Oliwa z oliwek ju\u017c od czas\u00f3w staro\u017cytnych, czyli od co najmniej 5000 lat, stanowi podstawowy sk\u0142adnik diety mieszka\u0144c\u00f3w kraj\u00f3w Basenu Morza \u015ar\u00f3dziemnego. G\u0142\u00f3wnym jej producentem w tamtych czasach by\u0142a Grecja. Grecy z czasem rozprzestrzenili uprawy drzewek oliwnych we W\u0142oszech, a mieszka\u0144cy W\u0142och w Prowansji i na P\u00f3\u0142wyspie Iberyjskim.
\nZe wzgl\u0119du na wysok\u0105 zawarto\u015b\u0107 jednonienasyconych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych, obecno\u015b\u0107 licznych zwi\u0105zk\u00f3w chemicznych wa\u017cnych z biologicznego punktu widzenia dla organizmu cz\u0142owieka oraz wyj\u0105tkowy smak wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cy oliw\u0119 z oliwek od wszystkich innych olej\u00f3w ro\u015blinnych, drzewa oliwne zacz\u0119to uprawia\u0107 tak\u017ce w innych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata. Rosn\u0105 wi\u0119c gaje oliwne w Stanach Zjednoczonych (Kalifornia), w Meksyku, Chile, Argentynie, Peru,\u00a0 Maroko, Tunezji, Syrii, Libanie, Iraku, w Australii (zachodnia i po\u0142udniowa cz\u0119\u015b\u0107 kontynentu) czy Nowej Zelandii (zar\u00f3wno na p\u00f3\u0142nocy jak i na po\u0142udniu kraju) .
\nWiele jest rodzaj\u00f3w oliwy. Oto najwa\u017cniejsze z nich:
\nDziewicza oliwa z oliwek (virgin olive oil) ? to oliwa otrzymana wy\u0142\u0105cznie z zastosowaniem mechanicznych lub innych \u015brodk\u00f3w fizycznych, w warunkach nieprowadz\u0105cych do zmian w oliwie, kt\u00f3ra nie zosta\u0142a poddana innej obr\u00f3bce ni\u017c p\u0142ukanie, dekantacja, odwirowanie lub filtrowanie
\n\u00a0Oliwa rafinowana (refined olive oil) ? to oliwa otrzymana w procesie rafinacji oliwy z oliwek z pierwszego t\u0142oczenia.
\nOliwa z wyt\u0142oczyn (olive pomace oil) ? to oliwa uzyskana w wyniku ekstrakcji z wyt\u0142oczyn oliwnych za pomoc\u0105 rozpuszczalnik\u00f3w lub \u015brodk\u00f3w fizycznych, z wy\u0142\u0105czeniem oleju uzyskanego w drodze powt\u00f3rnej estryfikacji oraz mieszanek z innymi olejami.<\/p>\n
Nie wszystkie oliwy z oliwek w smaku i zapachu s\u0105 jednakowe. Podobnie jak w przypadku win, oliwy z oliwek charakteryzuj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u0105 smak\u00f3w i aromat\u00f3w. Uzale\u017cnione jest to m.in. od gatunku oliwek, regionu geograficznego uprawy drzew, metody jej wydobywania i sposobu przechowywania\u00a0 Jednak\u017ce w g\u0142\u00f3wnej mierze jej walory smakowe zale\u017c\u0105 od odmiany i dojrza\u0142o\u015bci oliwek u\u017cytych do produkcji. Najbardziej \u0142agodn\u0105 oliw\u0119 produkuje si\u0119 z oliwek najbardziej dojrza\u0142ych, pochodz\u0105cych z ko\u0144cowej fazy zbior\u00f3w, natomiast najostrzejsz\u0105, gorzk\u0105 ? z tych najwcze\u015bniej zebranych. Do innych okre\u015ble\u0144 wyr\u00f3\u017cnik\u00f3w smakowych, mniej oficjalnych, ale cz\u0119sto podawanych przez producent\u00f3w na etykiecie nale\u017c\u0105 :
\n?\u00a0jab\u0142kowy ? smak przypominaj\u0105cy dojrza\u0142e jab\u0142ko b\u0105d\u017a sk\u00f3rk\u0119 zielonego, niedojrza\u0142ego owocu,<\/p>\n
?\u00a0?migda\u0142owy ? mocny smak, kt\u00f3ry jest charakterystyczny dla \u015bwie\u017cych migda\u0142\u00f3w, cz\u0119sto b\u0142\u0119dnie mylony ze smakiem zje\u0142cza\u0142ym,<\/p>\n
?\u00a0 smak trawy ? smak niekt\u00f3rych oliw przypomina \u015bwie\u017co skoszon\u0105 traw\u0119,<\/p>\n
?\u00a0smak zielonych li\u015bci ? smak oliwy wytworzonej jedynie z niedojrza\u0142ych oliwek lub z oliwek zmielonych razem z listkami i ga\u0142\u0105zkami oliwnymi,<\/p>\n
?\u00a0cytrynowy ? delikatny zapach z nut\u0105 pieprzu, bardzo rzadko spotykany,<\/p>\n
?\u00a0szczawiowy ? podobny zapach do cytrynowego, ale mniej wyrazisty,<\/p>\n
?\u00a0smak zielonych pomidor\u00f3w ?przypomina aromat zielonych pomidor\u00f3w,<\/p>\n
?\u00a0smak s\u0142omy ? typowy tylko dla niekt\u00f3rych gatunk\u00f3w oliw,<\/p>\n
?\u00a0s\u0142odki ? o s\u0142odkim smaku oliwy m\u00f3wi si\u0119, gdy nie jest gorzka lub pikantna.<\/p>\n
Warto to wszystko wiedzie\u0107 gdy wybiera si\u0119 na zakupy do specjalistycznego sklepu z oliwami. Te wiadomo\u015bci zaczerpn\u0105\u0142em z pracy magisterskiej Anny Sza\u0142owskiej, absolwentki SGGW i wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicielki gaju oliwnego na Krecie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Oliwa z oliwek ju\u017c od czas\u00f3w staro\u017cytnych, czyli od co najmniej 5000 lat, stanowi podstawowy sk\u0142adnik diety mieszka\u0144c\u00f3w kraj\u00f3w Basenu Morza \u015ar\u00f3dziemnego. G\u0142\u00f3wnym jej producentem w tamtych czasach by\u0142a Grecja. Grecy z czasem rozprzestrzenili uprawy drzewek oliwnych we W\u0142oszech, a mieszka\u0144cy W\u0142och w Prowansji i na P\u00f3\u0142wyspie Iberyjskim. Ze wzgl\u0119du na wysok\u0105 zawarto\u015b\u0107 jednonienasyconych kwas\u00f3w […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4781"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4781"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4781\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4783,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4781\/revisions\/4783"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4781"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4781"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4781"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}