Przed laty aktor i m\u00f3j przyjaciel jednocze\u015bnie, J\u0119dru\u015b Zaorski, \u015bpiewa\u0142:<\/p>\n
St\u00f3\u0142 to nie jest miejsce do mi\u0142o\u015bci.<\/p><\/blockquote>\n
A ja uzna\u0142em, \u017ce to nieprawda. St\u00f3\u0142 nadaje si\u0119 do mi\u0142o\u015bci jak ka\u017cdy inny sprz\u0119t domowy. A mo\u017ce nawet – jeszcze bardziej. Dowod\u00f3w na to mn\u00f3stwo. Oto na przyk\u0142ad taki sprzed pi\u0119ciuset lat.<\/p>\n
Ksi\u0105dz i doktor teologii, Marcin Luter, d\u0142ugo \u017cy\u0142 w bez\u017cennym stanie. W czasie gdy t\u0142umaczy\u0142 bibli\u0119 na j\u0119zyk niemiecki\u00a0– a by\u0142o to w 1521 roku na zamku w Wartburgu – miewa\u0142 szalone fantazje seksualne, kt\u00f3re przeszkadza\u0142y mu w pracy. W\u00f3wczas to zacz\u0119\u0142y nachodzi\u0107 go my\u015bli, \u017ce \u017c\u0105dza i pop\u0119d seksualny cz\u0142owieka to cz\u0119\u015b\u0107 stworzonej przez Boga natury, nie mo\u017cna wi\u0119c uznawa\u0107 tego za grzech.<\/p>\n
W dwa lata p\u00f3\u017aniej Luter postanowi\u0142 przeprowadzi\u0107 zuchwa\u0142\u0105 akcj\u0119, kt\u00f3ra mia\u0142a zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na niego i na religijne obyczaje panuj\u0105ce w Niemczech. W klasztorze cystersek w Nimbschen przebywa\u0142o tuzin m\u0142odych szlachcianek, kt\u00f3re ulokowano tam ze wzgl\u0119du na brak mo\u017cliwo\u015bci wydania ich za m\u0105\u017c. Nieszcz\u0119sne nowicjuszki b\u0142aga\u0142y listownie rodziny o zgod\u0119 na powr\u00f3t do dom\u00f3w. Daremnie. Brak posagu skazywa\u0142 je na klasztor.<\/p>\n
5\u00a0kwietnia 1523 roku ksi\u0105dz Luter przemyca nieszcz\u0119\u015bnice w beczkach po \u015bledziach na wolno\u015b\u0107. R\u00f3wnocze\u015bnie sam podejmuje si\u0119 je wyswata\u0107. Niekt\u00f3re wyda\u0142 za swoich przyjaci\u00f3\u0142. W kr\u00f3tkim czasie tylko jedna – Katarzyna von Bora – pozostaje w niezam\u0119\u017cnym stanie. Po kolejnych dwu latach Marcin Luter podejmuje heroiczn\u0105 decyzj\u0119 – sam \u017ceni si\u0119 z niedosz\u0142\u0105 zakonnic\u0105. On mia\u0142 42 lata, a panna m\u0142oda 24. Swoich przyjaci\u00f3\u0142 zawiadomi\u0142 o \u015blubie w do\u015b\u0107 wyzywaj\u0105cych s\u0142owach:<\/p>\n
Mam nadziej\u0119, \u017ce anio\u0142y b\u0119d\u0105 si\u0119 \u015bmia\u0107, a wszystkie demony p\u0142aka\u0107. Oszczercom zamkn\u0105\u0142em g\u0119by moim ma\u0142\u017ce\u0144stwem z Katarzyn\u0105 von Bora.<\/p><\/blockquote>\n
M\u0142oda ma\u0142\u017conka, cho\u0107 ze szlachetnego rodu, nie mia\u0142a oczywi\u015bcie posagu. \u017byli wi\u0119c w dotkliwej biedzie. A i mimo tego cz\u0119\u015b\u0107 zarobionych pieni\u0119dzy Luter oddawa\u0142 biedniejszym od siebie. G\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em ich dochod\u00f3w sta\u0142o si\u0119 wynajmowanie stancji studentom i pensjonariuszom ze sto\u0142owaniem. Skromne to jednak by\u0142y dochody, skoro w rachunkach sporz\u0105dzonych w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0105 kaznodziei mo\u017cna przeczyta\u0107:<\/p>\n
Biedny ja cz\u0142owiek, o dom dbam!
\nLecz na co wpierw grosz wyda\u0107 mam?
\nW bezpiecznym miejscu le\u017cy wszak,
\nA tu, a tam wci\u0105\u017c mi go brak.<\/p><\/blockquote>\nMimo to Marcin i jego domownicy, w tym szesna\u015bcioro dzieci (w\u0142asna pi\u0105tka i jedena\u015bcioro wzi\u0119tych na wychowanie po zmar\u0142ych przyjacio\u0142ach pastora), uczniowie i lokatorzy niemal codziennie spotykali si\u0119 przy stole zastawianym przez skrz\u0119tn\u0105 Katarzyn\u0119. Jedli potrawy proste, ale za to obficie popijali je piwem, prowadz\u0105c\u00a0uczone dysputy, w kt\u00f3rych rej wi\u00f3d\u0142 oczywi\u015bcie gospodarz. Nie ograniczano si\u0119 jednak wy\u0142\u0105cznie do temat\u00f3w teologicznych. G\u0142\u0119bokie rozwa\u017cania na tematy naukowe przeplata\u0142y si\u0119 z rozwa\u017caniami o problemach Ko\u015bcio\u0142a, a spory polityczne roz\u0142adowywano fraszkami i wierszykami, nieraz wielce spro\u015bnymi. Uczniowie Lutra skrz\u0119tnie notowali tre\u015bci m\u00f3w mistrza, a i wszelkie inne wypowiedzi s\u0142yszane podczas tych spotka\u0144. I tak, po\u015br\u00f3d zapisk\u00f3w wydanych ju\u017c po \u015bmierci Lutra, znale\u017a\u0107 tam mo\u017cna wierszyk zatytu\u0142owany „Modlitwa mnicha”, podobno na poczekaniu u\u0142o\u017cony przez gospodarza. We wst\u0119pie mistrz Marcin zaznaczy\u0142, \u017ce mnich \u00f3w mamrota\u0142 brewiarz, siedz\u0105c przy tym w ubikacji. Przyst\u0105pi\u0142 wi\u0119c do niego czart i rzek\u0142:<\/p>\n
Zaciszny ten k\u0105cik o mnichu,
\nNie s\u0142u\u017cy do modlitw po cichu!<\/p><\/blockquote>\nMnich na to:<\/p>\n
Co z ust moich ulata
\nPolecam Bogu na niebie;
\nCo za\u015b na d\u00f3\u0142 spada,
\nTo jest, czarcie, dla ciebie.<\/p><\/blockquote>\nHa\u0142as i harmider przy stole panowa\u0142 niezgorszy. Pocz\u0105tkowo dra\u017cni\u0142o to Lutra, lecz wkr\u00f3tce przyzwyczai\u0142 si\u0119 do \u017cycia w tak wielkiej gromadzie. A nawet to polubi\u0142. Czasem po takiej uczcie sen go zmorzy\u0142 za sto\u0142em. Czasem za\u015b – na stole. We dwoje…
\nAscetyczny dot\u0105d duchowny pisze do przyjaci\u00f3\u0142:<\/p>\nChwal\u0119 sobie smaczne, wsp\u00f3lnie spo\u017cywane posi\u0142ki. Jem wszystko, co mi smakuje i znosz\u0119, co musz\u0119. Nie uganiam si\u0119 za lekarzami; nie chc\u0119 sobie zatruwa\u0107 \u017cycia, kt\u00f3rego wed\u0142ug nich zosta\u0142o mi zaledwie na jeden rok, lecz w imi\u0119 Bo\u017ce je\u015b\u0107 i pi\u0107, na co tylko mam ochot\u0119.<\/p>\n
Luter prze\u017cy\u0142 ze sw\u0105 Kasi\u0105 jeszcze 21 lat. I cz\u0119sto mawia\u0142:<\/p>\n
Opycham si\u0119 jak Czech i \u017c\u0142opi\u0119 jak Niemiec. Amen.<\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Przed laty aktor i m\u00f3j przyjaciel jednocze\u015bnie, J\u0119dru\u015b Zaorski, \u015bpiewa\u0142: St\u00f3\u0142 to nie jest miejsce do mi\u0142o\u015bci. A ja uzna\u0142em, \u017ce to nieprawda. St\u00f3\u0142 nadaje si\u0119 do mi\u0142o\u015bci jak ka\u017cdy inny sprz\u0119t domowy. A mo\u017ce nawet – jeszcze bardziej. Dowod\u00f3w na to mn\u00f3stwo. Oto na przyk\u0142ad taki sprzed pi\u0119ciuset lat. Ksi\u0105dz i doktor teologii, Marcin […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/80"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=80"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/80\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=80"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=80"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=80"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}