![\"\"](\"\/wp-content\/uploads\/2008\/11\/czosnek-fot-lukasz-zandecki-agencja-gazeta.jpg\" "\\"czosnek-fot-lukasz-zandecki-agencja-gazeta\\"")
<\/a><\/p>\nA sk\u0105d mi przyszed\u0142 do g\u0142owy taki temat? Odpowied\u017a prosta: to pora roku – zimna, deszczowa i wietrzna przypomina recepty Babci Eufrozyny, kt\u00f3ra s\u0142usznie twierdzi\u0142a, \u017ce przeciw zazi\u0119bieniu najlepsze mleko z mas\u0142em, miodem i czosnkiem (brr!) albo chleb razowy z mas\u0142em grubo posypany posiekanym czosnkiem (oj tak, tak!).<\/p>\n
A w dodatku trafi\u0142em na ciekawy artyku\u0142 w trudno dost\u0119pnym pi\u015bmie „Moda na Zdrowie” (darmo rozdawanym w aptekach) autorstwa Tatiany R\u00f3\u017cy\u0142\u0142o, kt\u00f3ra twierdzi nie bez racji, \u017ce\u00a0 czosnek: „Podnosi smak potraw. Jest naturalnym antybiotykiem. Ma\u0142e z\u0105bki s\u0142u\u017c\u0105 jako lekarstwo i sk\u0142adnik kosmetyk\u00f3w. Odmiany kwitn\u0105ce uprawia si\u0119\u00a0 jako ro\u015bliny ozdobne.”<\/p>\n
I dalej autorka opowiada o tej ciekawej ro\u015blinie, kt\u00f3ra spe\u0142nia wobec nas tak wiele r\u00f3\u017cnych funkcji. „Czosnek znali ju\u017c staro\u017cytni – wierzyli, \u017ce podnosi na duchu, dodaje sil i odwagi. Podawano go egipskim budowniczym podczas pracy przy wznoszeniu piramid. Jego g\u0142\u00f3wki znaleziono tak\u017ce w grobowcu Tutenchamona. Rzymscy \u017co\u0142nierze \u017culi czosnek przed walkami wr\u0119cz. Chi\u0144ski specja\u0142 regeneruj\u0105cy po ci\u0119\u017ckiej pracy fizycznej stanowi\u0142a mikstura z czosnku z cukrem i olejem. Powszechnie przypisywano ro\u015blinie moc magiczn\u0105. W Polsce do dzi\u015b wiesza si\u0119 w oknach bukiety kwitn\u0105cego czosnku, by odp\u0119dza\u0142y demony i… wampiry.<\/p>\n
Cho\u0107 czosnek (Allium sativum) nadaje smak potrawom, nie jest jednak zio\u0142em, lecz warzywem cebulowym. Jego cz\u0119\u015b\u0107 jadalna to cebula nazywana g\u0142\u00f3wk\u0105. Niekt\u00f3re typy czosnku wytwarzaj\u0105 p\u0119dy kwiatowe zako\u0144czone kwiatami o barwach od r\u00f3\u017cowej do bia\u0142ej. Ciekawe, \u017ce kwiaty te\u017c s\u0105 jadalne! Na rynku dost\u0119pnych jest wiele odmian warzywa. W naszym kraju najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puje czosnek polski, kt\u00f3ry ma intensywny smak i fioletowy kolor, oraz chi\u0144ski – o bia\u0142ej barwie i mniej intensywnym aromacie. Za granic\u0105 mo\u017cna spotka\u0107 czosnek s\u0142oni, kt\u00f3ry ma charakterystyczne bulwy sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 jedynie z 4 – 6 z\u0105bk\u00f3w, za to osi\u0105gaj\u0105ce rozmiary pomara\u0144czy. Czosnek olbrzymi i bia\u0142awy to gatunki wykorzystywane w ogrodnictwie.<\/p>\n
Pierwszy bywa stosowany do tworzenia grup ogrodowych oraz jako kwiat ci\u0119ty. Kwiaty s\u0105 bardzo trwa\u0142e i pi\u0119knie miodowo pachn\u0105. Czosnek bia\u0142awy dobrze komponuje si\u0119 w suchych bukietach i ikebanach. Jest ro\u015blin\u0105 znan\u0105 we wszystkich strefach klimatycznych. Potentatami w jego uprawie s\u0105: Hiszpania, Indie, Egipt, W\u0142ochy, Turcja.<\/p>\n
Cho\u0107 czosnek znano i ceniono od wielu lat, to dopiero w 1944 r. rozszyfrowano jego sk\u0142ad i poznano dok\u0142adnie zawarte w nim substancje lecznicze. (…) Ponadto w czosnku obecne s\u0105: cukry, b\u0142onnik, zwi\u0105zki organiczne, flawonoidy, flawony, zwi\u0105zki \u015bluzowe oraz witaminy z grupy B i sk\u0142adniki mineralne. Z\u0105bki zawieraj\u0105 potas, selen, wap\u0144, siark\u0119, fosfor, \u017celazo i magnez. Li\u015bcie czosnkowe, czyli szczypior, s\u0105 zasobne w prowitamin\u0119 A oraz witaminy B, PP oraz C. Badania wskazuj\u0105, \u017ce poszczeg\u00f3lne odmiany warzywa mog\u0105 r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 znacznie sk\u0142adem chemicznym, zawarto\u015bci\u0105 olejk\u00f3w. Zasobno\u015b\u0107 g\u0142\u00f3wek zale\u017cy od terenu uprawy, np. czosnek z okolic g\u00f3rskich (Podhale) zawiera ponad 50 proc. wi\u0119cej olejk\u00f3w od czosnku typu nizinnego pochodz\u0105cego z obszar\u00f3w Topoli Pi\u0144czowskiej.”<\/p>\n
Na koniec\u00a0 kilka ciekawostek, kt\u00f3re mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 zgubne lub co najmniej ryzykowne gdyby zechcieli je dzi\u015b zastosowa\u0107 podr\u00f3\u017cnicy wybieraj\u0105cy si\u0119 do podzwrotnikowych puszcz lub bagien. Nie wiem czy krokodyle i \u017cmije uznaj\u0105 te wierzenia:<\/p>\n
– S\u0142owianie wierzyli, \u017ce chroni przed uk\u0105szeniami \u017cmii.
\n– W mitologii chi\u0144skiej czosnek uwa\u017cano za ro\u015blin\u0119 mog\u0105ca odwr\u00f3ci\u0107 „z\u0142e oko” – symbol nieszcz\u0119\u015bcia i niedoli.<\/p>\n
– W Afryce rybacy smaruj\u0105c swe cia\u0142a czosnkiem zabezpieczali si\u0119 przed krokodylami.<\/p>\n
– Wed\u0142ug jednej z arabskich legend czosnek wyr\u00f3s\u0142 na odcisku jednej \u0142apy szatana, gdy przysz\u0142o mu opuszcza\u0107 raj.<\/p>\n
– Na d\u0142ugo przed wynalezieniem antybiotyk\u00f3w, czosnek by\u0142 stosowany na r\u00f3\u017cnego rodzaju infekcje, od gru\u017alicy do duru brzusznego.<\/p>\n
– W czasie I wojny \u015bwiatowej czosnek znalaz\u0142 zastosowanie w opatrywaniu ran.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
A idzie o czosnek. Je\u015b\u0107, bo zdrowy – m\u00f3wi\u0105 jedni; je\u015b\u0107, bo smaczny – twierdz\u0105 inni; nie je\u015b\u0107 poniewa\u017c paskudnie cuchnie krzycz\u0105 esteci; w \u017cadnym wypadku a zw\u0142aszcza przed randk\u0105 – apeluj\u0105 pi\u0119knoduchy zapominaj\u0105c, \u017ce to afrodyzjak. A sk\u0105d mi przyszed\u0142 do g\u0142owy taki temat? Odpowied\u017a prosta: to pora roku – zimna, deszczowa i wietrzna […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/626"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=626"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/626\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=626"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=626"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=626"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}