{"id":4730,"date":"2012-06-15T08:00:04","date_gmt":"2012-06-15T06:00:04","guid":{"rendered":"http:\/\/adamczewski.blog.polityka.pl\/?p=4730"},"modified":"2012-06-11T13:58:40","modified_gmt":"2012-06-11T11:58:40","slug":"truskawkowa-pora","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/2012\/06\/15\/truskawkowa-pora\/","title":{"rendered":"Truskawkowa pora"},"content":{"rendered":"

\u00a0<\/strong><\/strong><\/p>\n

Zacz\u0105\u0107 trzeba od poziomek, bo przy mojej \u015bcie\u017cce prowadz\u0105cej z parkingu do domu zn\u00f3w pojawi\u0142y si\u0119 pi\u0119kne czerwone, ma\u0142e kulki. A jak one kusz\u0105co pachn\u0105. To oczywi\u015bcie le\u015bne poziomki.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Te ogrodowe powsta\u0142y w wyniku mutacji \u00a0poziomki le\u015bnej. Pierwsz\u0105 tak\u0105 ro\u015blin\u0119 znaleziono w rejonie Alp i nazwano alpejsk\u0105. Smakowite i dorodne odmiany uprawne uzyskano w wyniku prac hodowlanych.
\nWi\u0119kszo\u015bci z nas jednak te niezwykle s\u0142odkie i aromatyczne owoce kojarz\u0105 si\u0119 z lasem. Jednak we w\u0142asnym ogr\u00f3dku warto uprawia\u0107 nie tylko poziomk\u0119 le\u015bn\u0105, ale r\u00f3wnie\u017c jej odmiany hodowlane. Poziomka le\u015bna (Fragaria vesca) owocuje w czerwcu tylko przez kilka tygodni i takie te\u017c by\u0142y jej pierwsze odmiany, np. sansousi. Na grz\u0105dki lub na rabaty warto wybiera\u0107 poziomki\u00a0 rugia lub baron Solemacher. Mo\u017ce te\u017c by\u0107 francuska odmiana regina. G\u0142\u00f3wn\u0105 zalet\u0105 tych odmian jest to, \u017ce owocuj\u0105 przez ca\u0142e lato, z kr\u00f3tk\u0105 przerw\u0105 w ko\u0144cu lipca. Zatem sadz\u0105c w ogrodzie kilka r\u00f3\u017cnych odmian, mo\u017cna zrywa\u0107 \u015bwie\u017ce owoce od czerwca a\u017c do jesieni.<\/p>\n

Poziomki w Europie przez d\u0142ugi czas ros\u0142y dziko, zbierano je w lasach; a stan ten zmieniono dopiero za spraw\u0105 kr\u00f3la Francji Ludwika XIV.<\/p>\n

Kr\u00f3l \u00f3w wys\u0142a\u0142 swych szpieg\u00f3w do Ameryki Po\u0142udniowej by podejrzeli fortyfikacje budowane tam przez Hiszpan\u00f3w. W\u015br\u00f3d szpieg\u00f3w by\u0142 in\u017cynier Am\u00e9d\u00e9e-Fran\u00e7ois Fr\u00e9zier, kt\u00f3ry opisywa\u0142 ro\u015bliny jedzone przez Indian. Gdy na terenach dzisiejszego Chile znalaz\u0142 poziomki znacznie wi\u0119ksze ni\u017c te znane Europejczykom, postanowi\u0142 kilka ro\u015blin przywie\u017a\u0107 w prezencie kr\u00f3lowi Francji. Zasadzono je w kr\u00f3lewskich ogrodach, ale nie przynosi\u0142y bogatych zbior\u00f3w. Kr\u00f3l Ludwik XIV polubi\u0142 smak poziomek, zatrudni\u0142 wi\u0119c botanika, by ten postara\u0142 si\u0119 o wi\u0119ksze plony.<\/p>\n

Botanik Antoine Nicolas Duchesne, skrzy\u017cowa\u0142 dwie odmiany poziomek – chilijskie i wirginijskie. Otrzyma\u0142 znakomity efekt – du\u017ce, smakowite owoce, kt\u00f3re dzi\u015b nazywamy truskawkami. I tak truskawka ananasowa – bo tak\u0105 nazw\u0119 nosz\u0105 te czerwone owoce, narodzi\u0142a si\u0119 w XVIII wieku w Wersalu. Pod koniec wieku XVIII truskawki zacz\u0119li uprawia\u0107 r\u00f3wnie\u017c Anglicy, a jeden z nich, Thomas Andrew Knight, opracowa\u0142 techniki krzy\u017cowania poziomek, kt\u00f3rych u\u017cywa si\u0119 do dzi\u015b. Pierwszy raz w sklepach truskawki pojawi\u0142y si\u0119 w Londynie oko\u0142o roku 1830, wcze\u015bniej natomiast jadano je w\u0142a\u015bciwie tylko na europejskich dworach, gdy\u017c by\u0142y bardzo drogie. Podawano je na male\u0144kich talerzykach, z dodatkiem szampana – by\u0142y niezwykle cenione.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Truskawki r\u00f3\u017cnie s\u0105 nazywane na \u015bwiecie. W\u0142osi u\u017cywaj\u0105 s\u0142owa „fragola”, Niemcy s\u0142owa „Erdbeere” – czyli jagoda ziemna , Francuzi s\u0142owa „fraise”. Anglicy u\u017cywaj\u0105 nazwy „strawberry” – co oznacza dos\u0142ownie „s\u0142omiana jagoda”, a pochodzenie tego s\u0142owa t\u0142umaczone jest na dwa sposoby: klimat wysp brytyjskich jest wilgotny, wi\u0119c truskawki nale\u017cy izolowa\u0107 od ziemi s\u0142om\u0105.<\/p>\n

Drugie t\u0142umaczenie zwi\u0105zane jest z tym, i\u017c truskawki pochodz\u0105 od poziomek, a dawniej – kiedy poziomki ros\u0142y dziko, osoby zbieraj\u0105ce je mia\u0142y zwyczaj nawlekania ich na \u017ad\u017ab\u0142o trawy i w ten spos\u00f3b sprzedawane by\u0142y na targach.<\/p>\n

W ci\u0105gu lat wyhodowano wiele odmian truskawek, dzi\u015b jest ich ponad 2000. W Polsce do najpopularniejszych w czasach mojego dzieci\u0144stwa czyli w latach 50 i 60 nale\u017ca\u0142y –\u00a0\u00a0„malin\u00f3wka” zwana te\u017c „purpuratk\u0105” lub „murzynk\u0105”. To w\u0142a\u015bnie z „malin\u00f3wki” najcz\u0119\u015bciej robiono przetwory. Wielce popularne by\u0142y te\u017c: „ananasowa z Gr\u00f3jca”,\u00a0\u00a0„regina, „senga precosa”, „Genewa”, „midway” i wiele innych.<\/p>\n

Dzi\u015b podobno kr\u00f3luj\u0105 takie: „Madam Poincar\u00e9”, „Maria”, „Everest”, „Promise”, „Laxton’s Utylity”, „Kr\u00f3lowa Luiza”,\u00a0 „Sensation”,\u00a0 „Sonata”, „Dukat”, „Louis Gauthier” i ? znana od dawna\u00a0\u00a0„Senga Sengana”.<\/p>\n

A ja prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c\u00a0 kupuj\u0105c\u00a0owoce na targu w Pu\u0142tusku nie pytam truskawki o nazwisko, tylko w\u0105cham, kosztuj\u0119 i bior\u0119 najpi\u0119kniejsz\u0105 kobia\u0142k\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0 Zacz\u0105\u0107 trzeba od poziomek, bo przy mojej \u015bcie\u017cce prowadz\u0105cej z parkingu do domu zn\u00f3w pojawi\u0142y si\u0119 pi\u0119kne czerwone, ma\u0142e kulki. A jak one kusz\u0105co pachn\u0105. To oczywi\u015bcie le\u015bne poziomki. Te ogrodowe powsta\u0142y w wyniku mutacji \u00a0poziomki le\u015bnej. Pierwsz\u0105 tak\u0105 ro\u015blin\u0119 znaleziono w rejonie Alp i nazwano alpejsk\u0105. Smakowite i dorodne odmiany uprawne uzyskano w […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4730"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4730"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4730\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4733,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4730\/revisions\/4733"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4730"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4730"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4730"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}