Tym razem ze znanej ju\u017c Wam ksi\u0105\u017cki ukrai\u0144skiego autora Myko\u0142y Ma\u0144ko przytocz\u0119 fragment rozdzia\u0142u o ma\u0142o w Polsce znanej kuchni klasztor\u00f3w rumu\u0144skich. B\u0119dzie te\u017c niez\u0142y przepis:<\/p>\n
„Pocz\u0105tki monasteru Neamt si\u0119gaj\u0105 XIV wieku, natomiast jego gruntowna przebudowa, po\u0142\u0105czona z ufortyfikowaniem, przypada na kolejne stulecie. W\u00f3wczas powsta\u0142y nowe zabudowania klasztorne, trapeza, biblioteka i skryptorium. W 1497 roku po\u015bwi\u0119cono tu zbudowan\u0105 z ceg\u0142y i kamienia cerkiew Wniebowst\u0105pienia Pa\u0144skiego. Ufundowa\u0142 j\u0105 mo\u0142dawski hospodar Stefan Wielki. By\u0142 to w\u0142adca o wielkiej odwadze, m\u0105dro\u015bci i pobo\u017cno\u015bci. Jego panowanie przypad\u0142o na ci\u0119\u017ckie dla kraju czasy: z po\u0142udnia napiera\u0142a pot\u0119\u017cna armia turecka, a otoczenie w\u0142adcy knu\u0142o podst\u0119py i zdrad\u0119. Stefan ufundowa\u0142 wiele obronnych cerkwi i monaster\u00f3w i zbudowa\u0142 pot\u0119\u017cne twierdze, a gdy zmar\u0142, Mo\u0142dawia uleg\u0142a Turkom. Najwi\u0119kszy rozkwit monasteru przypada na XVIII wiek i zwi\u0105zany z osob\u0105 Paisjusza Wieliczkowskiego. \u015awi\u0119ty Paisjusz urodzi\u0142 si\u0119 w Po\u0142tawie na Ukrainie. Od wielu pokole\u0144 w jego rodzinie m\u0119\u017cczy\u017ani pe\u0142nili pos\u0142ug\u0119 kap\u0142a\u0144sk\u0105 w miejscowej katedrze. Tak\u0105 karier\u0119 szykowano i dla Paisjusza. W tym celu wys\u0142ano go na s dia do Akademii Mohyla\u0144skiej w Kijowie. (…) Po kilku latach Paisjusz porzuci\u0142 nauk\u0119 i wst\u0105pi\u0142 do \u0141awry Kijowsko-Pieczerskiej. Nie odnalaz\u0142 si\u0119 jednak w tak bogatym monasterze. Postanowi\u0142 wi\u0119c odej\u015b\u0107 i zosta\u0107 w\u0119drownym mnichem. (…) D\u0142ugo w\u0119drowa\u0142 po po\u0142udniowej Ukrainie i Mo\u0142dawii. Spotyka\u0142 si\u0119 ze starymi mnichami, rozmawia\u0142 z nimi. Swoj\u0105 podr\u00f3\u017c zako\u0144czy\u0142 na G\u00f3rze Athos, gdzie zamieszka\u0142 w pustelni. Po kilku latach pe\u0142nych wyrzecze\u0144 i samotno\u015bci do Paisjusza do\u0142\u0105czyli uczniowie. P\u00f3\u017aniejszy \u015bwi\u0119ty napisa\u0142 dla nich now\u0105 regu\u0142\u0119 \u017cycia mniszego, opart\u0105 na dawnych tradycjach prawos\u0142awnych. Przywr\u00f3ci\u0142 w monasterze instytucj\u0119 starc\u00f3w i wprowadzi\u0142 zapomnian\u0105 ju\u017c modlitw\u0119 Jezusow\u0105.<\/p>\n
Po kilkunastu latach Paisjusz zn\u00f3w wyruszy\u0142 w drog\u0119, ale tym razem ze swoj\u0105 wsp\u00f3lnot\u0105. Na pro\u015bb\u0119 metropolity mo\u0142dawskiego powr\u00f3ci\u0142 na rumu\u0144sk\u0105 ziemi\u0119 i zamieszka\u0142 w monasterze Dragomirna. Wkr\u00f3tce przeprowadzi\u0142 si\u0119 raz jeszcze i zosta\u0142 najwy\u017cszym prze\u0142o\u017conym w monasterze w Neamt. Do monasteru zacz\u0119li przybywa\u0107 mnisi z Rumunii, Ukrainy, Rosji, Bu\u0142garii i Serbii. Liturgi\u0119 odprawiano w dw\u00f3ch j\u0119zykach: s\u0142owia\u0144skim i rumu\u0144skim. Neamt sta\u0142 si\u0119 najwi\u0119kszym klasztorem prawos\u0142awnym.
\n(…)<\/p>\n
Pod koniec XIX wieku hospodar mo\u0142dawski Aleksander Kuza pozbawi\u0142 monaster wszystkich d\u00f3br i podporz\u0105dkowa\u0142 w\u0142adzy \u015bwieckiej. Mnisi z Neamt na znak protestu opu\u015bcili monaster i przenie\u015bli si\u0119 do nale\u017c\u0105cej do Rosji Besarabii. Klasztor popad\u0142 w ruin\u0119.<\/p>\n
Po kilkudziesi\u0119ciu latach, na fali odrodzenia narodowego, monaster od\u017cy\u0142. Dzi\u015b mieszka tu oko\u0142o stu mnich\u00f3w, przy klasztorze powsta\u0142o seminarium, dzia\u0142a drukarnia i biblioteka. Dzi\u0119ki ofiarno\u015bci pobo\u017cnych Rumun\u00f3w Neamt ci\u0105gle si\u0119 rozwija. Klasztory rumu\u0144skie s\u0142yn\u0105 z dobrej kuchni. Opr\u00f3cz pradawnych potraw pasterskich, takich jak mama\u0142yga czy balmos, Rumuni ch\u0119tnie spo\u017cywaj\u0105, przej\u0119te z kuchni tureckiej, faszerowane papryki czy musak\u0119. Na deser serwuj\u0105 znakomite placki twarogowe ze \u015bmietan\u0105 i konfitur\u0105. Warto doda\u0107 jeszcze, \u017ce kuchnia rumu\u0144ska mo\u017ce si\u0119 pochwali\u0107 najwi\u0119ksz\u0105 ilo\u015bci\u0105 potraw z ziemniak\u00f3w.<\/p>\n
Balmos<\/strong><\/p>\n 1 l\u00a0 domowej \u015bmietany,\u00a0 200 g m\u0105ki kukurydzianej,\u00a0 200 g \u015bwie\u017cej owczej bryndzy, s\u00f3l<\/em><\/p>\n \u015amietan\u0119 doprowadzi\u0107 do wrzenia, posoli\u0107, wsypa\u0107 do niej, mieszaj\u0105c, przesian\u0105 m\u0105k\u0119 kukurydzian\u0105. Gotowa\u0107 na ma\u0142ym ogniu 5 – 10 minut. Nast\u0119pnie mas\u0119 dobrze wymiesza\u0107, by nie pozostawi\u0107 grudek i gotowa\u0107 tak d\u0142ugo, a\u017c na powierzchni masy pojawi\u0105 si\u0119 krople t\u0142uszczu ze \u015bmietany. Gotowy balmos powinien by\u0107 \u015brednio g\u0119sty, \u017c\u00f3\u0142ty i lekko kwaskowy w smaku. Balmos podajemy na gor\u0105co, posypany rozdrobnion\u0105 bryndz\u0105, ze zsiad\u0142ym mlekiem do picia.”<\/p>\n Bryndz\u0119 mam, \u015bmietan\u0119 te\u017c, o soli nawet nie wspomn\u0119. A m\u0105ki kukurydzianej kilka gatunk\u00f3w mog\u0119 kupi\u0107 dwa pi\u0119tra ni\u017cej czyli w sklepie Viva Natura. Ruszam do roboty.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Tym razem ze znanej ju\u017c Wam ksi\u0105\u017cki ukrai\u0144skiego autora Myko\u0142y Ma\u0144ko przytocz\u0119 fragment rozdzia\u0142u o ma\u0142o w Polsce znanej kuchni klasztor\u00f3w rumu\u0144skich. B\u0119dzie te\u017c niez\u0142y przepis: „Pocz\u0105tki monasteru Neamt si\u0119gaj\u0105 XIV wieku, natomiast jego gruntowna przebudowa, po\u0142\u0105czona z ufortyfikowaniem, przypada na kolejne stulecie. W\u00f3wczas powsta\u0142y nowe zabudowania klasztorne, trapeza, biblioteka i skryptorium. W 1497 roku […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/623"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=623"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/623\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=623"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=623"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=623"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}