
{"id":550,"date":"2008-08-01T08:00:27","date_gmt":"2008-08-01T06:00:27","guid":{"rendered":"http:\/\/adamczewski.blog.polityka.pl\/?p=550"},"modified":"2008-08-01T16:39:40","modified_gmt":"2008-08-01T14:39:40","slug":"cala-grecja-na-moim-talerzu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/2008\/08\/01\/cala-grecja-na-moim-talerzu\/","title":{"rendered":"Ca\u0142a Grecja na moim talerzu"},"content":{"rendered":"<p>Czu\u0142em si\u0119 jak Odyseusz p\u0142ywaj\u0105c mi\u0119dzy greckimi wyspami. Tyle tylko, \u017ce moja Penelopa nie siedzia\u0142a w domu gdzie\u015b daleko i op\u0119dza\u0142a si\u0119 od zalotnik\u00f3w (jak wiadomo do czasu) tylko towarzyszy\u0142a mi w w\u0119dr\u00f3wkach.<\/p>\n<p>Na wysp\u0119 Paros dotarli\u015bmy promem z Santorini gdzie dolecieli\u015bmy samolotem z Berlina. Zamieszkali\u015bmy w niedu\u017cym hoteliku tu\u017c obok portu rybackiego. Pierwszego ranka o \u015bwicie obudzi\u0142 nas dziwny \u0142oskot. Miarowe uderzenia o beton czym\u015b niezbyt twardym s\u0142ycha\u0107 by\u0142o w ca\u0142ej okolicy. Przed \u015bniadaniem, bo na posi\u0142ek by\u0142o jeszcze za wcze\u015bnie, poszli\u015bmy na rekonesans do portu. Wzd\u0142u\u017c kamiennego nabrze\u017ca siedzieli nad przycumowanymi kutrami\u00a0 rybacy i w r\u00f3wnym rytmie uderzali o brzeg czym\u015b co wyci\u0105gali ze skrzynek swoich \u0142odzi. Jeszcze par\u0119 krok\u00f3w i zobaczyli\u015bmy, \u017ce by\u0142y to wielkie, \u015brednie i ca\u0142kiem ma\u0142e o\u015bmiornice. Ten do\u015b\u0107 okrutny proceder prowadzi\u0142 do tego, \u017ce mi\u0119czaki mia\u0142y lepsze, bardziej kruche mi\u0119so. Uciekli\u015bmy z portu by nie patrze\u0107 na to barbarzy\u0144stwo. Nasze oburzenie trwa\u0142o jednak tylko do wieczora gdy w portowej restauracji zam\u00f3wili\u015bmy o\u015bmiornic\u0119 pieczona na grillu. By\u0142a aromatyczna, pachnia\u0142a zio\u0142ami i dymem, a mi\u0119so mia\u0142a bardzo delikatne. Obraz poranka zatar\u0142 si\u0119 ca\u0142kiem w naszej \u015bwiadomo\u015bci po wypiciu do o\u015bmiornicy butelki bia\u0142ego, \u017cywicznego wina czyli retsiny.<\/p>\n<p>Ten rodzaj wina o specyficznym aromacie \u017cywicy sosnowej pochodzi z czas\u00f3w staro\u017cytnych. Grecy, s\u0142ynni \u017ceglarze i obie\u017cy\u015bwiaty, nie mogli oby\u0107 si\u0119 bez wina do posi\u0142k\u00f3w. Kupcy za\u015b dostarczali wino do wszystkich kraj\u00f3w basenu Morza \u015ar\u00f3dziemnego. Przewo\u017cono je w amforach.. Te za\u015b uszczelniano \u017cywic\u0105. Wino podczas wielotygodniowej podr\u00f3\u017cy nasi\u0105ka\u0142o aromatem\u00a0 \u017cywicy. Nie do\u015b\u0107, \u017ce przed\u0142u\u017ca\u0142o jego trwa\u0142o\u015b\u0107 lecz jeszcze dodawa\u0142o smaku. I dzi\u015b zar\u00f3wno Grecy jak cz\u0119\u015b\u0107 odwiedzaj\u0105cych ich kraj turyst\u00f3w lubi w upalny dzie\u0144 zasi\u0105\u015b\u0107 w cieniu wielkiego drzewa tamaryszku, kt\u00f3rego szczelny parasol daje upragniony cie\u0144 z kielichem zimnej retsiny w d\u0142oni. Nie przepadaj\u0105cy za aromatem \u017cywicy zamieniaj\u0105 wino na ouzo z odrobin\u0105 wody. Mlecznego koloru p\u0142yn, w kt\u00f3rym o brzeg szklanki grzechocz\u0105 kostki lodu te\u017c daje poczucie ch\u0142odu.<\/p>\n<p>Tyle tylko, \u017ce smak \u017cywicy zast\u0119puje tu silny aromat any\u017cku. My lubimy i jedno i drugie.<\/p>\n<p>Nikt kto przyjecha\u0142 do Grecji nie ominie mezedes. To ma\u0142e przek\u0105ski czyli co\u015b na z\u0105b. Mo\u017cna je zje\u015b\u0107 wsz\u0119dzie i o ka\u017cdej porze. A mog\u0105 to by\u0107 marynowane w occie o\u015bmiorniczki, miniaturowe souvlaki czyli szasz\u0142yczki z dowolnego mi\u0119sa (najcz\u0119\u015bciej z kurczaka), tzatzyki czyli g\u0119sty jogurt z czosnkiem i og\u00f3rkiem, sardele solone lub sma\u017cone w oleju, saganaki tj. ser sma\u017cony lub &#8211; nasze ulubione &#8211; dolmedakia czyli go\u0142\u0105bki z li\u015bci winogron z dowolnym farszem.<\/p>\n<p>Kolejnym naszym ulubionym greckim daniem jest oczywi\u015bcie moussaka czyli suflet z bak\u0142a\u017cana i jagni\u0119ciny. Wprawdzie o pochodzenie tego dania k\u0142\u00f3c\u0105 si\u0119 wszystkie nacje zamieszkuj\u0105ce p\u00f3\u0142wysep Ba\u0142ka\u0144ski lecz mu autorytatywnie stwierdzamy: grecka moussaka jest najlepsza. By\u0107 mo\u017ce dlatego, \u017ce jednym z produkt\u00f3w bez kt\u00f3rego nie ma sufletu to bia\u0142e, wytrawne, delikatne wino.<\/p>\n<p>Wszystkich da\u0144 rybnych nie spos\u00f3b wymieni\u0107 jest ich bowiem tu zatrz\u0119sienie. S\u0105 sma\u017cone, pieczone, grillowane i gotowane w winie. S\u0105 tu\u0144czyki, dorady, w\u0142oczniki (ryba-miecz), skorpeny, kielce, makrele.<\/p>\n<p>S\u0105 liczne zupy rybne ale my przedk\u0142adamy nad nie zup\u0119 cytrynow\u0105 z pulpetami z mi\u0119sa i ry\u017cem. Nawet w najbardziej upalny dzie\u0144 zupa ta sprawia wiele przyjemno\u015bci\u00a0 g\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki sokowi z cytryny.<\/p>\n<p>Mi\u0119so\u017cercy mog\u0105 delektowa\u0107 si\u0119 wspania\u0142\u0105 jagni\u0119cin\u0105. Udziec pieczony lub kleftiko czyli kawa\u0142ki mi\u0119sa z jarzynami zawini\u0119te szczelnie w pergamin i duszone to rarytas.<\/p>\n<p>Najbardziej znanym greckim daniem w \u015bwiecie przyrz\u0105dzanym z jagni\u0119ciny jest oczywi\u015bcie gyros (nazwa od s\u0142owa obraca\u0107) czyli cienkie p\u0142atki mi\u0119sa skrawane wielkim cienkim no\u017cem z wielkiego ud\u017aca pionowo osadzonego na ro\u017cnie i wolno obracaj\u0105cego si\u0119 wok\u00f3\u0142 osi. Gyros na Paros r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 od tak samo nazywanego dania kupowanego w Warszawie jak\u00a0 prawdziwy g\u00f3ralski oscypek kupiony u bacy na hali od podobnego kupionego od udawanego g\u00f3rala na warszawskiej Star\u00f3wce.<\/p>\n<p>Na koniec s\u0142owo o s\u0142odyczach. Greckie desery s\u0105 niezwykle s\u0142odkie (dzi\u0119ki miodowi), niezwykle t\u0142uste (dzi\u0119ki oliwie) i niezwykle aromatyczne (dzi\u0119ki olejkowi r\u00f3\u017canemu). Najs\u0142ynniejszym dzie\u0142em tutejszych cukiernik\u00f3w jest baklawa &#8211; pasztecik z p\u0142atk\u00f3w ciasta filo z farszem migda\u0142owym, polane sosem ze sk\u00f3rki pomara\u0144czowej, cynamonu, go\u017adzik\u00f3w, miodu i r\u00f3\u017canej wody.<\/p>\n<p>Na szcz\u0119\u015bcie t\u0119 aromatyczna s\u0142odycz mo\u017cna zneutralizowa\u0107 kieliszkiem metaksy, czyli greckiej wersji koniaku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czu\u0142em si\u0119 jak Odyseusz p\u0142ywaj\u0105c mi\u0119dzy greckimi wyspami. Tyle tylko, \u017ce moja Penelopa nie siedzia\u0142a w domu gdzie\u015b daleko i op\u0119dza\u0142a si\u0119 od zalotnik\u00f3w (jak wiadomo do czasu) tylko towarzyszy\u0142a mi w w\u0119dr\u00f3wkach. Na wysp\u0119 Paros dotarli\u015bmy promem z Santorini gdzie dolecieli\u015bmy samolotem z Berlina. Zamieszkali\u015bmy w niedu\u017cym hoteliku tu\u017c obok portu rybackiego. Pierwszego ranka [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/550"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=550"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/550\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=550"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=550"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=550"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}