
{"id":692,"date":"2008-12-22T08:00:27","date_gmt":"2008-12-22T07:00:27","guid":{"rendered":"http:\/\/adamczewski.blog.polityka.pl\/?p=692"},"modified":"2008-12-21T18:48:24","modified_gmt":"2008-12-21T17:48:24","slug":"pierwsza-gwiazdka-zaraz-wzejdzie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/2008\/12\/22\/pierwsza-gwiazdka-zaraz-wzejdzie\/","title":{"rendered":"Przed\u015bwi\u0105teczne nauki"},"content":{"rendered":"<p>Nauki nigdy za wiele. Zw\u0142aszcza przed tak wa\u017cnym rodzinnym \u015bwi\u0119tem jak zbli\u017caj\u0105ce si\u0119 Bo\u017ce Narodzenie. Si\u0119gam wi\u0119c &#8211; jak\u00a0 chyba i w ubieg\u0142ym roku &#8211;\u00a0 do &#8222;\u015awi\u0105t polskich&#8221; Barbary Ogrodowskiej. Warto wiedzie\u0107 sk\u0105d ten nasz obyczaj si\u0119 wywodzi i jak \u015bwi\u0119towali nasi przodkowie.<\/p>\n<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2008\/12\/wigilia-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-698\" title=\"EN_90134639_002\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2008\/12\/wigilia-1.jpg\" alt=\"\" width=\"228\" height=\"340\" srcset=\"\/adamczewski\/wp-content\/uploads\/2008\/12\/wigilia-1.jpg 228w, \/adamczewski\/wp-content\/uploads\/2008\/12\/wigilia-1-201x300.jpg 201w\" sizes=\"(max-width: 228px) 100vw, 228px\" \/><\/a><\/p>\n<p>fot. East News<\/p>\n<p>&#8222;Nazwa Wigilia pochodzi od \u0142aci\u0144skich s\u0142\u00f3w &#8222;vigiliare&#8221; &#8211; czuwa\u0107 oraz &#8222;vigilia&#8221; &#8211; czuwanie, stra\u017c nocna, warta. W ko\u015bciele katolickim okre\u015bla si\u0119 tak dnie poprzedzaj\u0105ce wszystkie wa\u017cniejsze \u015bwi\u0119ta. Natomiast w j\u0119zyku potocznym i w potocznym rozumieniu s\u0142owo &#8222;wigilia&#8221; kojarzy si\u0119 przede wszystkim z dniem poprzedzaj\u0105cym Bo\u017ce Narodzenie, ze zwyczajami i obrz\u0119dami zwi\u0105zanymi z tym dniem, a g\u0142\u00f3wnie z uroczyst\u0105 wieczerz\u0105 &#8211; uczt\u0105 obrz\u0119dow\u0105.<\/p>\n<p>Bo\u017ce Narodzenie obchodzone jest od IV w. n.e. Pierwsza wzmianka o tym \u015bwi\u0119cie zamieszczona zosta\u0142a w rzymskim kalendarzu \u015bwi\u0105t chrze\u015bcija\u0144skich z 354 r. Z tego okresu pochodz\u0105 pierwsze hymny ko\u015bcielne o narodzeniu Jezusa i najstarsze znane przedstawienie \u015awi\u0119tej Rodziny, wizerunek znajduj\u0105cy si\u0119 w katakumbach \u015bw. Sebastiana w Rzymie. Jeszcze p\u00f3\u017aniej, bo dopiero w VI w. do liturgii \u015bwi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia wprowadzono odr\u0119bne obrz\u0119dy i rytua\u0142y dla poprzedzaj\u0105cego je dnia wigilijnego. W pierwszych wiekach chrze\u015bcija\u0144stwa \u015bwi\u0119ta te obchodzone by\u0142y w r\u00f3\u017cnych terminach wyznaczonych przez hipotetyczne daty narodzenia Chrystusa &#8211; np. 2 stycznia, 28 maja, 18 kwietnia, 6 stycznia (dotychczas w tym terminie obchodz\u0105 Bo\u017ce Narodzenie chrze\u015bcijanie obrz\u0105dku ormia\u0144skiego). Ostatecznie jednak i nieprzypadkowo zwierzchnicy ko\u015bcio\u0142a wybrali i zatwierdzili dat\u0119 25 grudnia jako dzie\u0144 Narodzin Boga &#8211; Zbawiciela \u015awiata, za\u015b 24 grudnia jako wigili\u0119, czyli przed-\u015bwi\u0119cie z obowi\u0105zuj\u0105cym postem, mod\u0142ami, czuwaniem i oczekiwaniem na \u015bwi\u0119to.<\/p>\n<p>Istnieje bowiem bardzo istotna zbie\u017cno\u015b\u0107 tych dat z terminami \u015bwi\u0105t i obrz\u0119d\u00f3w kultowych staros\u0142owia\u0144skich i antycznych, greckich i rzymskich, kt\u00f3re wywar\u0142y znaczny wp\u0142yw na przebieg i formy zewn\u0119trzne rytua\u0142\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich. Przed przyj\u0119ciem chrze\u015bcija\u0144stwa, w okresie zimowego przesilenia s\u0142o\u0144ca, oko\u0142o 25 grudnia, na ziemiach s\u0142owia\u0144skich \u015bwi\u0119towano pocz\u0105tek nowego cyklu wegetacyjnego i obchodzono w zwi\u0105zku z tym wielkie \u015bwi\u0119ta agrarne, z licznymi\u00a0\u00a0 elementami\u00a0\u00a0 magii\u00a0\u00a0 rolniczej\u00a0\u00a0\u00a0 i\u00a0\u00a0 hodowlanej.&#8221;<\/p>\n<p>Dzi\u015b tyle, by nie zam\u0119czy\u0107 Czytelnik\u00f3w. Ale jutro jeszcze wr\u00f3c\u0119 do tej ksi\u0105\u017cki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nauki nigdy za wiele. Zw\u0142aszcza przed tak wa\u017cnym rodzinnym \u015bwi\u0119tem jak zbli\u017caj\u0105ce si\u0119 Bo\u017ce Narodzenie. Si\u0119gam wi\u0119c &#8211; jak\u00a0 chyba i w ubieg\u0142ym roku &#8211;\u00a0 do &#8222;\u015awi\u0105t polskich&#8221; Barbary Ogrodowskiej. Warto wiedzie\u0107 sk\u0105d ten nasz obyczaj si\u0119 wywodzi i jak \u015bwi\u0119towali nasi przodkowie. fot. East News &#8222;Nazwa Wigilia pochodzi od \u0142aci\u0144skich s\u0142\u00f3w &#8222;vigiliare&#8221; &#8211; czuwa\u0107 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/692"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=692"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/692\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=692"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=692"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=692"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}