ce pokrojon\u0105 cebul\u0119 oraz marchew. Do\u0142o\u017cy\u0107 gar\u015b\u0107 fasolki szparagowej, oregano, reszt\u0119 oliwy i zn\u00f3w 4 pokrojone z\u0105bki czosnku. Przygotowa\u0107 4 arkusiki pergaminu. U\u0142o\u017cy\u0107 na nich porcje mi\u0119sa i warzyw. Na wierzchu ka\u017cdej paczki po\u0142o\u017cy\u0107 gruby plaster pomidora i pokruszona fet\u0119. Szczelnie zawin\u0105\u0107. Piec w piekarniku godzin\u0119 w temperaturze 180 st. C<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"