{"id":58,"date":"2006-10-12T08:15:19","date_gmt":"2006-10-12T06:15:19","guid":{"rendered":"http:\/\/adamczewski.blog.polityka.pl\/?p=58"},"modified":"2017-12-21T12:10:56","modified_gmt":"2017-12-21T11:10:56","slug":"grzebien-koguta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/2006\/10\/12\/grzebien-koguta\/","title":{"rendered":"Grzebie\u0144 koguta"},"content":{"rendered":"

Ko\u0144cz\u0105ca moje tegoroczne wakacje w\u0119dr\u00f3wka z wnucz\u0119tami po ruinach staro\u017cytnego Rzymu co i rusz przypomina\u0142a mi\u00a0 posta\u0107\u00a0jednego z najs\u0142ynniejszych obywateli tego miasta. Zw\u0142aszcza wieczorne wyprawy na kolacje w cieniu Colosseum natr\u0119tnie przywo\u0142ywa\u0142y jego imi\u0119: Lukullus.<\/p>\n

W 118 roku przed nasz\u0105 er\u0105 urodzi\u0142 si\u0119 cz\u0142owiek, o kt\u00f3rym wszyscy smakosze i kucharze powinni wiedzie\u0107 jak najwi\u0119cej. Spr\u00f3bujmy wi\u0119c rozsnu\u0107 opowie\u015b\u0107 o Lucjuszu\u00a0Licyniuszu, znanym pod swym trzecim imieniem Lukullusa. Rzekomo pochodzi\u0142 z rodu plebejskiego. Jednak jego dziad – tak\u017ce trojga imion: Lucjusz Licyniusz Lukullus – by\u0142 w 151 roku konsulem rzymskim i namiestnikiem w Hiszpanii. A nie by\u0142y to funkcje przyznawane byle komu. R\u00f3wnie\u017c ojciec naszego bohatera pe\u0142ni\u0142 zaszczytn\u0105 funkcj\u0119 pretora w 104 roku.<\/p>\n

Gdy Lukullus wchodzi\u0142 w wiek dojrza\u0142y, zosta\u0142 pozostawiony sam sobie. Ojciec bowiem musia\u0142 opu\u015bci\u0107\u00a0Rzym na mocy wyroku s\u0105dowego. Skazano go na wygnanie za zdzierstwo. M\u0142ody Rzymianin uczy\u0142 si\u0119 retoryki czyli sztuki wymowy, wyst\u0119puj\u0105c cz\u0119sto na Forum, a tak\u017ce w s\u0105dach.<\/p>\n

Pierwsze g\u0142o\u015bne wyst\u0105pienie s\u0105dowe Lukullusa<\/a> nie sko\u0144czy\u0142o si\u0119 powodzeniem.\u00a0Oskar\u017conego o nielegalne wydawanie publicznych pieni\u0119dzy kwestora Serwiliusza Augura uniewinniono. Oskar\u017cyciela przygarn\u0105\u0142 konsul Katon, a po jego \u015bmierci – Sulla. Od tej pory przez wiele lat Lukullus s\u0142u\u017cy\u0142 pod jego rozkazami. Obaj ruszyli na wypraw\u0119 przeciwko Mitrydatesowi.<\/p>\n

Wojna trwa\u0142a wiele lat i przewala\u0142a si\u0119 z jednej cz\u0119\u015bci basenu Morza \u015ar\u00f3dziemnego na drug\u0105. Wreszcie w 70 roku uda\u0142o si\u0119 Lukullusowi rzuci\u0107 przeciwnik\u00f3w na kolana. Mitrydates zbieg\u0142 do Armenii, a jego pogromca zacz\u0105\u0142 my\u015ble\u0107 o powrocie do Rzymu. W 66 roku na czele 1600 \u017co\u0142nierzy dotar\u0142 nad Tybr, gdzie przywi\u00f3z\u0142 gigantyczny maj\u0105tek i postanowi\u0142 zako\u0144czy\u0107 sw\u0105 karier\u0119 wojskow\u0105.<\/p>\n

Teraz przez najbli\u017csze kilka lat mia\u0142y miejsce uczty Lukullusa, a pierwsza odby\u0142a si\u0119 w dniu jego triumfu w roku 63. Uroczysto\u015b\u0107 zacz\u0119\u0142a si\u0119 na Polu Marsowym i przetoczy\u0142a si\u0119 przez Cyrk Flaminiusza, Forum Boarium i Cyrk Wielki, by doj\u015b\u0107 na Kapitol. Kronikarz zanotowa\u0142:<\/p>\n

Czo\u0142o pochodu tworzyli je\u017ad\u017acy w kolczugach i wozy bojowe zbrojne w kosy oraz sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu wodz\u00f3w i doradc\u00f3w Mitrydatesa. Za nimi wieziono sto dziesi\u0119\u0107 krytych br\u0105zem dziob\u00f3w okr\u0119towych. Samego kr\u00f3la Rzymianie nigdy nie zdo\u0142ali poprowadzi\u0107 w pochodzie ku po\u015bmiewisku gawiedzi, podczas triumfu Lukullusa zast\u0119powa\u0142 go z\u0142oty pos\u0105g wysoko\u015bci sze\u015bciu st\u00f3p. Za nim niesiono wyk\u0142adane z\u0142otem lektyki i srebrne puchary. Dalej sz\u0142y mu\u0142y: osiem d\u017awigaj\u0105cych z\u0142ote \u0142o\u017ca, pi\u0119\u0107dziesi\u0105t sze\u015b\u0107 ob\u0142adowanych sztabami srebra oraz sto siedem nios\u0105cych \u0142\u0105cznie 2 700 000 srebrnych monet.<\/p><\/blockquote>\n

Rzym szala\u0142. Podziwiano wielkiego wodza. Ale – prawd\u0119 rzek\u0142szy –\u00a0jeszcze bardziej go wielbiono po uczcie dla ludu, na kt\u00f3rej wypito 100 000 amfor wina. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni rachmistrzowie\u00a0przeliczyli, \u017ce pop\u0142yn\u0119\u0142o w gard\u0142a Rzymian cztery miliony litr\u00f3w tego napitku.<\/p>\n

Od tej pory Lukullus zajmowa\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie ucztowaniem. Do jego najwi\u0119kszych zas\u0142ug nale\u017cy sprowadzenie do Rzymu ba\u017cant\u00f3w, brzoskwi\u0144 i wi\u015bni, a symbolem najbardziej wyrafinowanego jedzenia jest danie jego kompozycji i nazwane od jego imienia: jaja a la Lukullus. By\u0142y to jaja na twardo, umieszczone na karczochach, przyozdobione kogucimi grzebieniami i truflami. W\u015br\u00f3d wielu uczt zapami\u0119tano tak\u0105, na kt\u00f3rej go\u015bcie Lukullusa zjedli:<\/p>\n

ostrygi p\u00f3\u0142nocnych m\u00f3rz, drozdy ze szparagami, pulardy, potrawk\u0119 z ma\u0142\u017cy morskich, perliczki zapiekane w cie\u015bcie,\u00a0kasztany bia\u0142e i czarne, dzika w ca\u0142o\u015bci z\u0142o\u017conego z cz\u0119\u015bci r\u00f3\u017cnorako przyrz\u0105dzanych. Do tego rzepka, sa\u0142ata, rzodkiew, i ostry sos z ryb morskich czyli garum, ogromna murena garnirowana rakami morskimi, do\u00a0niej za\u015b sos z oliwy, octu, makreli i r\u00f3\u017cnych gotowanych na starym winie jarzyn. By\u0142y te\u017c w\u0105tr\u00f3bki g\u0119sie, zaj\u0105ce z Hiszpanii, kaczki figami tuczone i wreszcie owoce. W ko\u0144cu jab\u0142ka.<\/p><\/blockquote>\n

Lukullus zmar\u0142 w 56 roku. Dzi\u015b historycy twierdz\u0105, \u017ce zachorowa\u0142 na Alzhaimera. Dla nas pozostanie niedo\u015bcig\u0142ym wzorem organizatora uczt, cz\u0142owieka o najsubtelniejszym smaku. Spr\u00f3bujmy, cho\u0107 czasem, go na\u015bladowa\u0107. Acz z umiarem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ko\u0144cz\u0105ca moje tegoroczne wakacje w\u0119dr\u00f3wka z wnucz\u0119tami po ruinach staro\u017cytnego Rzymu co i rusz przypomina\u0142a mi\u00a0 posta\u0107\u00a0jednego z najs\u0142ynniejszych obywateli tego miasta. Zw\u0142aszcza wieczorne wyprawy na kolacje w cieniu Colosseum natr\u0119tnie przywo\u0142ywa\u0142y jego imi\u0119: Lukullus. W 118 roku przed nasz\u0105 er\u0105 urodzi\u0142 si\u0119 cz\u0142owiek, o kt\u00f3rym wszyscy smakosze i kucharze powinni wiedzie\u0107 jak najwi\u0119cej. Spr\u00f3bujmy […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=58"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16803,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58\/revisions\/16803"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=58"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=58"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=58"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}