![<\/a>](\"\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/Mariusz-Urbanek_Brzechwa-nie-dla-dzieci.jpg\"){kind=link}
![\"\"](\"\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/Mariusz-Urbanek_Brzechwa-nie-dla-dzieci1.jpg\" "\\"Mariusz")
<\/a>M\u00f3j by\u0142y redakcyjny kolega Mariusz Urbanek napisa\u0142 (a Iskry wyda\u0142y) kolejn\u0105 biografi\u0119 pisarza, kt\u00f3ry i za \u017cycia i po \u015bmierci robi sporo zamieszania. Tom „Brzechwa nie dla dzieci” jest ksi\u0105\u017ck\u0105 pe\u0142n\u0105 anegdot, cytat\u00f3w wierszy i piosenek, wspomnie\u0144, dzi\u0119ki kt\u00f3rym \u017cycie pisarza rzucone na t\u0142o jego czas\u00f3w jawi si\u0119 jak ekscytuj\u0105cy film. Trzeba przyzna\u0107, \u017ce i czasy by\u0142y fascynuj\u0105ce. \u017bycie Brzechwy zahaczy\u0142o bowiem o kilka jak\u017ce r\u00f3\u017cnych epok. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 bowiem w carskiej Rosji, bieg\u0142o przez Kresy w dobie a\u017c dw\u00f3ch rewolucji, toczy\u0142o w Polsce odzyskuj\u0105cej niepodleg\u0142o\u015b\u0107 i trac\u0105cej j\u0105 pod niemieck\u0105 okupacj\u0105, by na koniec zn\u00f3w zobaczy\u0107\u00a0– cho\u0107 w ograniczonej postaci\u00a0– kraj bez kt\u00f3rego pisarz nie wyobra\u017ca\u0142 sobie ani siebie, ani swoich wierszy.\nDla zach\u0119ty, bo warto si\u0119gn\u0105\u0107 po t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119, fragment, kt\u00f3ry\u00a0– jak ca\u0142a tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Brzechwy\u00a0– wzruszy\u0142 mnie i jednocze\u015bnie roz\u015bmieszy\u0142. A bawi mnie ta anegdota z wojska tym bardziej, \u017ce zna\u0142em jednego z jej bohater\u00f3w. Genera\u0142 J\u00f3zef Kuropieska (w ksi\u0105\u017cce jest dopiero p[porucznikiem) by\u0142 sta\u0142ym go\u015bciem „Polityki” i przyja\u017ani\u0142 si\u0119 z wieloma redaktorami.<\/p>\n
„W 1932 roku Brzechwa, podoficer rezerwy z cenzusem, zosta\u0142 wezwany na \u0107wiczenia wojskowe. W\u015br\u00f3d kilkudziesi\u0119ciu rezerwist\u00f3w, kt\u00f3rzy trafili do kompanii strzelc\u00f3w dowodzonej przez porucznika J\u00f3zefa Kuropiesk\u0119, byli prawnicy o znanych nazwiskach, restauratorzy, kupcy, a nawet popularni aktorzy i pisarze. Zdarzali si\u0119 po\u015br\u00f3d powo\u0142anych dyrektorzy bank\u00f3w, redaktorzy naczelni gazet, s\u0142ynni pi\u0142karze i uczeni, a nawet wysocy ministerialni urz\u0119dnicy. \u0106wiczenia by\u0142y dla nich tyle\u017c okazj\u0105 do od\u015bwie\u017cenia wiedzy wojskowej, co odpoczynku od codziennych zaj\u0119\u0107 i… rodziny.
\nSzef kompanii do\u015b\u0107 szybko zameldowa\u0142 Kuropiesce, \u017ce wieczorem, kiedy rezerwi\u015bci zostaj\u0105 w koszarach sami, uprzyjemniaj\u0105 sobie trudy \u017co\u0142nierskiego \u017cycia libacjami, a tym, kt\u00f3ry dostarcza alkohol, jest sier\u017cant Brzechwa. Przywozi w\u00f3dk\u0119 w\u0142asnym samochodem, wracaj\u0105c z przepustki. Dow\u00f3dca nie m\u00f3g\u0142 nie zareagowa\u0107. Co prawda zna\u0142 Brzechw\u0119 wcze\u015bniej, bywali razem w tym samym kawiarnianym towarzystwie, ale nie wynika\u0142o z tego wiele wi\u0119cej ponad przypadkow\u0105 wymian\u0119 zda\u0144. Wezwa\u0142 winowajc\u0119 i o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce nast\u0119pstwem ka\u017cdej kolejnej informacji o piciu w koszarach b\u0119d\u0105 wielokilometrowe nocne marsze po\u0142\u0105czone z \u0107wiczeniami. „O \u017cadnych „nocnych szmerach” ju\u017c mi wi\u0119cej nie meldowano” – wspomina\u0142 Kuropieska. Ale zapami\u0119ta\u0142 Brzechw\u0119 bardzo dobrze. \u015awietny piechur, wytrzyma\u0142y podczas \u0107wicze\u0144 i marsz\u00f3w, a przy tym pogodny i kole\u017ce\u0144ski, wspomina\u0142. Szkolenie uwie\u0144czy\u0142 awansem na starszego sier\u017canta.
\nTradycyjnie na koniec wielotygodniowych \u0107wicze\u0144 odbywa\u0142 si\u0119 wyprawiany przez rezerwist\u00f3w bankiet. Brzechwa zaprosi\u0142 przyjaci\u00f3\u0142 z kabaretu: Tol\u0119 Mankiewicz\u00f3wn\u0119, Micha\u0142a Znicza i Stanis\u0142awa \u0141api\u0144skiego; przyjechali na w\u0142asny koszt i za\u015bpiewali dla wojska. A znajomo\u015b\u0107 \u015bwie\u017co upieczonego starszego sier\u017canta z Kuropiesk\u0105 rozkwit\u0142a. Kilka tygodni p\u00f3\u017aniej zaprosi\u0142 porucznika do Morskiego Oka, \u017ceby pos\u0142ucha\u0142, jak pi\u0119kna Dora Kalin\u00f3wna w uniformie Przysposobienia Wojskowego Kobiet recytuje wiersz Brzechwy Pewukaczka. Kuropieska bywa\u0142 tak\u017ce w domu nowego przyjaciela, gdzie pozna\u0142 wielu s\u0142awnych wtedy ludzi, m.in. Brunona Winawera, fizyka, felietonist\u0119 i komediopisarza, kt\u00f3ry przychodzi\u0142 do poety na bryd\u017ca.”<\/p>\n
Drugi fragment, w kt\u00f3rym niebagateln\u0105 role odgrywa torcik mocca, jest\u00a0 bardziej wzruszaj\u0105cy:
\n„Do\u017cywia\u0142 si\u0119 (Brzechwa) s\u0142odyczami, ale nie przynosi\u0142o to \u017cadnych efekt\u00f3w. Chud\u0142 dalej. Kt\u00f3rego\u015b dnia, gdy kupowa\u0142 w cukierni torcik mocca, podesz\u0142o do niego dw\u00f3ch m\u0119\u017cczyzn w cywilu. Zabrali go do siedziby gestapo w Alei Szucha i oskar\u017cyli, \u017ce jest \u017bydem. Brzechwa mia\u0142 odpowiedzie\u0107, \u017ce myl\u0105 si\u0119, ale je\u015bli chc\u0105 go rozstrzela\u0107, mog\u0105 to zrobi\u0107, bo jemu ju\u017c i tak nie zale\u017cy na \u017cyciu.
\n–\u00a0Czemu? – chcieli wiedzie\u0107 Niemcy.
\n–\u00a0Kobieta, kt\u00f3r\u0105 kocham, nie chce si\u0119 ze mn\u0105 po\u0142\u0105czy\u0107, a \u017cycie bez niej nie ma dla mnie warto\u015bci – odpar\u0142.
\nOdpowied\u017a by\u0142a tak absurdalna, \u017ce trudno by\u0142o j\u0105 wzi\u0105\u0107 powa\u017cnie. Niemcy rykn\u0119li \u015bmiechem i wyrzucili go za drzwi. By\u0142 ju\u017c na dziedzi\u0144cu, przy budce wartownika, gdy przypomnia\u0142 sobie, \u017ce przecie\u017c w pokoju, w kt\u00f3rym by\u0142 przes\u0142uchiwany, zosta\u0142 torcik. Wr\u00f3ci\u0142, zastuka\u0142, przeprosi\u0142 i zabra\u0142 zgub\u0119. Niemcy byli tak zaskoczeni niewiarygodn\u0105 bezczelno\u015bci\u0105 tego, co zrobi\u0142, \u017ce nie oponowali.”<\/p>\n
Reszt\u0119 przeczytajcie sobie sami. A ci, kt\u00f3rzy czytali „Kisiela”, „Waldorffa”, „Broniewskiego”, „Wieniaw\u0119” czy „Tyrmanda” wiedz\u0105, \u017ce Mariusz Urbanek jest wybitnym autorem poruszaj\u0105cych biografii.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nie ma chyba w Polsce dziecka, kt\u00f3re nie zna\u0142oby „Kaczki dziwaczki” albo nie s\u0142ysza\u0142o o Panu Kleksie. Nie mog\u0119 wymieni\u0107 wszystkich tytu\u0142\u00f3w wierszy, z kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 znam na pami\u0119\u0107, poniewa\u017c zaj\u0119\u0142o by to zbyt wiele miejsca. A wszystkie one wysz\u0142y spod pi\u00f3ra Jana Brzechwy. Sam Brzechwa za\u015b te\u017c jest wytworem fantazji poety. Boles\u0142aw Le\u015bmian\u00a0– wybitny […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6967"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6967"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6967\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6975,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6967\/revisions\/6975"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6967"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6967"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6967"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}