
{"id":7669,"date":"2013-10-30T07:00:11","date_gmt":"2013-10-30T06:00:11","guid":{"rendered":"http:\/\/adamczewski.blog.polityka.pl\/?p=7669"},"modified":"2013-10-29T15:16:49","modified_gmt":"2013-10-29T14:16:49","slug":"jeszcze-nie-koniec-ery-korka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/2013\/10\/30\/jeszcze-nie-koniec-ery-korka\/","title":{"rendered":"Jeszcze nie koniec ery korka"},"content":{"rendered":"<p>By\u0142em w prawdziwym lesie korkowym. Mam na my\u015bli oczywi\u015bcie las poro\u015bni\u0119ty d\u0119bami korkowymi. Najwi\u0119ksze takie lasy znajduj\u0105 si\u0119 w Portugalii w prowincji Alantejo. Poniewa\u017c d\u0119bu rosn\u0105 w sporej odleg\u0142o\u015bci od siebie, to las\u00a0&#8211; w odr\u00f3\u017cnieniu od Polskich las\u00f3w\u00a0&#8211; jest roz\u015bwietlony i wida\u0107 wszystko co po nim biega. Na og\u00f3\u0142 s\u0105 to czarne \u015bwinki, kt\u00f3re ko\u0144cz\u0105 na stole w postaci suszonych szynek. Czasem bywaj\u0105 tam te\u017c rysie ale do takiego spotkania nie dosz\u0142o. Mimo to d\u0119by korkowe zrobi\u0142y na mnie wra\u017cenie i sporo si\u0119 o nich i produkcji korka dowiedzia\u0142em. A jest to dla mnie wa\u017cne z punktu widzenia mi\u0142o\u015bnika wina.<\/p>\n<p><!--more--><br \/>\n<a href=\"\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/D\u0119by-korkowe-Fot.-East-News.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-7693\" title=\"Cork;Alentejo;Portugal\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/D\u0119by-korkowe-Fot.-East-News.jpg\" alt=\"\" width=\"255\" height=\"167\" \/><\/a><\/p>\n<p><em>Stary d\u0105b i jego liczne potomstwo Fot. East News<\/em><\/p>\n<p>Najlepsze warunki dla rozwoju d\u0119b\u00f3w korkowych wyst\u0119puj\u0105 na niewielkim obszarze zachodniej cz\u0119\u015bci basenu Morza \u015ar\u00f3dziemnego: w p\u00f3\u0142nocnej Afryce (Maroko, Algieria, Tunezja), w po\u0142udniowej Francji (zw\u0142aszcza na Korsyce), we W\u0142oszech, w Hiszpanii i w Portugalii. W tym ostatnim kraju lasy korkowe zajmuj\u0105 22% powierzchni i mo\u017cna je spotka\u0107 niemal na ca\u0142ym obszarze. Na ca\u0142ym \u015bwiecie korek zajmuje 2 200 000 ha, z czego 660 000 ha jest w Portugalii, 460 000 ha w Algierii, 440 000 ha w Hiszpanii, 350 000 ha w Maroku, 110 000 ha we Francji oraz 90 000 we W\u0142oszech i Tunezji razem. Przemys\u0142 korkowy jest zwykle uwa\u017cany za przyjazny dla \u015brodowiska. Drzewa \u017cyj\u0105 nawet 200 lat, a korek mo\u017cna z nich pozyskiwa\u0107 co ok. 10 &#8211; 12 lat. Ponadto korek jest \u0142atwy w recyklingu.\u00a0 W dodatku lasy d\u0119b\u00f3w korkowych przeciwdzia\u0142aj\u0105 ja\u0142owieniu \u015brodowiska i pustynnieniu, natomiast s\u0105 miejscem \u017cycia zagro\u017conych gatunk\u00f3w w tym np. wymieraj\u0105cego rysia iberyjskiego.<br \/>\nPozyskiwanie drewna z lasu jest nieod\u0142\u0105cznie zwi\u0105zane z jego niszczeniem. Wystarczy powiedzie\u0107, \u017ce dla wykonania 45 m kwadratowych\u00a0 parkietu d\u0119bowego trzeba \u015bci\u0105\u0107 dwa zdrowe 50-letnie d\u0119by. Dla wy\u0142o\u017cenia tej samej powierzchni parkietem z korka nie trzeba \u015bcina\u0107 ani jednego drzewa. Dzieje si\u0119 tak dlatego, \u017ce w przypadku d\u0119bu korkowego pozyskiwanym surowcem jest nie drewno lecz kora, kt\u00f3r\u0105 (\u015brednio)co 10 lat zrywa si\u0119 z \u017cyj\u0105cych drzew, bez jakiejkolwiek dla nich szkody. Korek pozyskuje si\u0119 w okresie od pocz\u0105tku maja do ko\u0144ca sierpnia, gdy \u0142atwiej j\u0105 oddzieli\u0107, nie uszkadzaj\u0105c przy tym drzewa. Pierwszy raz robi si\u0119 to, gdy drzewo ma 25 lat a\u00a0 obw\u00f3d pnia co najmniej 60 cm. Kora d\u0119bu korkowego ro\u015bnie w dw\u00f3ch warstwach. Kora wewn\u0119trzna \u017cyje i dzia\u0142a jako podstawa, na kt\u00f3rej ka\u017cdego roku przyrasta nowa kora zewn\u0119trzna. W czasie corocznych przyrost\u00f3w kory, jej najbardziej zewn\u0119trzna warstwa obumiera i staje si\u0119 izolacj\u0105 chroni\u0105ca przed zmianami temperatury. Ta w\u0142a\u015bnie ochronna kora bywa zdejmowana bez szkody dla drzewa.<br \/>\nPo \u00a0zerwaniu kory rekonwalescencja drzewa przebiega samoczynnie i trwa ok. 3 miesi\u0105ce. Zerwan\u0105 kor\u0119 sk\u0142aduje si\u0119 na powietrzu w stosach przez kilkadziesi\u0105t dni. Po tym okresie p\u0142aty kory gotuje si\u0119 nad par\u0105 lub w wodzie przez ok. 60 &#8211; 75 minut w celu usuni\u0119cia z korka fauny i flory le\u015bnej, garbnik\u00f3w i sok\u00f3w. Proces gotowania czyni kor\u0119 bardziej gi\u0119tk\u0105 i mi\u0119kk\u0105, co pozwala j\u0105 wyprostowa\u0107. Zapobiega to te\u017c tzw. chorobie korkowej, kt\u00f3ra powoduje, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 wina w butelkach zamykanych korkiem ulega nieodwracalnemu zepsuciu.<\/p>\n<p>\u015arednia produktywno\u015b\u0107 wynosi 150 kg korka na hektar. Ale w Portugalii w du\u017cych lasach korkowych osi\u0105ga si\u0119 wyniki rz\u0119du 2 &#8211; 2,5 tony na hektar, a nawet 5 ton z hektara. Od momentu posadzenia d\u0119bu korkowego przez 20 lat nie dostarcza on znacz\u0105cych ilo\u015bci korka. W wieku 60 lat drzewo produkuje tylko 65 kg korka. Dopiero drzewa 80.letnie daj\u0105 oko\u0142o 225 kg korka.<\/p>\n<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/D\u0119by-korki-Fot.-East-News.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-7694\" title=\"Wine and champagne corks\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/D\u0119by-korki-Fot.-East-News.jpg\" alt=\"\" width=\"255\" height=\"169\" \/><\/a><\/p>\n<p><em>Fot. East News<\/em><\/p>\n<p>\u015awiatowa produkcja korka si\u0119ga oko\u0142o 300 tysi\u0119cy ton rocznie. Portugalia dzi\u0119ki znacznym inwestycjom poczynionym w latach 60-tych XX wieku posiada obecnie nowoczesny przemys\u0142 przerobu korka. W 600 zak\u0142adach tej bran\u017cy zatrudnionych jest przesz\u0142o 14 tys. pracownik\u00f3w, kt\u00f3rzy wytwarzaj\u0105 przesz\u0142o 70% \u015bwiatowych wyrob\u00f3w z korka. W ten spos\u00f3b Portugalia sta\u0142a si\u0119 niekwestionowanym liderem na rynku korka &#8211; ma 30% area\u0142u las\u00f3w korkowych, 50% produkcji \u015bwiatowej i 65% przemys\u0142u.<br \/>\nPoniewa\u017c w ostatnich latach zacz\u0119\u0142o brakowa\u0107 kork\u00f3w i podniesiono alarm, \u017ce winiarze b\u0119d\u0105 zmuszeni przej\u015b\u0107 na zakr\u0119tki lub\u00a0&#8211; co gorsza\u00a0&#8211; na plastikowe korki, Unia Europejska stworzy\u0142a zach\u0119ty do sadzenia d\u0119b\u00f3w korkowych. Portugalscy rolnicy decyduj\u0105cy si\u0119 na taka upraw\u0119 dostaj\u0105 przez 20 lat dotacje, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 im tyle czeka\u0107 na pierwsze okorowanie d\u0119b\u00f3w. Mo\u017ce wi\u0119c alarm o ko\u0144cu ery korka by\u0142 nieco przedwczesny. Musze si\u0119 przyzna\u0107, \u017ce sam te\u017c jestem snobem korkowym i tylko z musu kupuj\u0119 butelki z innymi ni\u017c korek zatyczkami. Tym razem z Alantejo nie przywioz\u0142em zapasu kork\u00f3w tylko pi\u0119kne portmonetki, bo z korka robi si\u0119 te\u017c wiele przedmiot\u00f3w takich np. jak kapelusze, fartuchy, torebki, bransoletki i kolczyki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>By\u0142em w prawdziwym lesie korkowym. Mam na my\u015bli oczywi\u015bcie las poro\u015bni\u0119ty d\u0119bami korkowymi. Najwi\u0119ksze takie lasy znajduj\u0105 si\u0119 w Portugalii w prowincji Alantejo. Poniewa\u017c d\u0119bu rosn\u0105 w sporej odleg\u0142o\u015bci od siebie, to las\u00a0&#8211; w odr\u00f3\u017cnieniu od Polskich las\u00f3w\u00a0&#8211; jest roz\u015bwietlony i wida\u0107 wszystko co po nim biega. Na og\u00f3\u0142 s\u0105 to czarne \u015bwinki, kt\u00f3re ko\u0144cz\u0105 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7669"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7669"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7669\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7671,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7669\/revisions\/7671"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7669"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7669"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7669"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}