Prosz\u0119 nie poprawiajcie ortografii tego tekstu. Jest to bowiem przedruk z ksi\u0105\u017cki XIX-wiecznej autorstwa J\u00f3zefa Peszke, kt\u00f3r\u0105 od pewnego czasu czytam i wybieram co smakowitsze z niej k\u0105ski. Mam nadziej\u0119, \u017ce nie tylko mniej taka lektura sprawia frajd\u0119.<\/p>\n
\n„W ko\u0144cu wieku XIV i na pocz\u0105tku XV kraj nasz by\u0142 wi\u0119cej ni\u017c do po\u0142owy zaros\u0142y lasami, a w zwierzyn\u0119 obfitowa\u0142 bardzo. W puszczach mazowieckich, mi\u0119dzy Narwi\u0105 a Bugiem spotykamy \u017cubry, na Litwie i \u017bmudzi by\u0142o ich znacznie wi\u0119cej jeszcze; tury nie nale\u017ca\u0142y jeszcze do rzadko\u015bci na Mazowszu, szczeg\u00f3lnie na lewym brzegu Wis\u0142y. \u0141o\u015b by\u0142 cz\u0119sty na tym\u017ce Mazowszu, a w Sandomirskiem spotka\u0107 go mo\u017cna by\u0142o jeszcze nawet w ko\u0144cu wieku XVII. Dziki, kt\u00f3rych mi\u0119so ceniono, by\u0142y wsz\u0119dzie bardzo pospolite, r\u00f3wnie\u017c jelenie i sarny, nie brak\u0142o te\u017c nigdzie zaj\u0119cy. Co si\u0119 za\u015b tyczy ptactwa dzikiego, w Wiekach \u015brednich jadanego chciwiej jeszcze ni\u017c dzisiaj, to i jego pe\u0142no by\u0142o wsz\u0119dzie.\u00a0 Ptaki wi\u0119ksze, jak dropie, g\u0142uszce, cietrzewie, g\u0119si dzikie, \u0142ab\u0119dzie, \u017c\u00f3rawie i czaple, r\u00f3wnie\u017c kuropatwy, jarz\u0105bki i pardwy \u0142owiono w sid\u0142a i zatrzaski, lub puszczano na nie soko\u0142y i jastrz\u0119bie do \u0142owu przyuczone; mniejsze ptactwo wszelkie \u0142apano w sid\u0142a, sieci, lub na lep je brano, z \u0142uku rzadziej do nich strzelano. Z soko\u0142em polowano przewa\u017cnie na czaple, \u017c\u00f3rawie i \u0142ab\u0119dzie i jadano je te\u017c wtedy. Kwiczo\u0142y, drozdy inne, szpaki, przepi\u00f3rki, skowronki, siewki, jemio\u0142uszki, \u015bniegu\u0142y, krzywonosy, gile, makol\u0105gwy, zi\u0119by, oraz inne ptaszki drobne, sz\u0142y bez r\u00f3\u017cnicy na st\u00f3\u0142, tak samo, jak dzi\u015b jeszcze we W\u0142oszech, Hiszpanji i Francji po\u0142udniowej; wszystek drobiazg ten przewa\u017cnie brano na lep. Smakosz \u015bredniowieczny \u0142akom bywa\u0142 na mi\u0119so \u015bpiewak\u00f3w le\u015bnych i nie wzdraga\u0142 si\u0119 bynajmniej od jadania skowronk\u00f3w, zi\u0119b, szczyg\u0142\u00f3w i s\u0142owik\u00f3w, nawet ptaszki tak drobne, jak strzy\u017cyk, jadano w\u00f3wczas. W\u0105tpi\u0107 wi\u0119c nie mo\u017cna ani na chwil\u0119, \u017ce wszystka ta zwierzyna, czworono\u017cna i lotna, zastawiana bywa\u0142a na sto\u0142ach dworu W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142y oraz ma\u0142\u017conek jego, w „Rachunkach” wszak\u017ce tylko wymienione s\u0105: g\u0119si dzikie, ptaszki drobne bli\u017cej nigdzie nie okre\u015blone, cietrzewie, kuropatwy i zaj\u0105ce. Po\u015brednio wspomniano o dzikach i o turze, a raczej tylko o sk\u00f3rze jego.
\nCietrzewie wymienione s\u0105 dwukrotnie, w latach 1390 i 1408, oba razy jako dania maj\u0105ce zdobi\u0107 st\u00f3\u0142 wielkanocny, wnioskowa\u0107 wi\u0119c mo\u017cna z tego, \u017ce w owych czasach nale\u017ca\u0142y do \u015bwi\u0119conego, tak jak dzi\u015b indyki.
\nZe wszystkiej zwierzyny „Rachunki” (z kuchni kr\u00f3la Jagie\u0142\u0142y) najcz\u0119\u015bciej wspominaj\u0105 o zaj\u0105cach, a na uwag\u0119 zas\u0142uguje, i\u017c 6 razy mowa o nich, jako o potrawie przeznaczonej na pierwsze \u015bwi\u0119to Bo\u017cego Narodzenia, wniosek wi\u0119c z tego oczywisty, i\u017c istnia\u0142 zwyczaj dawny, spo\u017cywania ich w dniu tym.
\nZwierzyn\u0105 osobliwsz\u0105 uraczy\u0142 si\u0119 we wtorek zapustny r. 1390 rz\u0105dca zamku korczy\u0144skiego z czeladzi\u0105 sw\u0105, mia\u0142 bowiem w dniu tym na obiad, mi\u0119dzy innemi, wiewi\u00f3rki, jadane w\u00f3wczas u nas, jak potwierdza inne jeszcze \u017ar\u00f3d\u0142o sp\u00f3\u0142czesne.”
\nCiesz\u0119 si\u0119, \u017ce kuchenne obyczaje zmieniaj\u0105 si\u0119. My\u015bl bowiem o tym, i\u017c mia\u0142bym zjada\u0107 pi\u0119kne wiewi\u00f3rki hasaj\u0105ce po moim lesie wprawia mnie w stan frustracji. Cho\u0107 wiem, \u017ce jest to podszyte porcj\u0105 ob\u0142udy, bo przecie\u017c inne r\u00f3wnie mi\u0142e zwierz\u0105tka zjadam bez oporu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Prosz\u0119 nie poprawiajcie ortografii tego tekstu. Jest to bowiem przedruk z ksi\u0105\u017cki XIX-wiecznej autorstwa J\u00f3zefa Peszke, kt\u00f3r\u0105 od pewnego czasu czytam i wybieram co smakowitsze z niej k\u0105ski. Mam nadziej\u0119, \u017ce nie tylko mniej taka lektura sprawia frajd\u0119.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7541"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7541"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7541\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7547,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7541\/revisions\/7547"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7541"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7541"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7541"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}