{"id":7972,"date":"2013-12-20T07:00:26","date_gmt":"2013-12-20T06:00:26","guid":{"rendered":"http:\/\/adamczewski.blog.polityka.pl\/?p=7972"},"modified":"2013-12-20T14:38:07","modified_gmt":"2013-12-20T13:38:07","slug":"choinka-i-pod-choinka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/2013\/12\/20\/choinka-i-pod-choinka\/","title":{"rendered":"Choinka i pod choink\u0105"},"content":{"rendered":"
W drodze powrotnej ze wsi do Warszawy kupili\u015bmy ma\u0142\u0105 lecz pi\u0119kna choink\u0119. Tak jak i w ubieg\u0142ych latach jest to \u015bwierczek w donicy. Na wiosn\u0119, gdy tylko ziemia rozmarznie, przesadzimy j\u0105 do bardziej naturalnego \u015brodowiska ni\u017c mieszkanie czyli do naszego lasu. Dzi\u0119ki temu mamy coraz wi\u0119cej \u0142adnych \u015bwierk\u00f3w, wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cych si\u0119 smuk\u0142\u0105 urod\u0105 z po\u015br\u00f3d rosochatych z natury sosen. Wszystkie przesadzane \u015bwierki przyj\u0119\u0142y si\u0119.<\/div>\n
\"\"<\/a>Przygotowuj\u0105c si\u0119 do kilku radiowych i \u00a0telewizyjnych rozm\u00f3w o wigilijnych obyczajach znalaz\u0142em w internecie informacje o tradycji bo\u017conarodzeniowego drzewka. A poniewa\u017c uzna\u0142em je za ciekawe to ch\u0119tnie przeflancowuj\u0119 (tak jak i owe \u015bwierki):<\/div>\n
„W wielu kulturach drzewo, zw\u0142aszcza iglaste, jest uwa\u017cane za symbol \u017cycia i odradzania si\u0119, trwania i p\u0142odno\u015bci. Jako drzewko bo\u017conarodzeniowe, pojawi\u0142o si\u0119 w \u00a0XVI \u00a0wieku, lecz prawdopodobnie ju\u017c wcze\u015bniej wyst\u0119powa\u0142o jako rajskie „drzewo dobrego i z\u0142ego” w misteriach o Adamie i Ewie \u00a0, wystawianych w wigili\u0119 Bo\u017cego Narodzenia. Jest to zwi\u0105zek bardzo lu\u017any i trudny do ustalenia, podobnie jak odwo\u0142ywanie si\u0119 do drzewa Krzy\u017ca z Golgoty, kt\u00f3re jak g\u0142osi legenda, zbito z rajskiego drzewa \u017cycia. Tradycja choinek narodzi\u0142a si\u0119 w Alzacji, gdzie wstawiano drzewka i ubierano je ozdobami z papieru i jab\u0142kami (nawi\u0105zanie do rajskiego drzewa). Wielkim zwolennikiem tego zwyczaju by\u0142 Marcin Luter, kt\u00f3ry zaleca\u0142 sp\u0119dzanie \u015bwi\u0105t w domowym zaciszu. Choinki wi\u0119c szybko sta\u0142y si\u0119 popularne w protestanckich Niemczech.<\/div>\n
Nieco p\u00f3\u017aniej obyczaj ten przej\u0105\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, rozpowszechniaj\u0105c go w krajach Europy P\u00f3\u0142nocnej i \u015arodkowej.<\/div>\n
W \u00a0XIX wieku choinka zawita\u0142a do Anglii i Francji, a potem do kraj\u00f3w Europy Po\u0142udniowej. \u00a0Od tej pory jest najbardziej rozpoznawanym symbolem \u015bwi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia.<\/div>\n
Do Polski przenie\u015bli j\u0105 niemieccy protestanci na prze\u0142omie XVIII i XIX \u00a0wieku (w okresie zabor\u00f3w) i pocz\u0105tkowo spotykana by\u0142a jedynie w miastach. Stamt\u0105d dopiero zwyczaj ten przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 na wie\u015b, w wi\u0119kszo\u015bci wypieraj\u0105c tradycyjn\u0105 polsk\u0105 ozdob\u0119, jak\u0105 by\u0142a pod\u0142a\u017aniczka ( czubek jod\u0142y lub obfita ga\u0142\u0105\u017a wieszana pod sufitem) oraz zast\u0119puj\u0105c znacznie starszy, s\u0142owia\u0144ski zwyczaj (znany jeszcze z obchod\u00f3w \u015awi\u0119ta Godowego) dekorowania snopka zbo\u017ca, zwanego Diduchem.<\/div>\n
Dawniej na wsiach przyniesienie choinki do domu mia\u0142o cechy kradzie\u017cy obrz\u0119dowej: gospodarz w Wigili\u0119 rankiem udawa\u0142 si\u0119 do lasu, a wyniesiona z niego choinka czy ga\u0142\u0119zie, „ukradzione” innemu \u015bwiatu, za jaki postrzegany by\u0142 las, mia\u0142y przynie\u015b\u0107 z\u0142odziejowi szcz\u0119\u015bcie. Tradycja przynoszenia \u017cywego drzewa do domu by\u0107 mo\u017ce ma swe korzenie w praktykowanym dawniej stawianiu w czasie adwentu \u00a0przystrojonego drzewka w przedsionku ko\u015bcio\u0142a.<\/div>\n
Dawnymi, tradycyjnymi zdobieniami choinkowymi by\u0142y ciastka, pierniczki (wypiekane cz\u0119sto w kszta\u0142cie serc), orzechy, ma\u0142e, czerwone tzw. rajskie jab\u0142uszka, w\u0142asnor\u0119cznie wykonywane w czasie adwentu ozdoby z bibu\u0142y, kolorowych papier\u00f3w, pi\u00f3rek, wydmuszek, s\u0142omy i \u017ad\u017abe\u0142 traw, k\u0142os\u00f3w zb\u00f3\u017c itp. Na ga\u0142\u0105zkach w wiecz\u00f3r wigilijny zapalano \u015bwieczki i tzw. zimne ognie. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie, w zale\u017cno\u015bci od kraju, ubiera si\u0119 je nieco inaczej. Dekoruje si\u0119 choink\u0119 bombkami, cukierkami, papierowymi ozdobami (jak dawniej), srebrnymi i z\u0142otymi w\u0142osami anielskimi. W wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w drzewko ubiera wsp\u00f3lnie ca\u0142a rodzina w dzie\u0144 wigilijny. W krajach znajduj\u0105cych si\u0119 pod wp\u0142ywem tradycji angielskiej czy ameryka\u0144skiej, drzewko ubiera si\u0119 wcze\u015bniej.<\/div>\n
Do dzisiaj, w wigilijny wiecz\u00f3r pod choink\u0105 znajduj\u0105 si\u0119 prezenty, przyniesione, w zale\u017cno\u015bci od regionu, przez Anio\u0142ka, Dzieci\u0105tko, Gwiazdk\u0119, Gwiazdora, \u00a0Dziadka Mroza lub \u015awi\u0119tego Miko\u0142aja. Jest to tradycja rzadko spotykana w innych krajach, gdzie, je\u015bli w og\u00f3le jest taki zwyczaj, prezenty s\u0105 ofiarowywane w Bo\u017ce Narodzenie. W niekt\u00f3rych tradycjach samo drzewko bywa niespodziank\u0105 dla dzieci i go\u015bci.”<\/div>\n
PS.
\nPRZYPOMNIENIE
\nTarg w Fortecy jest traktowany jako wydarzenie towarzyskie. Bo nie tylko mo\u017cna tam zrobi\u0107 dobre zakupy ale tak\u017ce podje\u015b\u0107 przer\u00f3\u017cnych smako\u0142yk\u00f3w, wys\u0142ucha\u0107 nowinek kulinarnych i nie tylko, otrze\u0107 si\u0119 o osoby popularne ze \u015bwiata artystycznego i naukowego, s\u0142owem poczu\u0107 si\u0119 \u015bwiatowcem. A do przyj\u015bcia na jarmark Agnieszka Kr\u0119glicka zaprasza tak:
\nW Fortecy (22 grudnia, niedziela, od godziny 10.00 do 17.00) znajdziecie wszystko, czego potrzebujecie na \u015bwi\u0119ta. Najlepszej jako\u015bci oleje t\u0142oczone na zimno, miody, suszone grzyby, buraki, chrzan i kapust\u0119 kiszon\u0105. B\u0119d\u0105 \u015bwie\u017ce, solone i w\u0119dzone ryby, surowe mi\u0119so i w\u0119dliny z ekocertyfikatem, ponadto kap\u0142ony, perliczki i ba\u017canty.
\nNa \u015bwi\u0105tecznym jarmarku, spotkacie te\u017c wszystkich rolnik\u00f3w i producent\u00f3w, kt\u00f3rzy handluj\u0105 w Fortecy w ka\u017cd\u0105 targow\u0105 \u015brod\u0119. B\u0119dzie pachnia\u0142 chleb na zakwasie, z pieca opalanego drewnem, rumieni\u0142y si\u0119 jab\u0142ka z Ziem\u0119cina, jak zwykle do kupienia b\u0119d\u0105 te\u017c zagrodowe sery, soki z t\u0142oczni Wiatrowy Sad i warzywa od samego Pana Zi\u00f3\u0142ko.
\nW Sali Importer\u00f3w natomiast sycylijskie pomara\u0144cze, grecka oliwa, w\u0119gierska paprykowa kie\u0142basa i niemieckie muesli.
\nW Sali Piernikowej dzieci b\u0119d\u0105 piek\u0142y pierniczki pod okiem opiekunki. A zg\u0142odnia\u0142ych nakarmi Trattoria Chianti, kt\u00f3ra\u00a0 przygotuje \u015bwi\u0105teczne wersje ravioli. Targowe bistro podawa\u0107 te\u017c b\u0119dzie ragu z dzika, soczewic\u0119 z w\u0119dzon\u0105 papryk\u0105 oraz grzane wino.
\nDla kupuj\u0105cych Forteca przygotowa\u0142a dwa parkingi, jeden tu\u017c przy wej\u015bciu, drugi na ulicy Zakroczymskiej.<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W drodze powrotnej ze wsi do Warszawy kupili\u015bmy ma\u0142\u0105 lecz pi\u0119kna choink\u0119. Tak jak i w ubieg\u0142ych latach jest to \u015bwierczek w donicy. Na wiosn\u0119, gdy tylko ziemia rozmarznie, przesadzimy j\u0105 do bardziej naturalnego \u015brodowiska ni\u017c mieszkanie czyli do naszego lasu. Dzi\u0119ki temu mamy coraz wi\u0119cej \u0142adnych \u015bwierk\u00f3w, wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cych si\u0119 smuk\u0142\u0105 urod\u0105 z po\u015br\u00f3d rosochatych […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7972"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7972"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7972\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7994,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7972\/revisions\/7994"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7972"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7972"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7972"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}