
{"id":4998,"date":"2012-08-10T08:00:10","date_gmt":"2012-08-10T06:00:10","guid":{"rendered":"http:\/\/adamczewski.blog.polityka.pl\/?p=4998"},"modified":"2012-08-10T12:45:28","modified_gmt":"2012-08-10T10:45:28","slug":"jestem-szefem-bo-mam-noz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/2012\/08\/10\/jestem-szefem-bo-mam-noz\/","title":{"rendered":"Jestem szefem, bo mam n\u00f3\u017c"},"content":{"rendered":"<p>\u00a0N\u00f3\u017c w kuchni to bardzo wa\u017cne narz\u0119dzie. Chwali\u0142em si\u0119 w ubieg\u0142ym roku \u015bwietnymi no\u017cami firmy Fiskars, kt\u00f3re mi s\u0142u\u017c\u0105 z wielkim po\u017cytkiem nadal. Potem dosta\u0142em w prezencie od stacji Kuchnia Plus n\u00f3\u017c firmowany przez wybitnego francuskiego kucharza Paula Bocuse. Cudownie wywa\u017cony, przylegaj\u0105cy do r\u0119ki i oczywi\u015bcie ostry jak brzytwa. Teraz dosta\u0142em ten n\u00f3\u017c:<\/p>\n<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/N\u00f3\u017c-od-Karola-i-Pascala.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-5004\" title=\"OLYMPUS DIGITAL CAMERA\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/N\u00f3\u017c-od-Karola-i-Pascala-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"\/adamczewski\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/N\u00f3\u017c-od-Karola-i-Pascala-300x225.jpg 300w, \/adamczewski\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/N\u00f3\u017c-od-Karola-i-Pascala.jpg 640w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/N\u00f3\u017c-od-Karola-i-Pascala1.jpg\"><\/a><\/p>\n<p>To prezent od kucharskiego teamu Pascal Brodnicki i Karol Okrasa, kt\u00f3rzy w atrakcyjny i zabawny spos\u00f3b reklamuj\u0105 i m\u00f3j ulubiony sklep czyli Lidla. Ten n\u00f3\u017c (te\u017c Fiskars) to najwy\u017csza jako\u015b\u0107 i najnowsza technika. Jest tak ostry, \u017ce m\u00f3g\u0142bym si\u0119 nim ogoli\u0107 (gdybym si\u0119 goli\u0142 oczywi\u015bcie). I podobno nigdy nie b\u0119d\u0119 go musia\u0142 ostrzy\u0107. Wygl\u0105da na to, \u017ce to prawda. A kroi si\u0119 nim zanim jeszcze mocniej dotknie si\u0119 czy to mi\u0119sa, czy to chleba, czy mi\u0119kkiego ciasta. S\u0142owem rado\u015b\u0107 dla ka\u017cdego kucharza. A ja maj\u0105c takie no\u017ce i od takich darczy\u0144c\u00f3w poczu\u0142em si\u0119 wreszcie szefem kuchni w naszym domu. Przy okazji szperania w internecie historyjek o no\u017cach znalaz\u0142em bardzo ciekawy tekst zamieszczony\u00a0w witrynie Muzeum w Wilanowie a napisany przez Joann\u0119 Paprock\u0105-Gajek. Jest to artyku\u0142 o sztu\u0107cach. Tak ciekawy, \u017ce postanowi\u0142em fragmenty tu przytoczy\u0107: &#8222;N\u00f3\u017c sto\u0142owy wykszta\u0142ci\u0142 si\u0119 dopiero w II po\u0142. XVII w., chocia\u017c jako narz\u0119dzie czy bro\u0144 towarzyszy\u0142 cz\u0142owiekowi od czas\u00f3w prehistorycznych. Pocz\u0105tkowo by\u0142 to kamie\u0144 o ostrej kraw\u0119dzi, nast\u0119pnie n\u00f3\u017c my\u015bliwski niezb\u0119dny cz\u0142owiekowi podczas dzielenia zwierzyny i spo\u017cywania posi\u0142k\u00f3w. Mia\u0142 mocny uchwyt oraz ostro zako\u0144czony brzeszczot, na kt\u00f3ry nabijano porcje mi\u0119sa i wk\u0142adano je do ust. W no\u017cach przeznaczonych wy\u0142\u0105cznie do spo\u017cywania posi\u0142k\u00f3w stalowe, niekiedy srebrne brzeszczoty no\u017cy oprawiano w dekoracyjne trzonki wykonane z metalu, drewna, ko\u015bci s\u0142oniowej, kryszta\u0142u g\u00f3rskiego, a nawet z korala i drogich kamieni. W roku 1669 Ludwik XIV zabroni\u0142 u\u017cywania przy stole ostro zako\u0144czonych no\u017cy, jako zbyt niebezpiecznych dla wsp\u00f3\u0142biesiadnik\u00f3w. Nowy typ no\u017ca otrzyma\u0142 wi\u0119c t\u0119po, na okr\u0105g\u0142o zako\u0144czony brzeszczot, wygi\u0119ty lekko do ty\u0142u, aby u\u0142atwi\u0107 wk\u0142adanie porcji jedzenia do ust, bez zbytniego wykrzywiania nadgarstka, a w\u0105ski brzeszczot no\u017ca poszerzono. (&#8230;)Unikalnym przyk\u0142adem sztu\u0107c\u00f3w, a raczej ich oprawy z okresu \u015bredniowiecza jest pochodz\u0105cy z XIII wieku zestaw B\u0142ogos\u0142awionej Kingi. Nale\u017cy do niego \u0142y\u017cka wykonana z krwawnika, ametystowy trzonek do widelca (oba sztu\u0107ce oprawione w z\u0142oto) oraz trzonek do no\u017ca z ko\u015bci s\u0142oniowej zako\u0144czony mitologiczn\u0105 postaci\u0105 Centaura i skuwk\u0105, na kt\u00f3rej widnieje gotycki napis: Ave Maria gratia plena (Zdrowa\u015b Mario, \u0142aski\u015b pe\u0142na). Dekoracyjno\u015b\u0107 tych przedmiot\u00f3w wzmacnia\u0142o \u0142\u0105czenie czerpaka z trzonkiem, w formie p\u0142ytki z przedstawieniami aposto\u0142\u00f3w, rycerzy, a niekiedy herb\u00f3w lub putt\u00f3w. Na sto\u0142ach w najbogatszych domach u\u017cywano \u0142y\u017cek srebrnych, niekiedy z\u0142otych lub z\u0142oconych, dekorowanych mas\u0105 per\u0142ow\u0105 itp. Stanowi\u0142y one wyposa\u017cenie prywatne bogatego cz\u0142owieka, oznak\u0119 osi\u0105gni\u0119tego dobrobytu, efektown\u0105 ozdob\u0119 sto\u0142u, a opr\u00f3cz tego doskona\u0142\u0105 lokat\u0119 kapita\u0142u. \u0141y\u017cki wraz z no\u017cami noszono ze sob\u0105, w cholewie lub w specjalnych futera\u0142ach u pasa, poniewa\u017c nawet w najbogatszych domach nie podawano ich do sto\u0142\u00f3w. Co najmniej do XVI w. zestawu sztu\u0107c\u00f3w w dzisiejszym rozumieniu nie traktowano jako ca\u0142o\u015b\u0107, na co wskazuj\u0105 nawet formy j\u0119zykowe. W j\u0119zyku angielskim flatware\u00a0&#8211; to &#8222;p\u0142askie&#8221; przybory sto\u0142owe (widelec, \u0142y\u017cka). Odr\u0119bnie s\u0105 wyr\u00f3\u017cniane cutlery jako narz\u0119dzia posiadaj\u0105ce kraw\u0119d\u017a tn\u0105c\u0105. Nazwa sztu\u0107ce pochodzi z j\u0119zyka w\u0142oskiego\u00a0&#8211; stuccio. Oznacza ona zesp\u00f3\u0142 przybor\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych do nak\u0142adania i spo\u017cywania posi\u0142k\u00f3w. W nazewnictwie polskim od \u015bredniowiecza okre\u015blenie to by\u0142o u\u017cywane w odniesieniu do kompletu no\u017cy my\u015bliwskich przeznaczonych do oprawiania zwierzyny bezpo\u015brednio po jej ubiciu. Z ko\u0144cem XVIII wieku w Polsce terminem sztu\u0107ce okre\u015blano zestaw \u0142y\u017cki i widelca. W ci\u0105gu XVIII w. zmienia si\u0119 stopniowo wyposa\u017cenie sto\u0142u w sztu\u0107ce. Zaopatrzenie domu w zastaw\u0119 sto\u0142ow\u0105 w warstwach zamo\u017cnych i \u015bredniozamo\u017cnych stanowi\u0142o coraz dobitniej \u015bwiadectwo osi\u0105gni\u0119tego standardu \u017cyciowego, a tak\u017ce wyk\u0142adnik presti\u017cu oraz zamo\u017cno\u015bci. Na przestrzeni XVIII w. zako\u0144czy\u0142 si\u0119 proces kszta\u0142towania si\u0119 zasad oraz funkcji, kszta\u0142t\u00f3w i wielko\u015bci nakry\u0107 sto\u0142owych. P\u00f3\u017aniej zmieniaj\u0105 si\u0119 nieznacznie w szczeg\u00f3\u0142ach. Natomiast w XIX wieku nast\u0119puje wyra\u017ane, niekiedy doprowadzone do granic absurdu rozmno\u017cenie i wyspecjalizowanie asortymentu sztu\u0107c\u00f3w. Przedmioty r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie nieznacznie, ale ka\u017cdemu z nich jest przypisane inne przeznaczenie (np. \u0142y\u017ceczki ? jest ich kilkana\u015bcie rodzaj\u00f3w\u00a0&#8211; do herbaty, jajek, lod\u00f3w, do deser\u00f3w, kompotu, cukru itd.). W praktyce trudno by\u0142o zgromadzi\u0107 wszystkie rodzaje nakry\u0107. Nie spos\u00f3b by\u0142o r\u00f3wnie\u017c posiada\u0107 tak liczny asortyment ze wzgl\u0119du na znaczny jego koszt. Niejednokrotnie zatem poszczeg\u00f3lnych sztu\u0107c\u00f3w, je\u017celi tylko by\u0142o to mo\u017cliwe, u\u017cywano wymiennie. Ich nadmiar ju\u017c w ko\u0144cu XIX w. zosta\u0142 poddany krytyce. L. \u0106wierczakiewiczowa\u00a0&#8211; wyrocznia w tych sprawach\u00a0&#8211; pisa\u0142a, \u017ce zastawa sto\u0142owa nie powinna by\u0107 pozbawiona przybor\u00f3w, ale i nadmiar ich psuje harmoni\u0119 og\u00f3ln\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0N\u00f3\u017c w kuchni to bardzo wa\u017cne narz\u0119dzie. Chwali\u0142em si\u0119 w ubieg\u0142ym roku \u015bwietnymi no\u017cami firmy Fiskars, kt\u00f3re mi s\u0142u\u017c\u0105 z wielkim po\u017cytkiem nadal. Potem dosta\u0142em w prezencie od stacji Kuchnia Plus n\u00f3\u017c firmowany przez wybitnego francuskiego kucharza Paula Bocuse. Cudownie wywa\u017cony, przylegaj\u0105cy do r\u0119ki i oczywi\u015bcie ostry jak brzytwa. Teraz dosta\u0142em ten n\u00f3\u017c: To prezent [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4998"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4998"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4998\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5041,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4998\/revisions\/5041"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4998"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4998"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4998"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}