{"id":5866,"date":"2013-01-03T08:00:49","date_gmt":"2013-01-03T07:00:49","guid":{"rendered":"http:\/\/adamczewski.blog.polityka.pl\/?p=5866"},"modified":"2013-01-03T08:32:10","modified_gmt":"2013-01-03T07:32:10","slug":"o-rozkoszach-karnawalu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/2013\/01\/03\/o-rozkoszach-karnawalu\/","title":{"rendered":"O rozkoszach karnawa\u0142u"},"content":{"rendered":"

No i nasta\u0142 nam karnawa\u0142. Jeszcze d\u017awi\u0119cz\u0105 sylwestrowe tony, s\u0142ycha\u0107 echo p\u0119kaj\u0105cych na niebie kolorowych rac, w g\u0142owie szumi\u0105 b\u0105belki a na j\u0119zyku pozosta\u0142 smak ostryg a tu ju\u017c trzeba szykowa\u0107 si\u0119 do kolejnych hucznych imprez. I to bez wzgl\u0119du na wiek. Tyle tylko, \u017ce jedni b\u0119d\u0105 podrygiwa\u0107 w rytm techno a inni posuwi\u015bcie pl\u0105sa\u0107 przy d\u017awi\u0119kach slowfoxa. Ale tak by\u0107 musi, bo bywa\u0142o od wiek\u00f3w. Oto dow\u00f3d. Pisze Grzegorz Sobala, wroc\u0142awski historyk, o karnawale w mie\u015bcie w\u00f3wczas zwanym Breslau, kt\u00f3re to wydarzenie opisa\u0142 w g\u0119sto cytowanej tu ksi\u0105\u017cce o dziejach wroc\u0142awskiej gastronomii (Wydawnictwo Dolno\u015bl\u0105skie)
\n„Ledwie gas\u0142y sylwestrowe fajerwerki, ledwie stawali wroc\u0142awianie na r\u00f3wne nogi po upojnych zabawach do bia\u0142ego rana, ledwie wypito, wznosz\u0105c toasty, ostatnie szklanice poncz\u00f3w, grog\u00f3w i win re\u0144skich – szampan nie nale\u017ca\u0142 we Wroc\u0142awiu do nadto popularnych trunk\u00f3w sylwestrowych – tak wi\u0119c ledwie przywitano Nowy Rok, a ju\u017c w ca\u0142ym mie\u015bcie anonsowano bale karnawa\u0142owe. A tak przy okazji – nie pijano w grodzie nad Odr\u0105 szampa?n\u00f3w w sylwestra, bowiem bia\u0142e wina znad Sekwany nie cieszy\u0142y si\u0119 s\u0142awa w\u015br\u00f3d wroc\u0142awian po tym, jak k\u0105pa\u0107 si\u0119 w nich mia\u0142 brat Napoleona Hieronim Bonaparte, bawi\u0105c w pa\u0142acu Hatzfeld\u00f3w w czasie okupacji francuskiej miasta w latach 1807-1808. Bale, ta\u0144ce w wyszukanych maskach i wytwornych kreacjach? Te insygnia wroc\u0142awskiego karnawa\u0142u niewiele dawniej znaczy\u0142y, je\u015bli nad wszystkim nie kr\u00f3lowa\u0142 suto zastawiony st\u00f3\u0142. Tak! Tacy byli wroc\u0142awianie – karnawa\u0142 nie nale\u017ca\u0142 do udanych bez dobrego jedzenia i picia. Nikt nie \u015bmia\u0142 zaprasza\u0107 na ta\u0144ce, nim nie og\u0142osi\u0142, i\u017c nie posk\u0105pi jad\u0142a i napitku podczas zabawy. Organizuj\u0105cy bale restauratorzy, dzier\u017cawcy redut i kasyn oferowali wi\u0119c obiad gratis za wynaj\u0119cie sali. Dawano te\u017c cz\u0119sto flaszeczk\u0119 wina gratis ka\u017cdemu dziesi\u0105temu przebiera\u0144cowi w masce, byle tylko sprosi\u0107 go\u015bci na zabaw\u0119! Ko\u0144czono ta\u0144ce gradem cukierk\u00f3w ku uciesze rozta\u0144czonych par. Szkoda tylko, \u017ce dzieci by\u0142y nieobecne…
\nO p\u00f3\u0142nocy przerywano ta\u0144ce i zasiadano tradycyjnie do sto\u0142\u00f3w na obiad. Tak, tak, na obiad, gdy\u017c posi\u0142k\u00f3w o p\u00f3\u0142nocy nie nazywano podczas bal\u00f3w karnawa\u0142owych kolacj\u0105. Kr\u00f3lowa\u0142y najcz\u0119\u015bciej pieczone szynki z kiszon\u0105 kapust\u0105, pieczone g\u0119si, gotowane golonki z chrzanem, kie\u0142basy w sosie polskim. Pito bez umiaru poncze i grogi, wina re\u0144skie i piwa. Najlepsze poncze przygotowywano oczywi\u015bcie na szczeci\u0144skim rumie. Obowi\u0105zkowo!
\nI tak trwa\u0142y wy\u017cerki do ostatk\u00f3w, kt\u00f3rych menu r\u00f3\u017cni\u0142o si\u0119 jedynie tym, i\u017c ko\u0144czono posi\u0142ek pieczonymi rybami, by przypomnie\u0107 o bliskiej ju\u017c \u015brodzie popielcowej i rych\u0142ym po\u015bcie. (…)
\nWr\u00f3\u0107my do sto\u0142u – zami\u0142owanie wroc\u0142awian do biesiadowania znane by\u0142o ju\u017c dawno, dawno temu. Pisa\u0142 wszak Micha\u0142 Johann von Loen w 1716 r., i\u017c „jedzenie i picie jest tu dla wielu g\u0142\u00f3wnym zaj\u0119ciem dnia”(!). Co mo\u017cemy doda\u0107, je\u015bli idzie o dawny wroc\u0142awski karnawa\u0142? Kr\u00f3lowa\u0142y na sto\u0142ach typowe wroc\u0142awskie specja\u0142y. M\u00f3wi\u0105c inaczej -wroc\u0142awianie oddawali swe podniebienia tym specja\u0142om, kt\u00f3re lubili najbardziej. Lecz rzecz w tym, i\u017c nie zadowalano si\u0119 prostot\u0105 i bylejako\u015bci\u0105! O nie! Gdy sz\u0142o o uroki sto\u0142u, trzymano wysoki fason, nawet gdy na talerzach l\u0105dowa\u0142a kie\u0142basa. Wystarczy wszak przypomnie\u0107, i\u017c w temacie kie\u0142bas Wroc\u0142aw nale\u017ca\u0142 od dawna do europejskiej czo\u0142\u00f3wki. Wroc\u0142awskie knackwursty nie mia\u0142y sobie r\u00f3wnych, twierdzili znawcy tematu, a w ostatki, „gdy b\u0142a\u017ani ta\u0144cz\u0105 i staj\u0105 na g\u0142owach” – pisa\u0142 w 1732 r. Johannes Sanftleben – rozwo\u017cono je „po sto \u0142okci” nie tylko do miast \u015bl\u0105skich. I pisa\u0142 Sanftleben dalej: „Wszystkie kie\u0142basy \u015bwiata by tak chcia\u0142y!”.
\nCo wi\u0119c l\u0105dowa\u0142o na talerzach w czasie karnawa\u0142u? Przede wszystkim Dumny Henryk – kie\u0142basa pieczona z piwem, kt\u00f3ra nazw\u0119 sw\u0105 wywodzi od ksi\u0119cia Henryka, brata Fryderyka Wielkiego, kr\u00f3la Prus. Tanio, prosto i smacznie. Jak niewiele trzeba by\u0142o, by zadowoli\u0107 podniebienia. (…)
\nNiema\u0142ym powodzeniem cieszy\u0142y si\u0119 te\u017c w czasie karnawa\u0142u „karpie krawca”. Nazwa myl\u0105ca i niezrozumia\u0142a dla niewtajemniczonych. Ale nie by\u0142 to specja\u0142 cz\u0142onk\u00f3w l\u00f3\u017c maso\u0144skich… „Karpiami krawca” nazywali wroc\u0142awianie zwyczajowo bardzo t\u0142u\u015bciutkie \u015bledzie, kt\u00f3re najch\u0119tniej jadano w \u015bmietanie z posiekan\u0105 cebul\u0105 lub szczypiorkiem. Kr\u00f3lowa\u0142y te\u017c na sto\u0142ach gotowane czy pieczone golonki, kt\u00f3re w czasie karnawa\u0142u „schodzi\u0142y” jak \u015bwie\u017ce bu\u0142eczki.(…)
\nAle czym by\u0142by karnawa\u0142 wroc\u0142awski bez s\u0142odko\u015bci. Oj, ob\u017cerano si\u0119 bez umiaru… Bo kt\u00f3\u017c w\u00f3wczas martwi\u0142 si\u0119 diet\u0105, nim nie trafi\u0142 na kuracj\u0119 do zdroj\u00f3w k\u0142odzkich lub karkonoskich? Kr\u00f3lowa\u0142y bez w\u0105tpienia p\u0105czki, ale nie gardzono te\u017c s\u0119kaczami i faworkami. Te ostatnie kupowano na wag\u0119 i podawano jako dodatek do kawy niemal w ka\u017cdym wroc\u0142awskim domu. Podczas bal\u00f3w karnawa\u0142owych z ta\u0144c\u00f3w obowi\u0105zkowy by\u0142 dla wroc\u0142awian polonez. Bal bez poloneza nale\u017ca\u0142by we Wroc\u0142awiu do nieudanych. Ale wr\u00f3\u0107my do p\u0105czkowego tematu – podczas wielu bal\u00f3w powodzeniem cieszy\u0142y si\u0119 tzw. polonezy p\u0105czkowe. O czym mowa? Pary ta\u0144cz\u0105ce poloneza kierowa\u0142y ostatnie kroki w kierunku sto\u0142\u00f3w, na kt\u00f3rych pi\u0119trzy\u0142y si\u0119 piramidy p\u0105czk\u00f3w. C\u00f3\u017c za s\u0142odkie zako\u0144czenie! Lecz na tym nie koniec – szcz\u0119\u015bliwcy mogli znale\u017a\u0107 w p\u0105czkach z\u0142ot\u0105 monet\u0119.”<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Nasze p\u0105czki z konfitur\u0105 wi\u015bniow\u0105 zamiast monety\u00a0 <\/em><\/p>\n

Fot. P. Adamczewski<\/em><\/p>\n

A dzi\u015b \u017caden cukiernik nie pr\u00f3buje nawet doda\u0107 do p\u0105czka \u017cadnej monety, a co dopiero z\u0142otej!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

No i nasta\u0142 nam karnawa\u0142. Jeszcze d\u017awi\u0119cz\u0105 sylwestrowe tony, s\u0142ycha\u0107 echo p\u0119kaj\u0105cych na niebie kolorowych rac, w g\u0142owie szumi\u0105 b\u0105belki a na j\u0119zyku pozosta\u0142 smak ostryg a tu ju\u017c trzeba szykowa\u0107 si\u0119 do kolejnych hucznych imprez. I to bez wzgl\u0119du na wiek. Tyle tylko, \u017ce jedni b\u0119d\u0105 podrygiwa\u0107 w rytm techno a inni posuwi\u015bcie pl\u0105sa\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5866"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5866"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5866\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5964,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5866\/revisions\/5964"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5866"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5866"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5866"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}